Việt Nam đang giữ vị trí nổi bật trong nguồn cung thủy sản cho Trung Quốc, với tôm hùm dẫn đầu và cá tra chiếm ưu thế trong nhóm sản phẩm cùng loại.
- Mỹ phát hiện mỏ vonfram trị giá 152 tỷ USD tại Nevada
- Người Việt ăn thịt gần gấp đôi khuyến nghị, thiếu rau xanh
- Hải Phòng dự kiến mở phố đi bộ ẩm thực đêm với 22 – 30 gian hàng
Năm 2025, Trung Quốc chi 20,26 tỷ USD nhập khẩu thủy sản, trong khi 6 tháng đầu năm 2026, nước này tiếp tục nhập khoảng 2,31 triệu tấn, trị giá 10,1 tỷ USD. Theo số liệu từ cơ quan hải quan Trung Quốc, Việt Nam là nguồn cung thủy sản lớn thứ ba của thị trường này, sau Nga và Ecuador.
Trong cơ cấu nhập khẩu, tôm hùm là nhóm hàng tăng trưởng đáng chú ý khi giá trị nhập khẩu năm 2025 tăng khoảng 47%. Việt Nam chiếm khoảng 36% lượng cung ứng, qua đó trở thành nguồn cung tôm hùm lớn nhất cho thị trường Trung Quốc.
Năm 2025, Trung Quốc chi 845 triệu USD mua tôm hùm Việt Nam, cao hơn nhiều so với mức 363,5 triệu USD của năm 2024, theo Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu Thủy sản Việt Nam (VASEP).
Đà tăng tiếp tục được duy trì trong năm 2026. Trong 5 tháng đầu năm, xuất khẩu tôm hùm của Việt Nam sang Trung Quốc đạt hơn 506 triệu USD, tăng 44,3% so với cùng kỳ năm trước.
Cá tra tiếp tục là mặt hàng chủ lực
Bên cạnh tôm hùm, cá tra Việt Nam cũng giữ vị trí áp đảo tại thị trường Trung Quốc. Số liệu của Cục Hải quan cho thấy xuất khẩu cá tra sang nước này đạt 691 triệu USD trong năm 2025 và 357 triệu USD trong 7 tháng năm 2026.
Theo bà Lê Hằng, Phó Tổng Thư ký VASEP, lợi thế về giá cùng sự phù hợp với phân khúc tiêu dùng phổ thông giúp cá tra thâm nhập sâu vào hệ thống nhà hàng, dịch vụ cung cấp đồ ăn và thị trường đại chúng Trung Quốc.
Khối lượng cá tra Trung Quốc nhập khẩu từng tăng liên tục trong giai đoạn 2016-2022 trước khi điều chỉnh sau mức đỉnh. Dù vậy, quy mô nhập khẩu vẫn ở mức cao, cho thấy nhu cầu đối với sản phẩm này còn lớn.
Hiện Trung Quốc là thị trường xuất khẩu thủy sản lớn nhất của Việt Nam. Trong 7 tháng năm 2026, kim ngạch xuất khẩu thủy sản sang thị trường này đạt gần 1,65 tỷ USD, tăng 37,1% so với cùng kỳ năm ngoái và chiếm khoảng 24,1% tổng kim ngạch xuất khẩu thủy sản của Việt Nam.
Theo bà Lê Hằng, thị trường Trung Quốc còn dư địa tăng trưởng trong trung và dài hạn khi người tiêu dùng ngày càng chú trọng chế độ ăn giàu protein, ít chất béo. Lượng thủy sản tiêu thụ tại hộ gia đình hiện khoảng 21 gram/người/ngày, thấp hơn đáng kể so với mức khuyến nghị khoảng 50 gram.
Trong khi đó, năng lực nuôi trồng thủy sản của Trung Quốc đã gần đạt giới hạn, khiến nhập khẩu tiếp tục đóng vai trò bổ sung nguồn cung cho thị trường nội địa.
Nhu cầu của người tiêu dùng cũng đang thay đổi. Ngoài giá, họ quan tâm hơn đến độ tươi, nguồn gốc, khả năng truy xuất, chất lượng, tính bền vững và chứng nhận.
Nhóm khách hàng trung lưu, thu nhập cao có xu hướng tăng nhu cầu với thủy sản cao cấp, còn người tiêu dùng trẻ ưu tiên sản phẩm ít phải sơ chế, được làm sạch, chia khẩu phần, tẩm ướp hoặc chế biến sẵn.
Vì vậy, cơ hội của doanh nghiệp Việt Nam không chỉ nằm ở việc gia tăng sản lượng mà còn ở khả năng lựa chọn sản phẩm, khu vực và kênh phân phối phù hợp.
Theo VASEP, thủy sản sống và tươi có lợi thế tại miền Nam Trung Quốc, trong khi sản phẩm đông lạnh, tiện lợi phù hợp hơn với miền Bắc và khu vực nội địa. Cá tra tiếp tục có ưu thế ở phân khúc đại chúng nhờ giá cạnh tranh, còn tôm hùm và một số sản phẩm sống có triển vọng tại phân khúc cao cấp.
Nguyễn Chiu (tổng hợp)
