Từ những quả mướp già ít được khai thác, vợ chồng anh Lê Nhất Vũ phát triển hơn 20 sản phẩm gia dụng, tạo đầu ra cho nông dân và đưa hàng sang nhiều thị trường nước ngoài.
- Những người hỗ trợ Shark Thủy trong vụ án
- Xét xử “bà trùm” Mai Anh cùng 64 bị cáo trong 10 ngày
- Quyền Linh đề nghị ngăn chặn lời xúc phạm gia đình trên mạng
Khoảng năm 2018, anh Lê Nhất Vũ (SN 1986, phường Hòa Khánh, TP Đà Nẵng) cùng vợ là chị Võ Thị Ngọc Thư bắt đầu liên kết với nông dân để tận dụng xơ mướp ngọt làm sản phẩm gia dụng. Khi ấy, anh Vũ là kỹ sư còn chị Thư đang giảng dạy tại một trường cao đẳng, cả hai đều xuất thân từ gia đình nông dân và muốn tìm hướng kinh doanh gắn với nông nghiệp.
“Chúng tôi muốn làm sản phẩm thân thiện với môi trường, có yếu tố Việt Nam để đưa ra nước ngoài, đồng thời tạo thêm đầu ra cho người nông dân”, anh Vũ chia sẻ. Ban đầu, nguồn nguyên liệu là bài toán không dễ giải khi giống mướp thử nghiệm cho ít xơ và chất lượng không đồng đều. Hai vợ chồng vừa thu mua mướp già từ nông dân, vừa tìm giống phù hợp, sau nhiều lần thử nghiệm mới chọn được giống cho lượng xơ lớn.
Những quả mướp được để già khoảng 4 tháng rồi thu hoạch, bóc vỏ, giặt, phơi khô, xẻ lấy hạt, ép, cắt và may thành sản phẩm. Năm 2022, chị Thư nghỉ việc để cùng chồng tập trung phát triển công việc kinh doanh.
Theo chị Thư, xơ mướp có độ dai, tương đối mềm, nhanh khô và có khả năng hút dầu mỡ nên có thể dùng để làm một số vật dụng trong nhà bếp, nhà tắm. Từ nguồn nguyên liệu từng ít được khai thác, hai vợ chồng phát triển hơn 20 mẫu sản phẩm, chia thành 4 nhóm gồm nhà bếp, nhà tắm, thời trang và trang trí, với giá bán từ 30.000 đến 500.000 đồng.
Từ đơn hàng nhỏ đến vùng nguyên liệu liên kết
Ngay từ khi bắt đầu, vợ chồng anh Vũ xác định ưu tiên thị trường nước ngoài, sau đó mới mở rộng trở lại trong nước. Khách hàng được tìm kiếm qua các hội nhóm nông nghiệp quốc tế, mạng xã hội và những chương trình xúc tiến thương mại.
Đơn hàng xuất khẩu đầu tiên sang Mỹ chỉ có giá trị khoảng 30 USD, nhưng hai vợ chồng vẫn tự tìm cách gửi hàng và hoàn tất việc giao sản phẩm. Từ bước khởi đầu đó, sản phẩm xơ mướp dần tiếp cận thêm khách hàng tại Mỹ, Hàn Quốc, Australia và Canada.
Đơn hàng lớn nhất cơ sở từng xuất sang Hàn Quốc có giá trị khoảng 2.000 USD. Trong nước, sản phẩm được phân phối cho một số khách sạn tại Đà Nẵng và các gian hàng quà tặng ở điểm du lịch, trong khi doanh nghiệp tiếp tục tìm kiếm cơ hội vào thị trường châu Âu.
Khách hàng quốc tế đặt yêu cầu cao về chất lượng, độ hoàn thiện và cách đóng gói, vì vậy mỗi đơn hàng trở thành dịp để cơ sở điều chỉnh sản phẩm, từ chất lượng xơ đến thiết kế. Cùng với việc mở rộng thị trường, vợ chồng anh Vũ cũng phải giải bài toán nguyên liệu để có thể đáp ứng ổn định các đơn hàng.
Để chủ động nguồn nguyên liệu, hai vợ chồng liên kết với nông dân tại nhiều địa phương, hỗ trợ giống, kỹ thuật và tổ chức thu mua mướp già. Hiện khoảng 50 hộ dân tại Đà Nẵng, Đắk Lắk, Yên Bái, Đồng Nai và một số địa phương khác tham gia mô hình, với tổng diện tích hơn 20ha. Tại các vùng trồng lớn, anh Vũ hỗ trợ giống, kỹ thuật và ký hợp đồng liên kết thu mua. Mướp khô được mua theo kích thước và chất lượng, với giá khoảng 2.000-12.000 đồng/quả.
Theo anh Vũ, cách làm này giúp tận dụng những quả mướp già vốn có thể bị bỏ đi. Người dân có thể bán mướp non làm thực phẩm, còn những quả để già tiếp tục được thu mua lấy xơ. “Tuy nhiên, phần lớn người dân liên kết với chúng tôi chọn không bán mướp non mà bán mướp già để có thu nhập ổn định. Chúng tôi muốn mở rộng vùng trồng, cùng bà con tạo ra sản phẩm và chia sẻ lợi nhuận. Khi đầu ra ổn định, người dân cũng yên tâm hơn với vùng nguyên liệu”, anh Vũ chia sẻ.
Cơ sở hiện tạo việc làm thường xuyên cho 10 lao động, với thu nhập khoảng 8-12 triệu đồng/người/tháng. Khi có đơn hàng lớn, doanh nghiệp thuê thêm lao động địa phương làm thời vụ. Thời gian tới, vợ chồng anh Vũ dự định mở rộng diện tích liên kết, tăng số hộ tham gia và phát triển thêm sản phẩm từ xơ mướp. Mục tiêu của họ là xây dựng vùng nguyên liệu đủ lớn, đáp ứng yêu cầu về chất lượng và sản lượng của các đơn hàng xuất khẩu.
Vũ Phượng (tổng hợp)
