Tổng thống Donald Trump dừng chiến dịch hộ tống tại Hormuz

Tổng thống Donald Trump bất ngờ dừng chiến dịch hộ tống tại Hormuz chỉ sau một ngày triển khai nhằm tìm kiếm thỏa thuận. Giới phân tích xem đây là nỗ lực nhằm giảm nhiệt căng thẳng quân sự tại vùng Vịnh.

Toan tính ngoại giao và nỗ lực giảm thiểu rủi ro đối đầu trực diện tại vùng Vịnh

Tối ngày 05/5, Tổng thống Donald Trump gây bất ngờ khi thông báo dừng “Dự án Tự do”, chiến dịch dẫn đường cho tàu thuyền qua eo biển Hormuz chỉ sau một ngày triển khai. Ông tuyên bố muốn xem xét liệu một thỏa thuận với Iran có thể được hoàn tất và ký kết hay không. Quyết định này đưa ra sau khi chiến dịch phát động hôm 4/5 đã châm ngòi cho các cuộc đấu hỏa lực giữa hai bên tại khu vực eo biển.

Một số nhà quan sát cho rằng đây là một nhượng bộ chiến thuật nhằm mở đường cho đối thoại hoặc giảm nguy cơ đối đầu ngoài ý muốn. Cây viết Stephen Collinson của CNN nhận định cánh cửa ngoại giao với Iran có thể vẫn chưa hoàn toàn khép lại. Động thái này cũng phản ánh phong cách đối ngoại quen thuộc của ông Trump là đẩy áp lực lên mức tối đa rồi bất ngờ để ngỏ khả năng thỏa hiệp khi đối phương bị dồn vào thế khó.

Theo giới phân tích, việc Mỹ ngừng hoạt động quân sự mang tính tấn công có thể giúp những tiếng nói ôn hòa hơn trong chính quyền Iran trở lại bàn đàm phán. Trước đó, các cuộc thảo luận tại Pakistan hồi tháng 4 đã rơi vào bế tắc. Tuy nhiên, hiệu quả thực tế của chiến lược này vẫn cần thời gian đánh giá do Tehran vẫn giữ quan điểm cứng rắn về chương trình hạt nhân và quyền kiểm soát eo biển chiến lược này.

Năng lực quân sự của Iran và thách thức trong việc bảo đảm an ninh hàng hải

Tình hình thực địa cho thấy Mỹ khó có thể duy trì chiến dịch hộ tống lâu dài do năng lực quân sự của Iran tại vùng Vịnh vẫn rất đáng kể. Cựu quan chức an ninh Mỹ Jennifer Gavito cho rằng việc vô hiệu hóa toàn bộ hệ thống bệ phóng tên lửa và vũ khí cơ động của Iran là cực kỳ khó khăn. Trong khi Mỹ có thể phá hủy các mục tiêu cố định, các hệ thống tên lửa giấu trong hầm ngầm ven núi lại là thách thức lớn.

Bản đồ mô phỏng hành lang di chuyển của tàu thương mại qua Hormuz trong bối cảnh căng thẳng Mỹ – Iran leo thang. (Ảnh: Chụp màn hình báo VnExpress).

Bên cạnh đó, mối đe dọa từ khoảng 5.000 thủy lôi cùng các loại máy bay không người lái và xuồng cao tốc khiến nhiệm vụ bảo đảm an toàn trở nên rủi ro. Các chuyên gia cảnh báo chỉ cần một tính toán sai lầm, xung đột tại Hormuz có thể nhanh chóng leo thang thành cuộc chiến toàn diện. Cựu phó tư lệnh Joe Sestak nhận định đây có thể trở thành một cuộc chơi tiêu hao kéo dài và vô cùng tốn kém cho phía Washington.

Hiện tại, khoảng cách giữa quy mô nhiệm vụ và năng lực triển khai thực tế của Mỹ là rất lớn khi chỉ có 12 khu trục hạm tại khu vực. Dù dừng hộ tống, ông Trump khẳng định vẫn duy trì lệnh phong tỏa các cảng biển khiến kinh tế Iran chịu áp lực nặng nề do không thể xuất khẩu dầu. Giới quan sát cảnh báo sự gián đoạn này đang tái định hình dòng chảy thương mại toàn cầu theo cách khó có thể sớm phục hồi.

Theo: VnExpress