Việc Iran lập cơ quan quản lý eo biển Hormuz gây lo ngại về tự do hàng hải, khi hàng nghìn thủy thủ dân sự bị mắc kẹt giữa vòng xoáy căng thẳng này.
- Vì sao phụ nữ thành đạt vẫn bị xem là “hàng tồn” khi mai mối?
- Nguồn cung dầu thế giới đối mặt nguy cơ cạn kiệt dù xung đột hạ nhiệt
- Giá vàng hôm nay đột ngột “quay xe” khiến nhà đầu tư thót tim
Eo biển Hormuz trở thành điểm nóng của các quy định áp đặt
Đài truyền hình Press TV của Iran ngày 05/5 .Cơ quan Eo biển Vịnh Ba Tư (PGSA) do Iran mới thành lập đã bắt đầu áp dụng quy trình kiểm tra gắt gao đối với mọi phương tiện muốn đi qua vùng biển này. Các chủ tàu hiện phải gửi thông tin chi tiết qua thư điện tử và chờ đợi sự phê duyệt từ Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo. Quy trình này bao gồm hơn 40 hạng mục khai báo, từ danh tính thủy thủ đoàn đến lộ trình cụ thể, đánh dấu một bước chuyển từ kiểm soát quân sự trực tiếp sang quản lý hành chính tập trung.
Sự thay đổi này được giới quan sát đánh giá là nỗ lực của Tehran nhằm biến việc kiểm soát eo biển Hormuz thành một trạng thái “bình thường mới”. Thay vì chỉ phong tỏa trong tình trạng khẩn cấp, Iran đang xây dựng một hệ thống pháp lý riêng để giám sát dòng chảy dầu mỏ chiếm 20% nguồn cung thế giới. Những tuyên bố từ phía lãnh đạo Iran về một chiến lược quốc gia hùng mạnh cho thấy họ muốn loại bỏ hoàn toàn ảnh hưởng của các thế lực phương Tây tại khu vực chiến lược này.
Thực tế, các tàu được cấp mã phê duyệt phải tuân thủ nghiêm ngặt hành trình đi qua khu vực nằm giữa hai đảo Qeshm và Larak. Bất kỳ sai sót nào trong việc khai báo thông tin đều có thể dẫn đến những hậu quả pháp lý nghiêm trọng do phía Iran đơn phương áp đặt. Điều này không chỉ gây khó khăn cho hoạt động vận tải mà còn tạo ra một tiền lệ nguy hiểm trong việc quản lý các tuyến đường biển quốc tế vốn được bảo vệ bởi luật pháp toàn cầu.
Tác động nhân đạo và sự phản kháng từ các cường quốc
Sự đối đầu giữa Mỹ và Iran tại eo biển Hormuz đã khiến cuộc sống của hàng chục nghìn thủy thủ dân sự bị ảnh hưởng nghiêm trọng. Theo các chuyên gia rủi ro hàng hải, những người lao động này không phải binh sĩ và không nên bị cuốn vào các tranh chấp địa chính trị. Hiện nay, sức ép từ các lệnh phong tỏa cảng biển của Mỹ và các biện pháp kiểm soát của Iran đã tạo ra một nút thắt cổ chai, khiến giao thương bị trì trệ và rủi ro nhân đạo tăng cao.
Nhóm các quốc gia khu vực cùng với Hoa Kỳ đang thúc đẩy những nỗ lực ngoại giao nhằm thiết lập lại trật tự tại Hormuz thông qua Liên Hợp Quốc. Các đại diện ngoại cử nhấn mạnh rằng việc đảm bảo eo biển thông suốt là nghĩa vụ quốc tế và trách nhiệm chung để bảo vệ kinh tế toàn cầu. Tuy nhiên, các nỗ lực này vẫn đang vấp phải sự cứng rắn từ Tehran, quốc gia coi việc kiểm soát eo biển là công cụ then chốt để đối phó với các lệnh trừng phạt.
Trong khi các chiến dịch hộ tống tàu của Mỹ đang tạm dừng để chờ đợi các thỏa thuận chính trị, tình hình trên thực địa vẫn vô cùng bấp bênh. Các chuyên gia cảnh báo rằng nếu cơ chế quản lý của PGSA tiếp tục được duy trì, cấu trúc hàng hải tại vùng Vịnh sẽ bị thay đổi vĩnh viễn. Điều này đặt ra thách thức lớn cho các tổ chức quốc tế trong việc bảo vệ Công ước Luật biển và quyền lợi của các bên tham gia thương mại hàng hải tự do.
Theo: VnExpress
