Công an cấp xã thay thế UBND xác nhận thu nhập cho lao động tự do mua nhà ở xã hội

Bộ Xây dựng ban hành hướng dẫn mới nhằm tháo gỡ khó khăn việc xác nhận thu nhập mua nhà ở xã hội, bằng cách giao thẩm quyền này cho phía công an cấp xã.

Tháo gỡ rào cản hành chính đối với nhóm lao động yếu thế tại đô thị

Trong một thời gian dài, nhóm lao động tự do tại Việt Nam đã rơi vào tình trạng bế tắc khi cố gắng tiếp cận các chính sách an sinh xã hội. Đặc biệt là những người làm công việc bán thời gian, có mức thu nhập hàng năm dưới ngưỡng 150 triệu đồng nhưng lại không thể chứng minh được điều kiện tài chính cá nhân.

Một số ý kiến cho rằng rào cản lớn nhất nằm ở sự thiếu đồng nhất trong việc thực thi pháp luật tại cấp cơ sở. Khi người dân tìm đến các Ủy ban Nhân dân phường, họ thường nhận được sự từ chối với lý do thiếu hướng dẫn cụ thể. Tình trạng này khiến quyền lợi của nhóm thu nhập thấp tại đô thị bị ảnh hưởng nghiêm trọng suốt nhiều năm.

Trước bối cảnh đó, Bộ Xây dựng đã viện dẫn các quy định mới nhất từ Luật Nhà ở năm 2023 để tìm hướng giải quyết thực chất. Văn bản pháp luật này khẳng định tại khoản 5 Điều 76 rằng người thu nhập thấp tại khu vực đô thị là đối tượng trọng tâm cần được hỗ trợ. Tuy nhiên, việc thực thi thực tế vẫn đòi hỏi các văn bản hướng dẫn chi tiết.

Việc minh bạch hóa quy trình xác nhận là yếu tố tiên quyết để khơi thông thị trường nhà ở xã hội. Nếu không có những thay đổi mang tính đột phá về thẩm quyền, các chính sách của nhà nước có nguy cơ chỉ nằm trên giấy. Điều này đặt ra yêu cầu cấp bách về một cơ chế phối hợp giữa các cơ quan bộ ngành.

Chuyển giao thẩm quyền và trách nhiệm tự kê khai của công dân

Bước ngoặt pháp lý xuất hiện khi Chính phủ ban hành Nghị định số 54/2026/NĐ-CP vào ngày 9/2/2026. Theo đó, Điều 33 của nghị định này đã chính thức sửa đổi thẩm quyền xác thực điều kiện thu nhập. Giờ đây, thay vì tìm đến chính quyền dân sự cấp phường, công dân sẽ thực hiện thủ tục tại cơ quan Công an cấp xã nơi cư trú.

Quy định mới thiết lập một khung thời gian cụ thể là 7 ngày làm việc để cơ quan chức năng hoàn tất việc xác nhận. Lực lượng công an sẽ dựa trên cơ sở dữ liệu dân cư để đối soát thông tin định danh và cư trú. Sự chuyển dịch này được cho là sẽ giúp rút ngắn đáng kể thời gian xử lý hồ sơ, tạo thuận lợi cho người dân.

Điểm đáng lưu ý trong hướng dẫn là việc đề cao trách nhiệm tự kê khai của mỗi cá nhân. Công dân sẽ tự cam kết về mức thu nhập bình quân mà không cần các giấy tờ phức tạp từ bên thứ ba. Lực lượng công an chỉ đóng vai trò phối hợp xác minh hoặc thực hiện hậu kiểm đối với những trường hợp nảy sinh các nghi ngờ cần thiết.

Đồng thời, Thông tư 08/2026/TT-BXD ban hành ngày 15/2/2026 cũng đã cung cấp Mẫu số 05 để chuẩn hóa quy trình này. Giấy đề nghị theo mẫu này được công nhận là bằng chứng pháp lý duy nhất để xét duyệt đối tượng mua nhà. Đây là nỗ lực nhằm giảm thiểu các thủ tục rườm rà trong quản lý nhà ở.

Theo: Khai Mở