Cả nước còn thiếu gần 4 triệu cuốn sách giáo khoa

Những ngày đầu năm học mới, khi nhiều học sinh đã bắt đầu làm quen với thời khóa biểu và những bài học đầu tiên, vẫn còn những em chưa có đủ sách giáo khoa để học tập.

Bộ Giáo dục và Đào tạo ngày 15/9 cho biết cả nước hiện còn thiếu khoảng 4 triệu cuốn sách giáo khoa, tương đương 1,5% nhu cầu. Trước đó, Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam đã cung ứng gần 237 triệu bản sách tới các địa phương.

Con số còn thiếu không lớn nếu đặt cạnh tổng lượng sách đã được cung ứng, nhưng với một học sinh chưa có sách, việc thiếu một cuốn cũng có thể ảnh hưởng trực tiếp đến những tiết học đầu tiên.

Bộ Giáo dục và Đào tạo yêu cầu Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam bổ sung ngay số sách còn thiếu trong ngày 15/9. Những học sinh chưa có sách hoặc thiếu nhiều đầu sách được ưu tiên, nhất là các em ở khu vực biên giới, vùng sâu, vùng khó khăn và những trường hợp thuộc diện được hỗ trợ, cấp hoặc cho mượn sách.

Tại nhiều địa phương, tình trạng thiếu sách đã xuất hiện trước và sau ngày khai giảng. Phụ huynh phải tìm mua từng cuốn, xếp hàng tại nhà sách hoặc chờ các đợt bổ sung. Với những gia đình ở xa trung tâm, việc tìm đủ sách càng trở thành một phần việc không dễ dàng trong những ngày đầu năm học.

Năm học 2026-2027 có nhiều thay đổi cùng lúc. Đây là năm đầu tiên cả nước sử dụng chung một bộ sách; một số địa phương triển khai chính sách hỗ trợ sách giáo khoa cho học sinh. Việc sắp xếp đơn vị hành chính, tổ chức lại trường, lớp cũng làm nhu cầu sách thay đổi trong thời gian ngắn.

Trong khi nhu cầu biến động nhanh, việc sản xuất, in ấn và đưa sách đến từng địa phương cần có thời gian. Khoảng cách giữa số sách cần có và số sách thực tế đến tay học sinh vì thế đã xuất hiện ở một số nơi.

Bộ Giáo dục và Đào tạo thừa nhận công tác dự báo, tổng hợp và phân tích nhu cầu chưa theo kịp thực tế; việc đánh giá năng lực sản xuất, quản trị và mạng lưới cung ứng của nhà xuất bản chưa đầy đủ. Một số địa phương cũng chưa chủ động, kịp thời trong đăng ký, dự báo và phối hợp.

Bộ xác định trách nhiệm đối với tình trạng thiếu sách giáo khoa cục bộ thuộc về Bộ, Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam và các địa phương. Việc nhận trách nhiệm được đặt cùng yêu cầu khắc phục để tình trạng này không lặp lại trong những năm học tiếp theo.

Với học sinh, một cuốn sách giáo khoa không chỉ là một sản phẩm được đưa từ nhà in đến trường học. Đó là thứ các em cần có trên bàn học để theo kịp bài giảng, làm bài tập và bắt đầu một năm học bình thường như những bạn bè khác.

Bộ cho biết việc rà soát, điều chỉnh chương trình giáo dục phổ thông và sách giáo khoa thời gian tới sẽ được thực hiện theo lộ trình, hướng tới giảm tính hàn lâm, tăng thực hành, trải nghiệm và giáo dục toàn diện. Quá trình này được yêu cầu bảo đảm chất lượng và không làm gián đoạn hoạt động dạy, học.

Trước mắt, việc cần làm vẫn là đưa những cuốn sách còn thiếu đến đúng nơi, đúng học sinh. Bởi khi năm học đã bắt đầu, điều các em cần không phải là một lời hứa về việc sẽ có sách, mà là cuốn sách thực sự nằm trên bàn học.

Đào Chương (tổng hợp)