Thỏa thuận Mỹ – Iran thống nhất chấm dứt xung đột và dỡ bỏ phong tỏa

Thỏa thuận Mỹ – Iran về việc chấm dứt các hoạt động quân sự tại khu vực sẽ chính thức được ký kết vào ngày 19/6 tới đây tại Thụy Sĩ theo thông báo này

Thỏa thuận Mỹ – Iran xác lập lệnh ngừng bắn và dỡ bỏ phong tỏa hải quân

Thứ trưởng Ngoại giao Iran Kazem Gharibabadi  ngày 15/6  vừa chính thức xác nhận văn bản ghi nhớ với phía Mỹ đã được các bên hoàn thiện sau quá trình đối thoại dài hơi. Theo dự kiến, lễ ký kết chính thức sẽ diễn ra vào ngày 19/6 tới đây tại Thụy Sĩ nhằm hợp thức hóa các cam kết song phương đã đạt được. Các điều khoản trong văn bản này sẽ bắt đầu có hiệu lực ngay từ cuối tuần này, đánh dấu một bước chuyển biến đáng kể trong quan hệ ngoại giao giữa Tehran và Washington sau nhiều năm căng thẳng.

Nội dung văn bản quy định việc chấm dứt ngay lập tức và vĩnh viễn các hoạt động quân sự trên nhiều mặt trận khác nhau, bao gồm cả khu vực Li Băng vốn đang chịu nhiều bất ổn. Một điểm then chốt trong thỏa thuận là việc thiết lập lệnh ngừng bắn giữa quân đội Israel và lực lượng Hezbollah do phía Iran hậu thuẫn. Đồng thời, các biện pháp hạn chế hải quân của Mỹ đối với Iran cũng sẽ được bãi bỏ hoàn toàn, tạo điều kiện cho các cảng biển của quốc gia này hoạt động bình thường trở lại.

Phía Mỹ cũng đưa ra những xác nhận tương tự về việc dỡ bỏ các rào cản trên eo biển Hormuz mà không thu phí đối với các tàu vận tải quốc tế. Động thái này nhằm mục đích dọn sạch mìn và khôi phục dòng chảy dầu khí ổn định cho thị trường khu vực cũng như toàn cầu theo quan sát của giới chuyên gia. Các nhà chức trách cho biết tàu thuyền trên khắp thế giới hiện có thể khởi động lại động cơ để tham gia vào các hoạt động thương mại hàng hải một cách tự do qua khu vực này.

Tiến trình đàm phán và phản ứng từ các quốc gia trong khu vực

Sau khi ký kết biên bản ghi nhớ, hai quốc gia sẽ bước vào giai đoạn thảo luận chi tiết hơn về các điều khoản của một thỏa thuận cuối cùng. Tiến trình đàm phán bổ sung này dự kiến sẽ kéo dài trong thời hạn khoảng 60 ngày để giải quyết dứt điểm các vấn đề kỹ thuật còn tồn đọng giữa các bên. Đại diện ngoại giao Iran khẳng định họ sẽ theo dõi chặt chẽ mọi diễn biến trên thực địa và sẵn sàng có biện pháp ứng phó nếu phía đối tác có hành vi vi phạm các cam kết.

Về phía chính quyền Mỹ, các quan chức cấp cao đang xem xét công tác hậu cần để đảm bảo sự hiện diện của các nhà lãnh đạo tại buổi lễ ký kết chính thức. Phó Tổng thống JD Vance bày tỏ khả năng ông sẽ tham dự sự kiện này, đồng thời nhận định rằng đây là cơ hội để mở ra một giai đoạn mới cho an ninh tại Trung Đông. Phía Mỹ cũng nhấn mạnh tầm quan trọng của việc đảm bảo Iran sẽ không phát triển vũ khí hạt nhân thông qua các cam kết hòa bình bền vững đã được thống nhất.

Cộng đồng quốc tế và các quốc gia trong khu vực như Qatar hay Pakistan đã nhanh chóng lên tiếng hoan nghênh kết quả tích cực từ nỗ lực hòa giải giữa Mỹ và Iran. Thủ tướng Qatar bày tỏ hy vọng các bên sẽ tiếp tục duy trì tinh thần xây dựng trong những cuộc thảo luận sắp tới để củng cố niềm tin chiến lược giữa đôi bên. Một số nhà quan sát nhận định rằng sự đồng thuận lần này có thể giúp giảm giá năng lượng toàn cầu và mang lại sự ổn định cần thiết cho người dân trong khu vực Trung Đông.

Lê Toan (Tổng hợp)