Giới quan sát nhận định việc Mỹ rút quân và áp thuế ô tô là dấu hiệu cho thấy Washington đang tái định nghĩa lại mối quan hệ đồng minh truyền thống với châu Âu.
- Mỹ bán vũ khí 8,6 tỉ USD cho các đồng minh Trung Đông
- Góc khuất sau hào quang mạng xã hội của người bán mì kéo tay
- Eo biển Hormuz: Iran áp dụng quy định mới, cảnh báo xung đột
Mỹ rút quân và sự chuyển dịch trong tính toán địa chính trị
Quyết định của Bộ Chiến tranh Mỹ vào ngày 02/5/2026 về việc rút khoảng 5.000 binh sĩ khỏi Đức trong vòng 6 đến 12 tháng tới đã gây ra nhiều cuộc tranh luận sôi nổi trong giới phân tích quốc tế. Theo lệnh của Bộ trưởng Pete Hegseth, động thái này được giải thích là kết quả của quá trình rà soát chiến lược nhằm đáp ứng các yêu cầu thực địa mới. Tuy nhiên, một số nhà quan sát cho rằng đây thực chất là hệ quả từ sự thiếu đồng nhất trong quan điểm đối ngoại giữa chính quyền Tổng thống Donald Trump và Thủ tướng Đức Friedrich Merz, đặc biệt là trong hồ sơ Iran và chiến sự Trung Đông.
Sự rạn nứt càng trở nên rõ ràng khi Tổng thống Trump không ngần ngại chỉ trích ông Merz là “không hiểu gì” về tình hình hạt nhân của Tehran. Những phát ngôn gay gắt từ hai phía đã đẩy mối quan hệ đồng minh lâu đời vào một cuộc khủng hoảng niềm tin sâu sắc, dẫn đến việc Mỹ xem xét cắt giảm quân lực tại cả Ý và Tây Ban Nha. Hiện tại, với hàng chục nghìn binh sĩ đang đồn trú tại các căn cứ ở Đức và Ý, việc rút quân không chỉ đơn thuần là thay đổi quân số mà còn mang hàm ý về một sự thoái lui trong cam kết bảo trợ an ninh của Washington.
Theo giới phân tích, việc Mỹ đặt ra điều kiện về sự ủng hộ tại eo biển Hormuz để duy trì sự hiện diện quân sự là một bước đi đầy rủi ro cho cấu trúc của NATO. Các chuyên gia lo ngại rằng nếu Washington tiếp tục sử dụng sức mạnh quân sự như một công cụ mặc cả chính trị, sự đoàn kết của khối sẽ bị đe dọa nghiêm trọng. Điều này buộc các nước châu Âu phải nhìn nhận lại vai trò của Mỹ và cân nhắc việc xây dựng một hệ thống phòng thủ độc lập hơn, nhằm tránh rơi vào thế bị động trước những thay đổi đột ngột từ chính sách của Nhà Trắng.
Tác động kinh tế và phản ứng tự cường từ phía liên minh
Trong một diễn biến liên quan, các biện pháp kinh tế cứng rắn cũng được Washington tung ra khi tuyên bố nâng thuế nhập khẩu ô tô và xe tải từ EU lên mức 25% bắt đầu từ tuần tới. Tổng thống Trump cáo buộc các hãng xe Đức như Mercedes-Benz và BMW đang chiếm dụng thị trường Mỹ một cách không công bằng và vi phạm các thỏa thuận thương mại đã ký. Đây được coi là một nỗ lực nhằm thực hiện chính sách “nước Mỹ trên hết”, bất chấp những hệ lụy tiêu cực có thể gây ra cho chuỗi cung ứng toàn cầu và mối quan hệ với các đối tác thương mại lớn nhất.
Ủy ban châu Âu đã phản ứng bằng tuyên bố sẽ giữ mọi lựa chọn để bảo vệ lợi ích của khối, báo hiệu một cuộc đối đầu thương mại quy mô lớn có thể xảy ra. Ngoại trưởng Đức Johann Wadephul khẳng định Berlin đã chuẩn bị các kịch bản đối phó và đang tích cực thảo luận với các thành viên khác trong NATO để ổn định tình hình. Những tuyên bố này cho thấy một sự thay đổi trong thái độ của châu Âu, từ việc trông chờ vào sự bảo vệ sang việc chủ động tìm kiếm các giải pháp tự thân để đối phó với sức ép từ phía bên kia đại dương.
Bộ trưởng Quốc phòng Đức Boris Pistorius nhận định rằng việc Mỹ giảm quân không phải là điều bất ngờ và là tiếng chuông cảnh tỉnh cho châu Âu về việc tăng cường khả năng tự bảo đảm an ninh. Giới lãnh đạo Đức đang kêu gọi một sự chuyển đổi tư duy chiến lược trong toàn khối để thích nghi với bối cảnh mới, nơi các đồng minh không còn duy trì được sự đồng thuận tuyệt đối. Kết thúc một chương dài của sự hợp tác chặt chẽ, tương lai của quan hệ Mỹ – châu Âu hiện vẫn đang bị bỏ ngỏ với nhiều thách thức về cả an ninh lẫn kinh tế đang chờ đón ở phía trước.
Theo: Báo Thanh Niên
