Tehran: Chính phủ Iran quyết định tăng gấp đôi giá xăng ở bậc tiêu thụ cao nhất, trong khi giới chức nước này chuẩn bị công bố một “vùng cấm” mới gần eo biển Hormuz.
- Hải Phòng bắt 31 người liên quan ma túy trong 5 ngày nghỉ lễ
- 35 giây quyết định số phận Flight 1549
- 19 tuổi nói tiếng Anh khiến mạng xã hội bất ngờ
Từ sáng 08/9 theo giờ Tehran, mức giá áp dụng cho phần xăng vượt hạn mức 110 lít mỗi tháng sẽ tăng từ 5.000 lên 10.000 toman/lít, tương đương khoảng 1.170 đồng. Thông tin được phát trên truyền thông nhà nước Iran tại Tehran ngày 06/9, trong lúc Mỹ tiếp tục gia tăng sức ép nhằm cô lập nền kinh tế nước này.
Phát ngôn viên Chính phủ Iran Fatemeh Mohajerani cho biết hai bậc giá thấp hơn, áp dụng với 110 lít đầu tiên mỗi tháng, không thay đổi. Như vậy, chính sách mới chỉ tác động trực tiếp đến nhóm sử dụng nhiên liệu vượt hạn mức được quy định.
Iran duy trì hệ thống trợ giá xăng gồm ba bậc theo lượng tiêu thụ hằng tháng trong nhiều năm. Cơ chế này giúp nhiên liệu tại một trong những quốc gia sản xuất dầu lớn duy trì mức giá rất thấp, nhưng cũng khiến mỗi lần điều chỉnh giá trở thành vấn đề nhạy cảm.
Lần thay đổi này diễn ra trong bối cảnh đồng rial tiếp tục mất giá mạnh. Ngày 6/9, trên thị trường chợ đen, 1 USD đổi được hơn 2,2 triệu rial, trong khi con số này khoảng 1,7 triệu rial trước khi Mỹ và Israel cùng tấn công Iran ngày 28/2.
Đến cuối tháng 4, tỷ giá từng chạm mức kỷ lục 1,81 triệu rial đổi 1 USD, rồi tiếp tục trượt giá. Sức ép còn tăng thêm sau khi Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent công bố kế hoạch mà ông gọi là “bóp nghẹt kinh tế” Iran vào cuối tháng 8.
Theo kế hoạch này, Washington mở rộng các biện pháp trừng phạt thứ cấp đối với những lĩnh vực gồm tài sản số, công nghệ, vàng, hàng không và vận tải biển. Mỹ cũng phong tỏa nhiều cảng biển của Iran với mục tiêu kéo kim ngạch xuất khẩu dầu mỏ của nước này về gần mức 0.
Sức ép kinh tế đi cùng động thái trên biển
Trong lúc giá nhiên liệu được điều chỉnh theo hướng tăng, Tehran lại phát đi tín hiệu cứng rắn hơn tại tuyến hàng hải chiến lược gần lãnh thổ nước này. Ngày 06/9, ông Mohsen Rezaei, Thư ký Hội đồng An ninh Quốc gia Tối cao Iran, cho biết Tehran sẽ công bố một “vùng cấm” mới ngay ngoài cửa ngõ eo biển Hormuz trong những ngày tới.
Khu vực dự kiến kéo dài từ tuyến phong tỏa hải quân của Mỹ vào sâu trong vịnh Ba Tư. Tàu thuyền tìm cách đi qua eo biển Hormuz từ bên trong vùng này sẽ bị Iran đưa vào danh sách trừng phạt.
Tuy nhiên, chính ông Rezaei cũng thừa nhận eo biển Hormuz hiện gần như tê liệt. Chỉ khoảng 7-8 tàu đi qua mỗi ngày, phần lớn vận chuyển hàng thiết yếu cho Iran.
Hai động thái diễn ra cùng lúc cho thấy Iran đang phải xử lý hai sức ép trên những mặt trận khác nhau. Trong nước, việc tăng giá đối với nhóm tiêu thụ nhiều nhằm hạn chế lượng nhiên liệu sử dụng; ngoài biển, Tehran tiếp tục tìm cách duy trì sức ép tại một tuyến hàng hải có vai trò quan trọng.
Cách tiếp cận này đặt Iran trước bài toán cân bằng giữa yêu cầu tiết giảm tiêu thụ trong nước và việc giữ đòn bẩy trong đối đầu với Washington. Đến nay, chưa bên nào lên tiếng phản hồi chính thức về kế hoạch lập vùng cấm mới.
Khi giá xăng trong nước tăng và một ranh giới mới có thể xuất hiện ngoài khơi, những lựa chọn tiếp theo của Tehran sẽ tiếp tục được theo dõi sát.
Lê Toan (tổng hợp)
