Iran bắn hạ máy bay Mỹ: Đối đầu quân sự và bài toán ngừng bắn

Tehran tuyên bố bắn hạ máy bay MQ-9 và F-35 của Hoa Kỳ vào hôm nay 26/5, đe dọa sự ổn định của thỏa thuận ngừng bắn được ký kết từ hồi đầu tháng 4 vừa qua.

Iran bắn hạ máy bay Mỹ: Cáo buộc xâm phạm không phận ngày 26/5

Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) hôm nay 26/5 đã đưa ra một thông báo quan trọng về việc bắn rơi các thiết bị quân sự của Mỹ. Theo thông tin từ trang Sepah News, các đơn vị phòng không của IRGC đã xác định và bắn hạ một chiếc máy bay không người lái (UAV) loại MQ-9 tại khu vực vịnh Ba Tư. Tehran khẳng định rằng các phương tiện này đã xâm nhập trái phép không phận của họ, buộc lực lượng quân sự phải thực hiện biện pháp đáp trả trực tiếp bằng hỏa lực.

Bên cạnh chiếc MQ-9, phía Iran còn cho biết đã nổ súng vào một chiếc UAV khác là RQ-4 và cả máy bay chiến đấu tối tân F-35. Tuy nhiên, bản tuyên bố không nêu cụ thể thời gian chính xác của các vụ việc này cũng như quốc tịch của các phương tiện bị nhắm mục tiêu, ngoài chiếc MQ-9 được chỉ đích danh là của quân đội Mỹ. Giới quan sát cho rằng hành động này cho thấy sự sẵn sàng của Iran trong việc thực hiện quyền đáp trả mà họ gọi là “tương xứng và chắc chắn” trước bất kỳ vi phạm nào đối với lệnh ngừng bắn.

Vụ việc diễn ra trong bối cảnh một thỏa thuận ngừng bắn mong manh đã được thiết lập từ ngày 08/4 nhằm hạ nhiệt căng thẳng khu vực. Tính đến thời điểm này, phía quân đội Mỹ vẫn chưa đưa ra bất kỳ phản hồi chính thức nào về các cáo buộc từ phía Iran. Sự im lặng này từ Washington khiến tình hình trở nên khó đoán định hơn, trong khi các chuyên gia phân tích lo ngại rằng các sự cố quân sự trực tiếp như thế này có thể làm chệch hướng nỗ lực ngoại giao đang diễn ra giữa hai bên.

Quan điểm của giới lãnh đạo Iran về các căn cứ quân sự

Trong một diễn biến liên quan cũng vào ngày hôm nay 26/5, ông Mojtaba Khamenei đã đưa ra những tuyên bố cứng rắn về sự hiện diện quân sự của Mỹ tại khu vực. Phát biểu trên truyền hình nhà nước, ông khẳng định rằng thời gian sẽ không quay ngược lại và các quốc gia láng giềng sẽ không còn đóng vai trò là “lá chắn” cho các căn cứ của Mỹ. Tuyên bố này cho thấy một lập trường kiên quyết của Tehran trong việc yêu cầu thay đổi trật tự an ninh tại khu vực Trung Đông.

Ông Khamenei cũng nhấn mạnh rằng Washington đang ngày càng rời xa các lập trường trước đây và không còn giữ được những “nơi trú ẩn an toàn” để thiết lập căn cứ quân sự phục vụ các mục tiêu tấn công. Những phát biểu này được đưa ra khi cuộc xung đột vốn bắt đầu từ ngày 28/02 đã lan rộng khắp khu vực, gây ra nhiều thiệt hại. Việc Iran công khai chỉ trích sự hiện diện của Mỹ cho thấy những rào cản lớn về mặt lòng tin vẫn đang tồn tại giữa hai quốc gia dù đàm phán vẫn đang được duy trì.

Hiện tại, Bộ Ngoại giao Iran xác nhận rằng hai bên đã đạt được sự hiểu biết về một số vấn đề trong các cuộc trao đổi nhằm chấm dứt xung đột. Tuy nhiên, cơ quan này cũng đưa ra cảnh báo rằng một thỏa thuận cuối cùng vẫn chưa ở trong tầm tay. Các nhà phân tích nhận định rằng vụ bắn hạ máy bay hôm nay và những tuyên bố chính trị đi kèm là một phần của chiến thuật gây áp lực trên bàn đàm phán, nơi mà mỗi hành động quân sự đều mang thông điệp chính trị sâu sắc.

Theo: Báo Thanh Niên