Những câu chuyện xót xa về việc phủ nhận bệnh lý cho thấy định kiến về bệnh tâm thần đang tước đi cơ hội điều trị, dẫn đến nhiều hệ lụy đau lòng cho gia đình.
- TP.HCM: Bắt khẩn cấp 5 đối tượng xô xát do mâu thuẫn trên đường Cách Mạng Tháng 8
- Hoàng Hường bị điều tra về hành vi sản xuất hàng giả
- Kỳ thủ Đầu Khương Duy 14 tuổi đứng thứ 4 làng cờ vua thế giới
Bi kịch gia đình xuất phát từ việc khước từ giám định y khoa
ThS.BS Bùi Phương Thảo, công tác tại khoa Tâm thần Trẻ em ở Hà Nội, chia sẻ về trường hợp một nam thanh niên mắc chứng tâm thần phân liệt thể hoang tưởng. Trong một cơn kịch phát, do bị ảo thanh chi phối hành vi, người này đã dùng hung khí tấn công hàng xóm. Nạn nhân may mắn được cứu sống tại Bệnh viện Quân y 103, nhưng người gây án phải đối mặt với trách nhiệm hình sự.
Dấu mốc đau lòng của vụ án nằm ở thái độ quyết liệt của người cha khi khước từ mọi nỗ lực giám định sức khỏe tâm thần cho con. Thay vì được đưa đến cơ sở y tế chuyên khoa để điều trị rối loạn nhận thức, thanh niên này đã phải nhận án tù như một tội phạm bình thường. Sự thiếu hiểu biết và nỗi sợ bị gắn mác bệnh tật từ gia đình đã đóng lại cánh cửa phục hồi duy nhất.
Sau 10 năm giam giữ không có can thiệp y tế, các rối loạn hành vi của bệnh nhân trở nên trầm trọng hơn và dẫn đến thảm kịch sát hại chính người cha mình khi mãn hạn tù. Ngay cả khi đã vào trại cải tạo bắt buộc, do thể bệnh nguy hiểm không được kiểm soát sớm, người này tiếp tục gây ra một vụ án mạng khác với nhân viên cấp dưỡng. Chuỗi bi kịch kéo dài cho thấy hậu quả khốc liệt của việc trì hoãn chữa trị.
Hệ quả khi lựa chọn sai phương pháp can thiệp y tế
Sự kỳ thị không chỉ dừng lại ở việc phủ nhận bệnh trạng mà còn thể hiện qua sự bài trừ các phương pháp khoa học để chọn cách chữa trị cảm tính. Bác sĩ Thảo dẫn chứng trường hợp bé gái 12 tuổi bị chậm phát triển trí tuệ và mất khả năng ngôn ngữ. Thực tế, cô bé từng có một tuổi thơ bình thường và biết hát trước khi xuất hiện các cơn co giật vào năm 3 tuổi.
Thay vì đưa con đến bệnh viện chuyên khoa để điều trị động kinh, gia đình em lại kiên quyết chỉ sử dụng Đông y do ác cảm với các liệu pháp Tây y. Quyết định này khiến các cơn co giật kéo dài liên tục trong nhiều năm, gây tổn thương nghiêm trọng và không thể phục hồi đến não bộ của trẻ. Toàn bộ kỹ năng đã phát triển dần biến mất, biến một đứa trẻ khỏe mạnh thành người khuyết tật trí tuệ.
Khi người nhà phủ định các vấn đề sức khỏe của bệnh nhân, kết cục thường là sự bế tắc kéo dài hoặc các hành vi gây hại cho chính họ và xã hội. Sự kỳ thị từ những người thân ruột thịt giống như một bản án gián tiếp tước đi quyền được sống bình thường của người bệnh. Điều này cho thấy rào cản từ nhận thức gia đình là thách thức lớn nhất trong công tác chăm sóc sức khỏe tinh thần hiện nay.
Chấp nhận điều trị là chìa khóa để bảo vệ cộng đồng
Theo số liệu từ Bộ Y tế, khoảng 15% dân số Việt Nam, tương đương gần 15 triệu người, đang đối mặt với ít nhất một rối loạn tâm thần. Các vấn đề như trầm cảm, lo âu và rối loạn hành vi đang có xu hướng lan rộng ở nhóm trẻ tuổi, bao gồm cả thanh thiếu niên. Phụ nữ cũng là nhóm chịu ảnh hưởng lớn từ các áp lực tâm lý trong cuộc sống hiện đại.
Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) định nghĩa sức khỏe là trạng thái hoàn toàn khỏe mạnh về cả thể chất, tinh thần và xã hội. Khác với các chuyên khoa dựa trên chỉ số cận lâm sàng, tâm thần học tập trung chữa lành những tổn thương “vô hình” qua liệu pháp tâm lý và cân bằng hóa học não bộ. Việc nhìn nhận tâm thần như một bệnh lý nội khoa thông thường là yêu cầu cấp thiết để người bệnh được tiếp cận y tế kịp thời.
Các chuyên gia nhấn mạnh rằng việc chấp nhận và điều trị sớm chính là chìa khóa duy nhất giúp bệnh nhân phục hồi và tái hòa nhập. Một cộng đồng văn minh cần loại bỏ ánh nhìn kỳ thị và thay thế bằng sự đồng hành, thấu hiểu từ phía gia đình. Sự thay đổi nhận thức này không chỉ bảo vệ người bệnh mà còn ngăn chặn những thảm kịch đau lòng có thể xảy ra trong tương lai.
Theo: Báo Dân trí
