Giới quan sát đang chú ý đến đề xuất thu phí tàu bè của Indonesia tại eo biển Malacca, một động thái bị Singapore và Malaysia phản đối kịch liệt.
- Vụ án lừa đảo liên quan đến cựu Trưởng Công an thành phố Phú Quốc
- Đàm phán Mỹ-Iran: Washington gia hạn lệnh ngừng bắn dù Tehran chưa hồi đáp
- Triệu tập người bị hại trong vụ lừa đảo qua mạng quy mô lớn tại Phú Thọ và nhiều tỉnh thành
Indonesia và đề xuất thu phí lấy cảm hứng từ Iran
Theo giới phân tích, đề xuất mới đây của Bộ trưởng Tài chính Indonesia Purbaya Yudhi Sadewa ngày 22-4 về việc thu phí tàu qua eo biển Malacca đánh dấu một bước đi táo bạo trong chính sách đối ngoại kinh tế của Jakarta. Phát biểu tại một sự kiện ở thủ đô, ông Purbaya đặt dấu hỏi về tính hợp lý của việc tàu thuyền đi qua vùng biển chiến lược này mà không phải trả phí. Ông cho rằng Indonesia cần tận dụng tối đa vị thế nằm trên trục đường năng lượng toàn cầu để mang lại lợi ích cho nền kinh tế quốc gia.
Đề xuất này dường như là sự cụ thể hóa ý chí của Tổng thống Prabowo Subianto, người muốn Indonesia thoát khỏi vị thế “ngoại vi” để trở thành một “nhân tố chủ chốt”. Việc quan chức Indonesia nhắc đến mô hình của Iran tại eo biển Hormuz như một nguồn cảm hứng cho thấy sự thay đổi trong tư duy quản lý tài nguyên biển. Theo nguồn tin từ truyền thông địa phương, Jakarta đang xem xét việc tạo ra giá trị kinh tế trực tiếp từ dòng chảy thương mại khổng lồ giữa Ấn Độ Dương và Thái Bình Dương.
Tuy nhiên, ý tưởng này ngay lập tức đối mặt với những câu hỏi về tính khả thi và pháp lý. Eo biển Malacca là một trong những eo biển quốc tế quan trọng nhất thế giới, được điều chỉnh bởi các công ước quốc tế về quyền tự do hàng hải. Một số nhà quan sát cho rằng việc Indonesia đơn phương hoặc kêu gọi hợp tác để thu phí quá cảnh sẽ gặp phải sự phản kháng mạnh mẽ từ các cường quốc hàng hải và các đối tác thương mại lớn vốn dựa vào tuyến đường này để vận chuyển nhiên liệu và hàng hóa.
Singapore và Malaysia kiên định với quyền tự do hàng hải
Phản ứng từ phía Singapore rất nhanh chóng và kiên quyết. Ngoại trưởng Vivian Balakrishnan tuyên bố các tuyến đường qua eo biển Malacca phải luôn mở cửa cho mọi quốc gia. Ông khẳng định Singapore sẽ không ủng hộ bất cứ nỗ lực nào nhằm hạn chế quyền đi lại tự do hoặc áp đặt các khoản thu phí đối với tàu bè. Quan điểm này phản ánh nỗi lo ngại của quốc đảo về việc làm gián đoạn chuỗi cung ứng hàng hải vốn đã rất nhạy cảm trước các biến động địa chính trị toàn cầu.
Về phía Malaysia, Bộ trưởng Giao thông Vận tải Anthony Loke cũng có những tuyên bố tương đồng nhằm bảo vệ hệ thống dựa trên quy tắc hiện hành. Ông Loke khẳng định Malaysia cam kết tôn trọng luật pháp quốc tế và các hướng dẫn của Tổ chức Hàng hải Quốc tế (IMO). Việc duy trì tự do hàng hải và quá cảnh không chỉ là nghĩa vụ quốc tế mà còn là yếu tố đảm bảo cho sự ổn định kinh tế của Malaysia, quốc gia vốn có nền kinh tế phụ thuộc lớn vào xuất nhập khẩu đường biển.
Cuộc tranh luận về việc thu phí eo biển Malacca cho thấy sự khác biệt về ưu tiên giữa các quốc gia trong khu vực. Trong khi Indonesia tập trung vào việc gia tăng nguồn thu và khẳng định quyền chủ quyền kinh tế, thì Singapore và Malaysia lại nhấn mạnh vào sự ổn định pháp lý và tự do lưu thông. Những diễn biến này được cho là sẽ còn tiếp tục kéo dài khi các nước cần tìm ra tiếng nói chung để vừa bảo vệ lợi ích quốc gia, vừa không vi phạm các chuẩn mực hàng hải quốc tế đã được thiết lập từ lâu.
Theo: Báo Thanh Niên
