Các chuyên gia cảnh báo rằng việc đóng cửa eo biển Hormuz sẽ tạo ra một cú sốc kinh tế tàn khốc đối với các trung tâm sản xuất lớn tại châu Á.
Chiến sự Iran gây đứt gãy mạch máu kinh tế vùng vịnh
Tuyến hải hành chiến lược qua eo biển Hormuz đang trở thành “lằn ranh sinh tử” khi lưu lượng tàu chở dầu qua đây sụt giảm tới 90% chỉ sau một tuần. Khoảng 20 triệu thùng dầu và khí tự nhiên mỗi ngày bị kẹt lại, gây ra sự thiếu hụt cung ứng quy mô lớn trên toàn cầu. Điều này đẩy châu Á vào tình thế nguy hiểm do cấu trúc kinh tế phụ thuộc sâu sắc vào năng lượng nhập khẩu để duy trì các công xưởng sản xuất khổng lồ.
Giá dầu thế giới đã tăng vọt lên mức 90 USD/thùng và có nguy cơ sớm vượt ngưỡng 100 USD nếu căng thẳng quân sự tiếp tục leo thang. Khác với Mỹ, các nước châu Á chịu ảnh hưởng trực tiếp và nặng nề hơn do khoảng cách địa lý và sự thiếu hụt các nguồn năng lượng thay thế tại chỗ.
Các nhà phân tích nhận định đây là cú sốc cung ứng lớn nhất trong nhiều thập kỷ, buộc các chính phủ phải kích hoạt các kịch bản ứng phó tồi tệ nhất. Hệ thống logistics cũng lâm vào tình trạng tê liệt khi các hãng vận tải biển lớn ngừng tiếp nhận đơn hàng tại khu vực Trung Đông.
Cước vận chuyển hàng không tăng vọt 45% do các máy bay phải bay vòng để tránh vùng chiến sự và không phận bị phong tỏa. Sự đứt gãy này không chỉ làm tăng chi phí mà còn đe dọa làm ngừng trệ hoạt động sản xuất các mặt hàng công nghệ cao như chip và linh kiện điện tử tại Đông Á.
Nguy cơ lạm phát đình trệ từ sự bùng nổ giá năng lượng
Tác động của cuộc chiến đã lan sang lĩnh vực tài chính khi đồng tiền của các quốc gia như Ấn Độ sụt giảm mạnh so với đồng USD. Để bảo vệ nền kinh tế, các nước lớn như Trung Quốc đã phải ra lệnh hạn chế xuất khẩu nhiên liệu tinh chế nhằm đảm bảo an ninh năng lượng trong nước. Trong khi đó, các quốc gia như Đài Loan và Hàn Quốc đang nỗ lực tìm kiếm sự hỗ trợ chéo và các nguồn cung LNG mới từ những khu vực xa xôi hơn.
Khủng hoảng không chỉ dừng lại ở năng lượng mà còn đe dọa đến an ninh lương thực khi giá phân bón tăng vọt 25% chỉ trong một tuần. Với việc các quốc gia Vùng Vịnh là nhà sản xuất phân bón chủ chốt, sự đình trệ sản xuất tại đây sẽ trực tiếp đẩy giá nông sản toàn cầu lên cao. Tầng lớp người nghèo tại châu Á sẽ là đối tượng chịu ảnh hưởng nặng nề nhất khi chi phí thực phẩm và nhu yếu phẩm tăng theo giá xăng dầu.
Các chuyên gia kinh tế nhấn mạnh rằng những thiệt hại về hạ tầng và nhà máy lọc dầu sẽ không thể khắc phục được ngay lập tức. Ngay cả khi các bên đạt được thỏa thuận ngừng bắn, việc khôi phục lại các mỏ dầu bị đóng cửa có thể mất từ vài tuần đến vài tháng. Châu Á đang đứng trước một thử thách cực đại về khả năng chống chịu khi thế cân bằng mong manh của kinh tế toàn cầu bị phá vỡ bởi tiếng súng tại Trung Đông.
Theo: Báo Dân trí
