Sông băng Nepal từng phát tín hiệu cảnh báo trước khi sụp đổ

Nepal, ngày 02/9 — Nhóm chuyên gia HiRISK ghi nhận khối băng gây lở đất và lũ quét tại Nepal đã bộc lộ dấu hiệu bất ổn từ nhiều ngày trước khi vỡ vụn.

Cụ thể, nước băng tan chuyển màu nâu rõ rệt từ ngày 24/8, cùng một vết nứt lan rộng vào lớp đá bên dưới sườn núi trong những ngày trước đó. Ảnh vệ tinh ghi lại thời điểm sông băng sụp đổ vào ngày 26/8, mở đầu cho chuỗi thảm họa lan tới cả Nepal và Trung Quốc.

Những dấu hiệu bất thường này cho thấy nhu cầu cấp thiết về một hệ thống cảnh báo sớm hoàn thiện hơn cho vùng Himalaya, nơi địa hình hiểm trở khiến việc giám sát thiên tai gặp nhiều trở ngại. Theo báo cáo của HiRISK, dù một số hệ thống cảnh báo đã được thiết lập gần đây, phần lớn chỉ tập trung vào các hồ sông băng phía Trung Quốc, còn khu vực xảy ra thảm họa lần này vẫn chưa có hệ thống nào theo dõi riêng.

Hồi tháng 5, giới chức Trung Quốc và Nepal từng trao đổi với Đài CNN về việc tăng cường hợp tác giám sát rủi ro thiên tai trên dãy núi này. Tốc độ sạt lở ban đầu quá nhanh khiến các hệ thống cảnh báo truyền thống khó kịp thời gian sơ tán tại khu vực cửa khẩu Nepal – Tây Tạng; tuy nhiên ở vùng hạ lưu, nếu có ít nhất 10 phút cảnh báo, nhiều sinh mạng có thể đã được cứu.

Ông Austin Lord, chuyên gia cấp cao tại Trung tâm nghiên cứu Stimson, nhận định nhu cầu tăng cường liên lạc, chia sẻ thông tin và phối hợp phân tích rủi ro xuyên biên giới giữa hai nước đang trở nên cấp bách hơn bao giờ hết. Các chuyên gia khác cũng cho rằng vụ việc là lời nhắc nhở về tầm quan trọng của việc nâng cấp chương trình giám sát chung.

Liên hợp quốc cho biết hiện vẫn chưa thể liên lạc được với một số khu vực chịu ảnh hưởng nặng nề nhất tại Nepal. Theo Hãng tin AP, tính đến sáng 02/9, Nepal ghi nhận 1.003 người chết và 3.916 người mất tích, trong đó có 583 người nước ngoài; Trung Quốc ghi nhận 16 người chết và 546 người mất tích, gồm 261 người nước ngoài. Tổng cộng, hai nước có 1.019 người thiệt mạng và 4.462 người vẫn đang mất tích.

Đức Vinh (tổng hợp)