Tự gây thương tích ở học sinh không đơn thuần là những biểu hiện bất thường trong sinh hoạt mà còn có thể là tín hiệu tổn thương tâm lý. Nhận diện sớm dấu hiệu và xây dựng mạng lưới hỗ trợ từ gia đình, nhà trường có ý nghĩa quan trọng trong phòng ngừa nguy cơ này.
- Muối 3 triệu đồng/kg được quảng cáo chữa bệnh, hai vợ chồng nhập viện
- Một ngày nắng trở lại ở miền Bắc trước đợt lạnh mới
- Iran tiếp tục đáp trả, Houthi gia tăng sức ép trên nhiều mặt trận
Tại buổi workshop về nhận diện và phòng ngừa nguy cơ tự hại bản thân ở học sinh diễn ra ngày 10/11, thạc sĩ Trần Nguyễn Minh Châu, chuyên viên tâm lý học đường tại Trường THPT chuyên Trần Đại Nghĩa (TP.HCM), đã chia sẻ nhiều thông tin đáng chú ý. Theo khảo sát trên 976 học sinh tại TP.HCM năm 2024, được công bố trên Tạp chí Y khoa TP.HCM, có 46,9% học sinh từng có hành vi tự gây thương tích. Tình trạng này phổ biến hơn ở học sinh nữ.
Theo bà Châu, tự hại là tín hiệu của sự đau khổ, giống như một lời kêu cứu được thể hiện bằng hành vi thay vì lời nói. Vì vậy, người lớn cần quan tâm đến những thay đổi trong trạng thái thể chất và tinh thần của học sinh để kịp thời nhận biết.

Các dấu hiệu cảnh báo có thể xuất hiện ở nhiều khía cạnh. Về thể chất, học sinh có thể bị rối loạn giấc ngủ, thường xuyên đau đầu, đau bụng không rõ nguyên nhân hoặc xuất hiện những vết thương lạ. Về nhận thức và cảm xúc, các em có thể nói những lời thể hiện sự bế tắc, thay đổi tâm trạng mạnh. Trong hành vi, biểu hiện có thể là thu mình, từ bỏ sở thích hoặc thực hiện những hành động liều lĩnh.
Chuyên gia lưu ý, điều quan trọng là quan sát sự thay đổi so với trạng thái thường ngày của từng học sinh, nhất là khi nhiều dấu hiệu xuất hiện đồng thời hoặc kéo dài. Bên cạnh đó, bạo lực học đường, tình trạng bắt nạt trực tiếp và trên không gian mạng cũng là những yếu tố nguy cơ cần được chú ý. Để phòng ngừa, gia đình cần tăng cường sự gắn kết, quan tâm đến đời sống tinh thần của con em. Học sinh cũng cần được khuyến khích tham gia câu lạc bộ, hoạt động thể thao, xây dựng các mối quan hệ tích cực và chủ động tìm kiếm sự hỗ trợ từ bạn bè, thầy cô, người thân khi gặp khó khăn.
Từ góc độ thực hành tham vấn, cô Văn Thanh Kim Hằng, chuyên viên tham vấn tâm lý tại Trường THCS Trần Quốc Toản (TP.HCM), cho biết sau 2 năm làm việc, cô nhận thấy số học sinh có biểu hiện lo âu, trầm cảm, căng thẳng và mong muốn tự hại có xu hướng gia tăng. Buổi chia sẻ giúp cô củng cố kiến thức về xây dựng kế hoạch an toàn cho học sinh.

Còn Hồ Hà Uyên, chuyên viên tâm lý học đường tại Trung tâm Ý tưởng Việt (TP.HCM), cho biết sẽ chú trọng hơn việc khai thác dấu hiệu cảnh báo, đánh giá yếu tố nguy cơ, yếu tố bảo vệ và mức độ an toàn của học sinh trong quá trình tham vấn. Với Phan Võ Vân Anh, sinh viên ngành tâm lý học, Trường ĐH Văn Lang, chương trình giúp cô hiểu thêm ý nghĩa đằng sau hành vi của học sinh, đồng thời học cách đặt câu hỏi và phản hồi phù hợp khi tiếp cận các em.
Những chia sẻ tại workshop cho thấy việc phòng ngừa nguy cơ tự hại cần bắt đầu từ sự quan tâm, quan sát và lắng nghe. Khi gia đình, nhà trường và những người làm công tác tâm lý cùng phối hợp, học sinh sẽ có thêm cơ hội được nhận diện khó khăn và tiếp cận sự hỗ trợ kịp thời.
Kim Nhung (tổng hợp)
