Rau quả Việt Nam tiến gần vị trí thứ hai tại Trung Quốc

Thị phần rau quả Việt Nam tại Trung Quốc tăng lên gần 15,8% trong nửa đầu năm 2026, thu hẹp khoảng cách với Chile xuống chưa đầy một điểm phần trăm.

Sáu tháng đầu năm 2026, Trung Quốc chi khoảng 2,16 tỷ USD nhập rau, hoa, củ, quả từ Việt Nam, tăng 19,3% so với cùng kỳ năm trước. Thị phần hàng Việt tại thị trường này tăng từ 13,8% lên gần 15,8%.

Trong khi đó, tổng giá trị rau quả Trung Quốc nhập khẩu từ các thị trường trên thế giới đạt hơn 13 tỷ USD, tăng 4,3%. Việt Nam hiện đứng thứ ba, sau Thái Lan và Chile.

Với tốc độ tăng trưởng hiện nay, khoảng cách với Chile chỉ còn chưa đầy một điểm phần trăm. Đây là cơ sở để ngành rau quả kỳ vọng hàng Việt có thể vươn lên vị trí thứ hai tại thị trường tỷ dân.

Giải mã

Trung Quốc nhiều năm qua là thị trường xuất khẩu rau quả lớn nhất của Việt Nam. Bảy tháng đầu năm 2026, kim ngạch xuất khẩu rau quả Việt Nam đạt 4,788 tỷ USD, tăng 23,6% so với cùng kỳ năm 2025.

Riêng thị trường Trung Quốc đóng góp hơn 2,8 tỷ USD, chiếm 58,9% tổng kim ngạch. Tháng 7/2026 cũng ghi nhận lần đầu kim ngạch xuất khẩu rau quả cả nước vượt 1 tỷ USD trong một tháng.

Sầu riêng đang là một trong những động lực chính. Sáu tháng đầu năm, Trung Quốc chi gần 988 triệu USD mua sầu riêng tươi và đông lạnh từ Việt Nam, tăng 43,4%. Dừa cũng tăng mạnh, góp phần đưa nhóm trái cây tươi, khô và đông lạnh đạt khoảng 1,63 tỷ USD, chiếm hơn 80% giá trị xuất khẩu rau quả sang Trung Quốc.

Bên cạnh đó, một số vùng trồng chuối tại Quảng Tây chịu thiệt hại do bão. Việc khôi phục sản lượng có thể kéo dài nhiều tháng, tạo thêm khoảng trống nguồn cung để rau quả Việt Nam tận dụng.

Công nhân đang sơ chế và đóng gói rau xanh tại nhà máy xuất khẩu. (Ảnh minh họa: HPM)

Cơ hội lớn đi cùng yêu cầu chặt hơn

Lợi thế của Việt Nam không chỉ nằm ở sản lượng. Khoảng cách địa lý gần giúp trái cây đến Trung Quốc nhanh hơn, giữ chất lượng tốt hơn và giảm chi phí logistics so với nhiều nguồn cung ở Đông Nam Á hay Nam Mỹ.

Ông Đặng Phúc Nguyên, Tổng thư ký Hiệp hội Rau quả Việt Nam, nhận định nhu cầu trái cây nhiệt đới tại Trung Quốc đang mở rộng từ các đô thị lớn sang thành phố loại 2, loại 3 và các tỉnh phía Bắc, phía Tây. Điều này mở thêm dư địa cho nguồn cung từ Việt Nam.

Tuy nhiên, thị trường càng lớn thì yêu cầu kiểm soát càng chặt. Ông Nguyễn Văn Mười, Phó tổng thư ký Hiệp hội Rau quả Việt Nam, cho biết doanh nghiệp phải đáp ứng tốt hơn các quy định về mã số vùng trồng và truy xuất nguồn gốc.

Phía Trung Quốc cũng tăng cường quản lý từ đăng ký doanh nghiệp, mã số vùng trồng đến cơ sở đóng gói. Gian lận nguồn gốc hoặc nhiễm sinh vật gây hại có thể khiến mã số bị tạm dừng hoặc thu hồi, ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng xuất khẩu của cả vùng trồng.

Khoảng cách với Chile đã rất ngắn. Nhưng để vượt lên, rau quả Việt Nam không chỉ cần bán được nhiều hơn mà còn phải giữ được chất lượng, nguồn gốc và uy tín trên thị trường Trung Quốc.

Trần Thu (tổng hợp)