Bộ Giáo dục và Đào tạo đề xuất phạt từ 10 triệu đến 20 triệu đồng các cơ sở mầm non tổ chức cho trẻ học trước chương trình lớp 1, nhưng chính dự thảo này chưa xác định “dạy trước chương trình” là gì.
- Bão số 1 Maysak vào vịnh Bắc Bộ, Đông Bắc Bộ mưa có nơi trên 500mm
- HLV Hong Myung-bo rời Hàn Quốc sau làn sóng chỉ trích dữ dội
- Phó Thủ tướng yêu cầu doanh nghiệp vận tải giảm cước theo giá xăng dầu
Góp ý gửi Bộ GD&ĐT ngày 29/6, Tiến sĩ Nguyễn Diệu Hương, Chủ tịch HĐQT Công ty CP Tập đoàn Giáo dục Qibi, cho biết bà ủng hộ chủ trương bảo vệ trẻ khỏi áp lực học sớm, song chỉ ra rằng quy định hiện nay chưa có định nghĩa cụ thể, dẫn đến nguy cơ mỗi nơi hiểu theo một cách khác nhau. Câu hỏi bà đặt ra là: dạy trước chương trình được tính khi cơ sở dùng sách giáo khoa lớp 1, hay chỉ cần trẻ đạt năng lực đọc, viết, tính toán tương đương học sinh lớp 1 cũng đã bị coi là vi phạm?
Khoảng trống định nghĩa này tạo ra hai rủi ro đối lập nhau. Một phía, giáo viên có thể e ngại tổ chức các hoạt động phát triển ngôn ngữ hợp lệ vì sợ bị xử phạt. Phía kia, một số cơ sở có thể lợi dụng khái niệm mơ hồ để tiếp tục dạy theo mô hình tiểu học dưới danh nghĩa “chuẩn bị vào lớp 1”.
Thạc sĩ, chuyên gia tâm lý giáo dục Nguyễn Mai Duyên — người có nhiều năm tư vấn quản trị giáo dục mầm non — đưa ra cách phân định: dạy trước chương trình là tổ chức cho trẻ học theo sách giáo khoa lớp 1, theo cấu trúc môn học tiểu học, hoàn thành chuẩn kiến thức lớp 1 hoặc bị kiểm tra, đánh giá theo chuẩn tiểu học. Ngược lại, chuẩn bị vào lớp 1 là giúp trẻ hình thành năng lực nền tảng như ngôn ngữ, giao tiếp, làm quen chữ cái, phát triển vận động tinh và kỹ năng xã hội — những mục tiêu vốn thuộc chương trình mầm non.
Bà Duyên dẫn Quyết định số 4222/QĐ-BGDĐT ban hành Bộ chuẩn phát triển trẻ em 5 tuổi — do chính Bộ GD&ĐT ban hành — trong đó quy định trẻ 5 tuổi cần “sẵn sàng cho việc học đọc, học viết”, bao gồm yêu thích sách, nhận biết chữ cái tiếng Việt, nhận biết âm giống nhau trong tiếng và bắt chước hành vi viết. Đây là bằng chứng cho thấy chính Bộ đã xác định việc chuẩn bị năng lực đọc viết là mục tiêu của giáo dục mầm non, không phải hành vi dạy trước chương trình tiểu học — điều này tạo ra mâu thuẫn trực tiếp với cách diễn đạt của dự thảo nghị định.
Cả hai chuyên gia đều kiến nghị Bộ GD&ĐT ban hành định nghĩa chính thức và bộ tiêu chí nhận diện hành vi vi phạm, đồng thời liệt kê rõ những hoạt động — phát triển ngôn ngữ, làm quen chữ cái, tiền đọc, tiền viết, tạo nét — sẽ không bị xử phạt nếu không thay thế chương trình lớp 1, không tổ chức theo mô hình tiểu học và không gây áp lực học tập cho trẻ. Nếu dự thảo được thông qua mà không bổ sung phần này, quy định có thể vừa không ngăn được “tiểu học hóa” giáo dục mầm non, vừa vô tình siết nhầm các hoạt động phát triển hợp lệ.
Nguyễn Mùi (tổng hợp)
