Bí ẩn 3 khẩu súng thần công “Bảo quốc An dân” – bảo vật quốc gia từ đáy biển Hà Tĩnh

Bí ẩn 3 khẩu súng thần công “Bảo quốc An dân” được phát hiện dưới đáy biển Hà Tĩnh, hé lộ nhiều câu hỏi lịch sử chưa có lời giải về nguồn gốc và hành trình.

Hành trình từ triều Nguyễn đến đáy biển và cuộc phát hiện năm 2003

Ba khẩu súng thần công mang tên “Bảo quốc An dân Đại tướng quân” được xác định đúc dưới triều vua Minh Mạng vào khoảng năm 1820–1821, tại kinh đô Huế. Đây là giai đoạn triều Nguyễn chú trọng củng cố quyền lực trung ương, đồng thời phát triển mạnh kỹ thuật đúc đồng phục vụ quân sự và nghi lễ.

Tuy nhiên, thay vì được lưu giữ trong hoàng cung hoặc hệ thống phòng thủ ven biển, ba khẩu súng này lại được phát hiện trên một con tàu đắm ngoài khơi Hà Tĩnh. Tháng 8/2003, ngư dân địa phương đã tình cờ phát hiện và trục vớt, mở ra một trong những câu chuyện khảo cổ biển đáng chú ý đầu thế kỷ XXI tại Việt Nam.

Một chi tiết gây tranh cãi là trong quá trình phát hiện, đã có thời điểm một khẩu súng suýt bị đưa ra nước ngoài trái phép trước khi được cơ quan chức năng thu hồi. Sự kiện này càng làm dấy lên câu hỏi về hành trình thực sự của các hiện vật: liệu chúng được vận chuyển vì mục đích quân sự, nghi lễ hay thương mại, và vì sao lại kết thúc dưới đáy biển.

Cả ba khẩu súng đều được đúc bằng đồng, có kích thước bằng nhau, chiều dài 243cm. (Ảnh: Chụp màn hình báo VietNamNet).

Giá trị nghệ thuật, biểu tượng quyền lực và những ẩn số chưa lời giải

Ba khẩu thần công có kích thước và cấu trúc gần như đồng nhất, mỗi khẩu dài khoảng 2,4 mét, nặng hơn một tấn, được đúc hoàn toàn bằng đồng với kỹ thuật tinh xảo. Điểm khác biệt nằm ở hệ thống minh văn chữ Hán khắc trên thân, thể hiện thông điệp chúc tụng và bảo vệ quốc gia.

Hoa văn trang trí bao gồm hình rồng, mây và các họa tiết truyền thống, trong đó có chi tiết nạm bạc hiếm thấy. Những đặc điểm này cho thấy chúng không chỉ là vũ khí, mà còn mang ý nghĩa nghi lễ và biểu tượng quyền lực của triều đình, phản ánh tư duy kết hợp giữa quân sự và tín ngưỡng thời bấy giờ.

Dù đã được công nhận là bảo vật quốc gia ngày 30/12/2013, nhiều câu hỏi vẫn chưa có lời giải. Vì sao các khẩu súng không được bố trí tại pháo đài? Chúng có thuộc một chuyến vận chuyển bí mật hay bị thất lạc do tai nạn hàng hải? Những bí ẩn này khiến bộ hiện vật trở thành đề tài nghiên cứu tiếp tục của giới sử học và khảo cổ học Việt Nam.

Theo: VietNamNet