Giới phân tích cho rằng việc Mỹ và Iran đạt thỏa thuận chấm dứt chiến sự là bước ngoặt quan trọng, tác động mạnh mẽ đến các quyết định tiền tệ tuần này.
- Thỏa thuận Mỹ – Iran thống nhất chấm dứt xung đột và dỡ bỏ phong tỏa
- Tên lửa Iran: bài học về sự bền bỉ từ những dãy núi granite
- Thế giới đón nhận thỏa thuận Mỹ – Iran nhằm chấm dứt xung đột hàng hải
Thỏa thuận Mỹ – Iran phân tích về các cam kết hạt nhân và động thái của E4
Thỏa thuận vừa đạt được giữa Washington và Tehran đã kích hoạt một phản ứng ngoại giao dây chuyền từ phía các cường quốc châu Âu. Một số nhà quan sát nhận định rằng tuyên bố của nhóm E4 vào ngày 14/6 không chỉ đơn thuần là sự ủng hộ chính trị mà còn là một tính toán chiến lược nhằm đa dạng hóa nguồn cung năng lượng. Bằng cách bày tỏ sự sẵn sàng dỡ bỏ các biện pháp trừng phạt, Anh, Pháp, Đức và Ý đang gửi đi một thông điệp rõ ràng về việc ưu tiên ổn định khu vực thông qua các ràng buộc kinh tế và sự giám sát của IAEA.
Theo giới phân tích, điểm mấu chốt của thỏa thuận nằm ở sự minh bạch trong chương trình hạt nhân mà phía Iran phải cam kết thực hiện. Dù lãnh đạo bốn nước châu Âu khẳng định Iran không bao giờ được phép sở hữu vũ khí hạt nhân, nhưng cánh cửa dỡ bỏ trừng phạt đã mở rộng hơn bao giờ hết. Điều này đòi hỏi một sự phối hợp chưa từng có giữa Mỹ và Iran dưới sự điều phối của quốc tế để đảm bảo rằng mọi bước đi đều được kiểm chứng, tránh những nghi kỵ có thể làm đổ vỡ thỏa thuận như trong quá khứ.
Sáng sớm ngày 15/6, khi Thủ tướng Pakistan xác nhận thỏa thuận đã ký kết, dư luận quốc tế bắt đầu hướng sự chú ý vào các chi tiết thực thi. Các chuyên gia ngoại giao cho rằng việc Mỹ chấp nhận ngồi lại và đạt được thỏa thuận chấm dứt chiến tranh là một thắng lợi cho xu thế đối thoại. Tuy nhiên, thách thức lớn nhất vẫn là niềm tin giữa các bên, đặc biệt là khi các lệnh trừng phạt cũ vẫn còn hiệu lực và quá trình dỡ bỏ chúng cần có thời gian cùng những minh chứng thực tế từ phía Tehran.
Tác động của giá năng lượng đến chính sách của các ngân hàng trung ương
Thị trường tài chính toàn cầu đã có những chuyển động đáng chú ý ngay sau khi tin tức về hòa bình được lan tỏa. Giá dầu Brent đã giảm từ mức đỉnh 126,41 USD/thùng hồi tháng 5 xuống còn khoảng 83,80 USD/thùng vào phiên sáng nay. Một số nhà phân tích ngoại hối tại ITC Markets cho rằng việc thiếu thông tin chi tiết về quyền tự do hàng hải tại eo biển Hormuz vẫn là một mối lo, nhưng sự gia tăng tâm lý ưa rủi ro đã đẩy chỉ số Nikkei tăng vọt lên mức 68.685 điểm, cao hơn hẳn mức đóng cửa cuối tuần trước.
Triển vọng giá năng lượng giảm bền vững đang buộc các nhà hoạch định chính sách tiền tệ phải đánh giá lại chiến lược của mình. Trong tuần này, các ngân hàng trung ương lớn tại Mỹ, Anh, Nhật Bản và nhiều quốc gia khác sẽ đồng loạt họp để quyết định lãi suất. Đặc biệt, Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) trong cuộc họp ngày 17/6 dưới sự chủ trì của ông Kevin Warsh sẽ được theo dõi sát sao. Giới đầu tư đang tìm kiếm tín hiệu liệu Fed có từ bỏ xu hướng thắt chặt chính sách khi nguy cơ lạm phát do giá năng lượng đã giảm đi đáng kể.
Dòng vốn đang có xu hướng chuyển dịch mạnh mẽ sang các tài sản rủi ro, minh chứng bằng sự tăng trưởng của chỉ số S&P 500 và Nasdaq lần lượt là 0,8% và 1,4%. Sự suy yếu của đồng USD sau thỏa thuận hòa bình cũng là yếu tố hỗ trợ cho các thị trường mới nổi tại châu Á. Mặc dù các tàu thương mại có thể phải đối mặt với phí vận chuyển mới tại Hormuz do sự quản lý chung của Iran và Oman, nhưng tổng thể thị trường vẫn đang đặt kỳ vọng cao vào một giai đoạn ổn định mới của kinh tế toàn cầu.
Đỗ Vân (tổng hợp)
