Một phân tích trên gần 100.000 người cho thấy việc xem video ngắn nhiều liên quan đến khả năng chú ý và kiểm soát hành vi kém hơn, trong lúc dự thảo mới tính hạn chế tương tác của trẻ trên mạng xã hội.
- Giết hàng xóm để cướp vàng rồi chở vợ đi bán
- Quảng Trị: 5 học sinh bị sóng cuốn khi tắm biển
- Thuốc chống đột quỵ giả từ bột mì, bán gần 3 triệu đồng/hộp
Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đang hoàn thiện dự thảo sửa đổi, bổ sung Nghị định 147/2024/NĐ-CP về quản lý, cung cấp, sử dụng dịch vụ internet và thông tin trên mạng, trong đó đề xuất hạn chế trẻ dưới 16 tuổi đăng bài, bình luận và tương tác trên mạng xã hội. Cùng thời điểm, các chuyên gia tâm lý và an ninh mạng cảnh báo việc xem video ngắn liên tục không chỉ chiếm nhiều thời gian mà còn liên quan đến khả năng tập trung, kiểm soát hành vi, nguy cơ lừa đảo và lộ thông tin cá nhân.
Tại hội thảo lấy ý kiến hoàn thiện dự thảo, Cục trưởng Cục Phát thanh, Truyền hình và Thông tin điện tử Lê Quang Tự Do cho biết đề xuất được xây dựng dựa trên nhiều nghiên cứu về bắt nạt mạng, lừa đảo trực tuyến và tác động tới sức khỏe tâm lý trẻ em.
Dự thảo sửa đổi Nghị định 147/2024/NĐ-CP được Bộ VH-TT-DL đưa ra lấy ý kiến từ cuối tháng 7/2026, sau hội thảo tại Hà Nội có sự tham gia của đại diện nhiều nền tảng, trong đó có Meta. Theo nội dung được nêu, tài khoản trẻ em dưới 16 tuổi sẽ không được đăng bài, bình luận, chia sẻ hay bày tỏ cảm xúc trên mạng xã hội và phải đăng ký bằng thông tin của cha, mẹ hoặc người giám hộ.
Các nền tảng xuyên biên giới cũng được yêu cầu có giải pháp kỹ thuật xác định người dùng là trẻ em để phân phối nội dung phù hợp độ tuổi. Trong bản dự thảo đang được Bộ Tư pháp thẩm định gần đây, mốc tuổi bị siết chặt nhất được điều chỉnh xuống dưới 13 tuổi.
Điều đáng chú ý nằm ở thói quen xem liên tục
Nghịch lý là nhóm được đề xuất bảo vệ chặt hơn lại đang lớn lên trong môi trường mà ngay cả người trưởng thành cũng khó rời khỏi video ngắn. Bạn đọc Mr.Duong kể lại cảnh tượng nơi công cộng: “Không chỉ giới trẻ, cả người lớn tuổi cũng xem những video ngắn này… mở loa lớn rồi cười ằng ặc”.
Phân tích gộp công bố trên tạp chí Psychological Bulletin năm 2025 tổng hợp 71 nghiên cứu với 98.299 người tham gia cho thấy mức độ sử dụng video ngắn càng cao thì kết quả nhận thức càng kém, rõ nhất ở khả năng kiểm soát – ức chế phản ứng và sự chú ý. TS-BS Nguyễn Minh Tuấn Việt, Trung tâm Sinh học thần kinh F.M Kirby (Đại học Y Harvard), lý giải: “Video ngắn không hoàn toàn có hại, vấn đề nằm ở việc xem liên tục trong thời gian dài và khó chủ động dừng lại”.
Nếu quy đổi theo tỷ lệ được bài gốc nêu, cứ khoảng 3 người dùng video ngắn nhiều thì có 1 người gặp khó khăn rõ rệt hơn trong việc kiểm soát hành vi bốc đồng. Với một lớp học gần 40 em, con số này tương đương hơn chục em.
Đại diện Meta tại hội thảo cho rằng cấm hoàn toàn trẻ dưới 16 tuổi tương tác có thể tạo hệ quả ngoài mong muốn. Trong khi đó, Cục Phát thanh, Truyền hình và Thông tin điện tử khẳng định quy định mới sẽ giúp quản lý chặt hơn để bảo vệ trẻ trên môi trường mạng.
Câu hỏi đặt ra không chỉ là trẻ em có được tương tác trên mạng xã hội hay không, mà còn là cách người dùng kiểm soát thời gian dành cho những video liên tục xuất hiện trước mắt.
Vũ Hiếu (tổng hợp)
