Hiện tại nhằm mở lại eo biển Hormuz, chính quyền Mỹ đang cân nhắc biện pháp quân sự trực diện trên biển, đổ bộ đường bộ hoặc tìm kiếm giải pháp ngoại giao.
Eo biển Hormuz: Thách thức hộ tống tàu hàng
Tình hình tại eo biển Hormuz đang trở nên căng thẳng khi Iran sử dụng tuyến đường thủy này như một công cụ chiến lược để gây sức ép kinh tế toàn cầu. Tổng thống Donald Trump đã kêu gọi các đồng minh NATO và các cường quốc như Trung Quốc cùng tham gia nỗ lực mở lại tuyến đường này, nhưng các đề nghị hỗ trợ cụ thể vẫn chưa xuất hiện rõ ràng. Việc Iran kiểm soát một trong những điểm nghẽn hàng hải quan trọng nhất thế giới không chỉ làm tăng giá năng lượng mà còn đe dọa trực tiếp đến an ninh vận tải của nhiều quốc gia phụ thuộc vào nguồn dầu mỏ từ vùng Vịnh.
Theo các chuyên gia quốc phòng, giải pháp nhanh nhất để khôi phục lưu thông là triển khai chiến dịch hộ tống hải quân quy mô lớn dưới sự bảo vệ của sức mạnh không quân. Quá trình này đòi hỏi Mỹ phải tiêu diệt các bệ phóng tên lửa hành trình và các đội tàu tấn công nhanh của Iran trước khi cho phép tàu thương mại tiến vào eo biển. Tuy nhiên, do địa hình hẹp của khu vực, việc vô hiệu hóa hoàn toàn các hệ thống giám sát của Iran là gần như không thể, buộc lực lượng hộ tống phải luôn trong tình trạng sẵn sàng đối phó với các cuộc tập kích bất ngờ từ đất liền.
Khó khăn lớn nhất hiện nay nằm ở nguồn lực quân sự khi Mỹ cần bảo vệ khoảng 100 tàu hàng mỗi ngày để duy trì hoạt động kinh tế bình thường. Hiện tại, hải quân Mỹ chỉ có hai nhóm tác chiến tàu sân bay trong khu vực nhưng họ đang phải tập trung vào các chiến dịch không kích, trong khi lực lượng của các đồng minh như Anh hay Pháp vẫn chưa sẵn sàng tham chiến. Ngay cả Trung Quốc, quốc gia sở hữu hạm đội lớn nhất thế giới và mua nhiều dầu của Iran, cũng tỏ ra thận trọng và chưa cho thấy dấu hiệu sẽ can thiệp quân sự để giải tỏa phong tỏa.
Khả năng can thiệp trên bộ và bế tắc chính trị
Bên cạnh sức ép trên biển, Washington đang cân nhắc khả năng sử dụng bộ binh thông qua việc điều động đơn vị viễn chinh Thủy quân lục chiến số 31 tới khu vực. Với 2.500 binh sĩ cùng trực thăng và máy bay đổ bộ, lực lượng này được kỳ vọng sẽ tạo ra mối đe dọa trực tiếp tới các cơ sở quân sự và hạ tầng năng lượng ven biển của Iran. Sự hiện diện quân sự này có thể buộc Tehran phải cân nhắc lại việc duy trì phong tỏa eo biển trước nguy cơ bị tấn công vào các khu vực xuất khẩu dầu quan trọng như đảo Kharg.
Tuy nhiên, việc triển khai quân trên bộ mang lại những rủi ro chính trị và quân sự vô cùng lớn, đặc biệt là khả năng duy trì chiếm đóng trước các cuộc phản công của đối phương. Một chiến dịch đổ bộ đầy tham vọng nhằm kiểm soát bờ bắc eo biển có thể dẫn đến một cuộc sa lầy quân sự dài hạn mà Mỹ chưa sẵn sàng chuẩn bị. Trong khi đó, Iran vẫn khôn ngoan duy trì việc xuất khẩu dầu của chính mình tới các khách hàng lớn như Ấn Độ, điều này giúp họ duy trì nguồn thu trong khi vẫn gây khó khăn cho đối thủ.
Về mặt ngoại giao, mục tiêu của hai bên đang đối đầu trực diện khi Mỹ muốn thay đổi chính thể tại Tehran còn Iran nỗ lực khôi phục khả năng răn đe thông qua việc gây thiệt hại kinh tế. Một thỏa thuận ngoại giao với vai trò trung gian của Trung Quốc nhằm đảm bảo an toàn cho các tàu trung lập có thể là một phương án giảm nhiệt xung đột. Thế nhưng, một thỏa thuận như vậy sẽ bị coi là sự nhượng bộ từ phía Washington, gây ảnh hưởng không nhỏ đến hình ảnh quyết liệt mà ông Trump đang xây dựng trước các cử tri và đối tác quốc tế.
Theo: Báo Dân trí
