Chim họa mi và khướu bạc má vào Sách đỏ, người nuôi cần tuân thủ quy định mới

Việc nuôi chim họa mi và khướu bạc má từ ngày 1/7/2025 sẽ bị xử phạt nếu thiếu giấy phép, do hai loài này hiện đã nằm trong danh mục bảo vệ.

Quần thể chim họa mi và khướu bạc má suy giảm nghiêm trọng trong tự nhiên

Họa mi (Garrulax canorus) và khướu bạc má (Pterorhinus chinensis) là hai loài thuộc bộ chim Sẻ, phân bố chủ yếu tại các vùng nhiệt đới như Trung Quốc, Lào, Myanmar, Thái Lan và Việt Nam. Tại Việt Nam, họa mi thường xuất hiện ở khu vực miền Bắc và Bắc Trung Bộ, trong khi khướu bạc má có địa bàn cư trú rộng hơn từ các tỉnh phía Bắc đến tận Tây Nguyên. Cả hai loài đều rất được ưa chuộng trong giới sinh vật cảnh nhờ ngoại hình thanh thoát và giọng hót đặc trưng.

Tuy nhiên, kể từ năm 2023, cả hai loài chim cảnh phổ biến này đã chính thức được ghi nhận vào Sách đỏ Việt Nam nhằm tăng cường các biện pháp bảo vệ pháp lý. Mặc dù quần thể trên thế giới được đánh giá là khá ổn định, nhưng số lượng cá thể trong nước đang trên đà giảm sút nghiêm trọng. Theo ước tính từ các chuyên gia, quần thể họa mi tại Việt Nam đã sụt giảm khoảng 50% chỉ trong vòng hai thập kỷ qua.

Chim họa mi có kích thước thon gọn, cân đối và giọng hót hay. (Ảnh: Chụp màn hình báo Dân trí).

Sách đỏ Việt Nam hiện phân loại chim họa mi ở mức “Nguy cấp” (EN), đối mặt với nguy cơ tuyệt chủng cao trong tự nhiên do mất môi trường sống và bị săn bắt quá mức. Trong khi đó, khướu bạc má được xếp ở mức “Dễ bị tổn thương” (VU), với số lượng cá thể trưởng thành ước tính ít hơn 1.000 trong mỗi tiểu quần thể. Nguyên nhân chủ yếu dẫn đến sự sụt giảm này là tình trạng đánh bẫy tràn lan để phục vụ nhu cầu thương mại.

Điều kiện và mức xử phạt khi nuôi nhốt trái phép từ tháng 7/2025

Theo Thông tư 27/2025/TT-BNNMT có hiệu lực từ ngày 1/7/2025, chim họa mi và khướu bạc má được đưa vào nhóm IIB – danh mục động vật hoang dã nguy cấp, quý, hiếm. Đây là nhóm các loài có giá trị cao về khoa học, môi trường và sinh thái nhưng vẫn có khả năng phục hồi nếu được quản lý đúng quy định. Việc thay đổi khung pháp lý này nhằm kiểm soát chặt chẽ hơn hoạt động mua bán và sở hữu các loài chim hoang dã.

Cả khướu bạc má lẫn họa mi đều được đưa vào Sách đỏ Việt Nam từ năm 2023. (Ảnh: Chụp màn hình báo Dân trí).

Khác với các loài thuộc nhóm IB bị cấm khai thác hoàn toàn, các loài nhóm IIB vẫn được phép nuôi nhốt và kinh doanh dưới những điều kiện nghiêm ngặt. Người nuôi cần phải được cơ quan có thẩm quyền như Chi cục Kiểm lâm cấp giấy phép và phải chứng minh được nguồn gốc xuất xứ hợp pháp của vật nuôi. Quy định này giúp đảm bảo các cá thể chim không bị lấy đi từ môi trường tự nhiên một cách trái phép.

Kể từ thời điểm Thông tư có hiệu lực, mọi hành vi săn bắt, vận chuyển hoặc nuôi nhốt không giấy phép đối với hai loài chim này đều bị coi là vi phạm pháp luật. Tùy theo tính chất và mức độ vi phạm, người dân có thể phải đối mặt với các hình thức xử phạt hành chính lên đến hàng trăm triệu đồng. Do đó, cơ quan chức năng khuyến cáo người dân cần cân nhắc kỹ và hoàn tất thủ tục pháp lý trước khi sở hữu các loài này.

Theo: Báo Dân trí