Cựu tổng giám đốc VTM nhận 78 tỉ đồng qua hai phi vụ

Cơ quan Cảnh sát điều tra Bộ Công an đề nghị truy tố ông Bùi Thanh Bình, cựu Tổng giám đốc Công ty TNHH Khoáng sản và Luyện kim Việt Trung (VTM), về ba tội danh liên quan đến sai phạm trong việc bán quặng sắt và mua than cốc.

Từ năm 2015 đến 2020, ông Bình bị cáo buộc đã thỏa thuận với các doanh nghiệp bán quặng sắt dưới giá thị trường và chỉ định nhà cung cấp than cốc có lợi cho bên ngoài, đổi lấy tổng cộng 78 tỉ đồng tiền ngoài hợp đồng. Toàn bộ sai phạm xảy ra tại mỏ sắt Quý Xa và Khu công nghiệp Tằng Loỏng, tỉnh Lào Cai, gây thiệt hại cho Nhà nước gần 435 tỉ đồng.

VTM được thành lập để khai thác mỏ sắt Quý Xa và vận hành Nhà máy gang thép Lào Cai tại Khu công nghiệp Tằng Loỏng, do Tổng công ty Thép Việt Nam (VNS) góp vốn. Ông Bình được VNS ủy quyền làm người đại diện phần vốn và bổ nhiệm làm Tổng giám đốc, trực tiếp điều hành toàn bộ hoạt động sản xuất kinh doanh, kể cả việc mua bán quặng và than.

Theo kết luận điều tra, ông Bình thỏa thuận với các doanh nghiệp bán quặng sắt từ mỏ Quý Xa thấp hơn giá thị trường từ 50.000 đến 70.000 đồng mỗi tấn. Đổi lại, các doanh nghiệp chi tiền ngoài hợp đồng cho ông; ông chỉ đạo cấp dưới xây dựng phương án giá, trình Ban điều hành Hội đồng thành viên thông qua — dù nhiều thành viên biết giá bán thấp hơn thị trường vẫn ký duyệt.

Từ tháng 7 năm 2017, VNS giao người đại diện vốn tại VTM tự quyết định việc bán quặng và chịu trách nhiệm, VTM không còn phải báo cáo xin ý kiến. Từ năm 2015 đến 2020, 25 hợp đồng được thực hiện với 16 doanh nghiệp, bán 5,77 triệu tấn quặng tổng giá trị gần 2.951 tỉ đồng, gây thiệt hại Nhà nước gần 435 tỉ đồng.

Ông Bình nhận 53,5 tỉ đồng từ 8 doanh nghiệp trong phi vụ quặng; ông chi khoảng 3,8 tỉ đồng cho một số nhân viên VTM, trả lại 1,5 tỉ đồng cho hai đơn vị, còn hơn 48 tỉ đồng dùng vào mục đích cá nhân. Cơ quan điều tra xác định 43,8 tỉ đồng trong tổng số tiền nhận được đủ căn cứ xử lý tội nhận hối lộ.

Cùng năm 2015, lãnh đạo Công ty Trung Thành Thái Nguyên và Công ty Việt Phát đến gặp ông Bình, đề nghị được thường xuyên cung cấp than cốc cho VTM với mức chi từ 40.000 đến 200.000 đồng mỗi tấn. Ông đồng ý và chỉ đạo Phòng Vật tư tạo điều kiện cho hai công ty này, kể cả trong các đợt phải tổ chức đấu thầu từ tháng 10.2017 để đáp ứng điều kiện vay vốn ngân hàng.

Nhiều hợp đồng than bị chia nhỏ xuống dưới 10.000 tấn để giữ trong thẩm quyền quyết định của ông Bình, tránh phải báo cáo Hội đồng thành viên. Trưởng phòng Vật tư VTM dùng báo giá khống để hợp thức hồ sơ; Trung Thành Thái Nguyên và Việt Phát liên tục được chọn dù hình thức đấu thầu cạnh tranh vẫn được duy trì trên giấy tờ.

Từ năm 2015 đến 2020, hai doanh nghiệp ký 38 hợp đồng, cung cấp tổng cộng 286.855 tấn than cốc cho VTM với tổng giá trị 2.020 tỉ đồng. Đổi lại, ông Bình nhận 25 tỉ đồng; trong đó 18,4 tỉ đồng được xác định đủ căn cứ xử lý tội nhận hối lộ.

Tổng cộng từ cả hai phi vụ, ông Bình nhận 78 tỉ đồng; C03 xác định 62 tỉ đồng trong số đó là nhận hối lộ. Ông bị đề nghị truy tố về ba tội: vi phạm quy định về quản lý, sử dụng tài sản nhà nước gây thất thoát, lãng phí; nhận hối lộ; và thiếu trách nhiệm gây hậu quả nghiêm trọng — trong vụ án có tổng cộng 31 bị can.

Sen Vàng (tổng hợp)