Cha mất khi mới 14 tháng tuổi, mẹ đi làm ăn xa, Thới Ngọc Trân Châu lớn lên bên thau ốc mưu sinh của bà ngoại ở Quảng Ngãi, vừa trở thành thủ khoa ngành Sư phạm Ngữ văn, Đại học Phạm Văn Đồng.
- Động đất rung chuyển xã Bảo Lạc sau một tiếng nổ lớn
- Triệt xóa đường dây mua bán linh kiện lắp súng qua mạng tại Thanh Hóa
- Trung tâm khí tượng cảnh báo mưa lớn dồn dập đe dọa miền Bắc
Theo thông tin từ trường Đại học Phạm Văn Đồng, Thới Ngọc Trân Châu, cựu học sinh trường THPT Trần Quang Diệu (Quảng Ngãi), đạt 9 điểm Toán và Văn, 8,5 điểm môn Sử trong kỳ thi tốt nghiệp THPT, tổng cộng 26,73/30 điểm khối C03 tính cả điểm cộng khu vực, trở thành thủ khoa đầu vào ngành Sư phạm Ngữ văn và dẫn đầu điểm xét tuyển toàn trường. Trước đó, nữ sinh từng giành giải nhì, ba tại kỳ thi học sinh giỏi Văn cấp tỉnh và được kết nạp Đảng khi còn ngồi trên ghế phổ thông.
GGần 20 năm trước, khi Châu vừa tròn 14 tháng tuổi và em trai mới chào đời, cha em qua đời trong một vụ tai nạn giao thông. Ba mẹ con dắt díu về sống nương nhờ ông bà ngoại — bà Nguyễn Thị Hiền, 68 tuổi — tại thôn Thạch Trụ Đông, xã Lân Phong. Một mình mẹ Châu làm công nhân không đủ nuôi hai con, ông bà ngoại phải bươn chải thêm nghề làm ruộng, bắt ốc, soi cua trên sông Thoa; đồng thời cắt một phần đất phía sau nhà, dựng căn phòng 15m² chỉ có phần thô và mái tôn cho ba mẹ con ở. Năm Châu vào lớp 10, mẹ em gặp tai nạn khiến kinh tế gia đình thêm kiệt quệ, mãi gần đây mới hồi phục và đi làm tại một khu công nghiệp.
Suốt những năm phổ thông, Châu học bài ban đêm trong căn phòng nhỏ hầm hập vì nóng, dùng chiếc điện thoại thông minh cũ của mẹ để tra cứu tài liệu, xem bài giảng online. Nhà trường và thầy cô thường miễn, giảm học phí cho em. Đây không phải lần đầu Đại học Phạm Văn Đồng ghi nhận một thủ khoa mồ côi vượt khó: ngôi trường này từng có thủ khoa khối C mồ côi cả cha lẫn mẹ nhiều năm trước, và một thủ khoa sư phạm Văn từng phải học ké lớp ôn thi vì không có tiền đóng học phí — cho thấy một mạch chảy bền bỉ của nghị lực vượt khó nơi mái trường này.
Điều khiến câu chuyện của Châu khác biệt nằm ở lựa chọn ở lại. Với 26,73 điểm, nữ sinh hoàn toàn có cơ hội trúng tuyển nhiều trường đại học lớn ở các thành phố, nhưng em chọn ở lại Quảng Ngãi để tiết kiệm chi phí sinh hoạt và có điều kiện chăm sóc ông bà đã ngoài 60, 70 tuổi. “Hoàn cảnh gia đình với nhiều người có thể là áp lực, nhưng với em là động lực”, Châu nói, đồng thời cho biết luôn tự nhắc bản thân phải nỗ lực gấp đôi bạn bè.
Cách em xử lý đề thi Văn cũng phản ánh phần nào tư duy đó: với câu hỏi về giải pháp để có những “Steve Jobs của Việt Nam”, Châu chọn dẫn chứng một người Việt trẻ được Forbes vinh danh trong lĩnh vực công nghệ sinh học, từ đó rút ra bài học về sự chủ động và tư duy phản biện khi ứng dụng AI — một góc nhìn khá thời sự với thế hệ của em. Thầy Bùi Văn Đoàn, Phó hiệu trưởng trường THPT Trần Quang Diệu, nhận xét Châu “đặc biệt ưu tú”, là tấm gương lan tỏa tinh thần hiếu học cho học sinh trong trường
Ninh Lý (tổng hợp)
