Thủ tướng yêu cầu giảm áp lực học tập, thi cử cho học sinh

Từ chương trình học, sách giáo khoa đến trường lớp, giáo viên, yêu cầu mới đang được đặt ra nhằm giảm áp lực cho học sinh.

Tại phiên họp Chính phủ thường kỳ tháng 9/2026 sáng 3/10, Thủ tướng Lê Minh Hưng yêu cầu Bộ Giáo dục và Đào tạo rà soát tổng thể chương trình, nội dung dạy học và kiểm tra, theo hướng giảm áp lực học tập, thi cử cho học sinh.

Đây là lần thứ hai chỉ trong hai tuần Thủ tướng đưa ra yêu cầu điều chỉnh chương trình giáo dục phổ thông. Sự liên tiếp của các chỉ đạo cho thấy việc giảm tải chương trình, giảm áp lực học đường đang được đặt vào nhóm vấn đề cần sớm có giải pháp.

Cùng với yêu cầu điều chỉnh chương trình, Thủ tướng giao Bộ Giáo dục và Đào tạo xây dựng kế hoạch hoàn thiện bộ sách giáo khoa mới, đồng thời đổi mới công tác biên soạn, xuất bản, phát hành và cung cấp sách. Sách giáo khoa mới được định hướng sử dụng thống nhất và miễn phí trên toàn quốc từ năm học 2028-2029.

Những thay đổi cần bắt đầu từ thực tế trường học

Tại cuộc họp chuyên đề trước đó về sách giáo khoa và chương trình giáo dục phổ thông, Thủ tướng yêu cầu bổ sung các nhân vật lịch sử, tiền bối cách mạng cùng những giá trị lịch sử, văn hóa, truyền thống dân tộc vào bộ sách mới. Việc tổ chức biên soạn, phát hành cũng cần giảm các khâu trung gian, qua đó hạn chế chi phí.

Để thực hiện nhiệm vụ, Vụ Giáo dục phổ thông được giao xây dựng kế hoạch rà soát, hoàn thiện chương trình; Viện Chiến lược và Chính sách Giáo dục cung cấp luận cứ khoa học. Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam có trách nhiệm bảo đảm quyền truy cập miễn phí bản điện tử sách giáo khoa.

Những thay đổi về chương trình và sách giáo khoa diễn ra cùng lúc với quá trình sắp xếp mạng lưới trường học. Theo Bộ trưởng Giáo dục và Đào tạo Hoàng Minh Sơn, cả nước đã giảm 50,6% số trường mầm non và phổ thông sau sắp xếp. Con số này kéo theo những vấn đề mới về nhân sự và quy mô quản lý.

Sau sáp nhập, một số trường có quy mô rất lớn, đặt ra yêu cầu bảo đảm hiệu quả quản lý và chất lượng giáo dục. Trong khi đó, tình trạng thừa, thiếu giáo viên cục bộ có thể tiếp tục xuất hiện ở một số địa phương. Đây là những vấn đề không thể tách rời khi nói đến việc giảm áp lực học tập.

Tại phiên họp, Thủ tướng giao Bộ Giáo dục và Đào tạo phối hợp bố trí giáo viên, ngân sách và xây dựng trường mới nhằm bảo đảm đủ trường, đủ lớp. Chính phủ cũng đặt mục tiêu hoàn thiện, đưa vào sử dụng 107 trường phổ thông nội trú cấp xã tại các xã biên giới đất liền trong giai đoạn đầu.

Đối với sách giáo khoa, mục tiêu miễn phí từ năm học 2028-2029 đòi hỏi sự chuẩn bị về nguồn lực và phương thức thực hiện. Bộ Giáo dục và Đào tạo phải phối hợp với Bộ Tài chính và các địa phương xác định dự toán kinh phí, đồng thời tiếp tục giảm các khâu trung gian trong quá trình biên tập, phát hành.

Ở góc độ người học, điều quan trọng không chỉ nằm ở việc chương trình có được điều chỉnh hay sách giáo khoa có được miễn phí. Hiệu quả cuối cùng phải được thể hiện trong từng giờ học, từng kỳ kiểm tra và trong áp lực mà học sinh thực sự phải đối mặt.

Khoảng thời gian từ nay đến năm học 2028-2029 còn đủ dài để các chính sách được chuẩn bị, nhưng cũng là khoảng thời gian để ngành giáo dục chứng minh những yêu cầu giảm tải có thể chuyển thành thay đổi cụ thể trong trường học.

Trần Thu (tổng hợp)