Thực phẩm chứa aflatoxin: Nguy cơ ung thư từ bữa ăn

Thực phẩm chứa aflatoxin là mối nguy tiềm ẩn trong bữa ăn hằng ngày, nếu bảo quản sai cách có thể gây ung thư gan và nhiều bệnh nguy hiểm khác.

Thực phẩm chứa aflatoxin phổ biến trong căn bếp Việt

Aflatoxin là độc tố sinh ra từ nấm Aspergillus flavus và Aspergillus parasiticus trong điều kiện nóng ẩm, đặc biệt phát triển mạnh trên thực phẩm giàu tinh bột và dầu như lạc, ngô, gạo, đậu, hạt khô…

Độc tố này không màu, không mùi, không vị và rất bền với nhiệt – nghĩa là dù nấu chín cũng không bị phá hủy. Vì thế, nếu không được bảo quản đúng cách, các thực phẩm hàng ngày dễ trở thành nguồn nhiễm aflatoxin gây hại cho sức khỏe.

8 loại thực phẩm quen thuộc dễ nhiễm độc tố aflatoxin

Dưới đây là những loại thực phẩm dễ nhiễm aflatoxin nhất nếu bảo quản sai cách:

Lạc (đậu phộng): Rất dễ bị mốc khi để lâu hoặc bảo quản trong túi kín ở nơi ẩm thấp.
Ngô: Khi bị ẩm, là môi trường lý tưởng cho nấm mốc phát triển.
Gạo: Đặc biệt là gạo xay xát thủ công, nếu để lâu hoặc không khô ráo dễ lên mốc.
Các loại đậu: Như đậu xanh, đậu đen, đậu đỏ… nếu ẩm sẽ sinh nấm.
Hạt khô: Hạt điều, hạt hạnh nhân, hạt dẻ, hạt dưa… chứa nhiều dầu, dễ mốc.
Gia vị khô: Bột ớt, tiêu, bột nghệ, cà ri, hồi… có thể nhiễm độc nếu để lâu hoặc ẩm.
Đồ lên men từ đậu: Chao, đậu phụ lên men, đậu tương lên men nếu không đảm bảo vệ sinh sẽ dễ sinh độc tố.
Sữa và chế phẩm từ sữa: Nếu bò ăn phải thức ăn nhiễm aflatoxin B1, sữa sẽ chứa aflatoxin M1 – cũng là chất gây ung thư.

*Aflatoxin là độc tố sinh ra từ nấm Aspergillus flavus và Aspergillus parasiticus trong điều kiện nóng ẩm(Ảnh: MucWomen)*

Tác hại của aflatoxin đối với sức khỏe con người

Aflatoxin là một trong những chất độc gây ung thư mạnh nhất đã được WHO xếp vào nhóm 1 – nhóm có nguy cơ gây ung thư cao nhất với con người. Cụ thể:

Gây tổn thương gan nghiêm trọng: Dẫn đến viêm gan mạn tính, xơ gan và ung thư gan nguyên phát.
Đột biến DNA: Là cơ chế chính khiến aflatoxin trở thành chất gây ung thư mạnh.
Suy giảm miễn dịch: Làm cơ thể dễ nhiễm bệnh, kéo theo các bệnh lý mạn tính.
Ảnh hưởng sinh sản: Giảm chất lượng tinh trùng, gây khó thụ thai.
Gây hại cho thai nhi và trẻ nhỏ: Trẻ em đặc biệt dễ tổn thương do hệ giải độc chưa hoàn chỉnh.
Nguy cơ cao ở người viêm gan B: Nếu nhiễm aflatoxin, nguy cơ ung thư gan tăng 30 – 60 lần.

Dấu hiệu cảnh báo ngộ độc aflatoxin

Việc phát hiện sớm ngộ độc aflatoxin rất quan trọng để tránh biến chứng nghiêm trọng:

Cơ thể suy nhược kéo dài, mệt mỏi thường xuyên.
Men gan tăng, da xỉn màu, dễ nhiễm trùng.
Rối loạn chức năng gan, tổn thương tế bào gan.
Nếu lượng độc tố cao, có thể dẫn đến tổn thương gan cấp tính, thậm chí tử vong.Tuyệt đối không sử dụng thực phẩm bị mốc, đổi màu, có mùi lạ, dù đã nấu chín.

Cách phòng tránh aflatoxin trong thực phẩm quen thuộc

Phòng tránh độc tố aflatoxin không khó, nhưng đòi hỏi sự tỉ mỉ từ khâu lựa chọn đến bảo quản thực phẩm:
Chọn mua sản phẩm có nguồn gốc rõ ràng, kiểm định chất lượng, hạn sử dụng còn dài.
Bảo quản hạt, ngũ cốc trong lọ kín, nơi khô ráo, tránh ánh nắng trực tiếp.
Không dùng đồ lên men không rõ nguồn gốc, đã để lâu hoặc không đảm bảo vệ sinh.
Tự làm đồ lên men tại nhà cần tuyệt đối sạch sẽ, tránh nhiễm nấm mốc.

Thực phẩm chứa aflatoxin tuy phổ biến nhưng hoàn toàn có thể kiểm soát nếu người tiêu dùng chủ động bảo quản và chọn lựa đúng cách. Bởi độc tố này không bị phá hủy bởi nhiệt độ nấu thông thường, nên việc ngăn ngừa từ đầu là cách hiệu quả nhất để bảo vệ sức khỏe gia đình.

Hiểu rõ về aflatoxin và áp dụng các nguyên tắc an toàn thực phẩm sẽ giúp bạn giữ gìn căn bếp sạch, bữa ăn lành mạnh và nói không với nguy cơ ung thư tiềm ẩn.

Theo: MucWomen