Đột quỵ có thể gây tổn thương não nghiêm trọng nếu không được cấp cứu kịp thời. Trong đó, 60 phút đầu được xem là khoảng thời gian quan trọng để người bệnh tiếp cận điều trị, tăng cơ hội phục hồi và giảm nguy cơ di chứng.
- Phó chủ tịch UBND tỉnh Tuyên Quang Vương Ngọc Hà bị kỷ luật cảnh cáo
- Công an Hải Phòng tìm người mua thực phẩm chức năng giả
- Cựu Phó Chủ tịch Thanh Hóa nói gì về khoản tiền 180 triệu đồng?
. 60 phút đầu trong cấp cứu đột quỵ
“Giờ vàng” là thuật ngữ chỉ khoảng thời gian đầu sau khi người bệnh xuất hiện triệu chứng đột quỵ, thường được nhấn mạnh là 60 phút đầu. Việc đưa bệnh nhân đến cơ sở y tế có khả năng điều trị càng sớm càng giúp hạn chế những tổn thương do thiếu máu não.
Đột quỵ thiếu máu cục bộ chiếm khoảng 87% tổng số ca. Nguyên nhân là cục máu đông làm tắc động mạch, khiến máu không thể đưa oxy và dưỡng chất đến một vùng não.
Một phương pháp điều trị được sử dụng là thuốc tiêu sợi huyết đường tĩnh mạch, điển hình là alteplase (tPA). Thuốc giúp làm tan cục máu đông, hỗ trợ tái thông mạch máu. Phương pháp này thường được chỉ định trong vòng 4,5 giờ từ khi xuất hiện triệu chứng, sau khi bác sĩ đánh giá điều kiện và chống chỉ định.
Dù vậy, người bệnh được điều trị càng sớm càng có lợi. Mục tiêu lý tưởng là thực hiện can thiệp trong 60 phút đầu kể từ khi đến bệnh viện.
. Não bộ tổn thương nhanh như thế nào?
Theo thông tin được đề cập, mỗi phút xảy ra đột quỵ có thể khiến gần 2 triệu tế bào não chết đi. Những tế bào thần kinh đã mất rất khó được thay thế hoàn toàn, vì vậy thời gian cấp cứu ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng phục hồi.
Sau 10 phút, tình trạng thiếu máu và oxy kéo dài có thể khiến tế bào não bắt đầu tổn thương. Đến 30 phút, vùng não bị thiếu máu có nguy cơ chịu tổn thương nghiêm trọng, ảnh hưởng đến vận động, ngôn ngữ và trí nhớ.
Sau 60 phút, tổn thương có thể lan rộng, làm giảm khả năng phục hồi và tăng nguy cơ để lại di chứng.
Bác sĩ Vikas Gupta, chuyên gia phẫu thuật thần kinh nổi tiếng của Ấn Độ, nhấn mạnh mỗi phút được rút ngắn có thể tạo ra khác biệt lớn giữa khả năng hồi phục hoàn toàn và nguy cơ khuyết tật suốt đời.
. Phát hiện dấu hiệu để cấp cứu kịp thời
Những biểu hiện cần chú ý gồm mất thăng bằng, nhìn mờ, xệ mặt, yếu tay và khó nói. Người xung quanh có thể yêu cầu bệnh nhân giơ hai tay lên quá đầu để kiểm tra xem có bên tay nào bị rơi xuống hay không.
Ngoài ra, hãy hỏi người bệnh một câu đơn giản để đánh giá khả năng hiểu và trả lời. Nếu xuất hiện những bất thường này, cần gọi cấp cứu ngay, đồng thời ghi nhớ thời điểm triệu chứng bắt đầu.
. Nghiên cứu cho thấy lợi ích của điều trị sớm
Nghiên cứu năm 2021 của các nhà khoa học tại Cleveland Clinic (Mỹ), đăng trên tạp chí Journal of the Neurological Sciences, phân tích 158 bệnh nhân đột quỵ. Trong đó, 25 người được điều trị trong 60 phút đầu và 133 người được điều trị muộn hơn.
Kết quả cho thấy nhóm được điều trị trong giờ vàng có tỷ lệ tái thông mạch máu cao hơn 21%, cải thiện thần kinh cao hơn 25,6% và kết quả điều trị khả quan hơn 28,2%. Tỷ lệ tử vong ở nhóm này cũng thấp hơn 26,1%, theo Cleveland Clinic.
Các nhà nghiên cứu cho rằng tái thông mạch máu sớm giúp khôi phục nguồn oxy và dưỡng chất cho não, bảo tồn nhiều mô não hơn.
Những kết quả này tiếp tục khẳng định ý nghĩa của việc cấp cứu nhanh. Khi nghi ngờ đột quỵ, người bệnh cần được hỗ trợ y tế ngay, không nên chờ triệu chứng tự thuyên giảm.
Thành luân (tổng hợp)
