Tại Đồng Nai, nhiều hộ chăn nuôi đang chật vật khi giá heo hơi xuống thấp, khiến lợi nhuận sau gần 4 tháng nuôi gần như không đáng kể.
- Năm thói quen buổi sáng cần xem lại để bảo vệ tim
- Quản trị viên nhóm Facebook lớn bị xử phạt 12,5 triệu đồng
- Giá xăng tăng, chiến sự Iran phủ bóng bầu cử giữa kỳ Mỹ
Giá heo hơi tại nhiều địa phương hiện phổ biến ở mức 45.000-48.000 đồng/kg, thấp hơn giá thành sản xuất. Không chỉ chịu áp lực từ chi phí thức ăn, người nuôi còn đối mặt với dịch bệnh, đầu ra thiếu ổn định và sức ép cạnh tranh từ thịt nhập khẩu.
Tại thủ phủ chăn nuôi Đồng Nai, nhiều hộ cho biết giá heo hơi hiện chỉ còn 46.000-48.000 đồng/kg. Heo quá lứa, tiêu thụ chậm, tích nhiều mỡ và chất lượng thịt thấp chỉ được thương lái mua khoảng 45.000 đồng/kg.
Tình trạng này không chỉ diễn ra ở miền Nam. Tại Cần Thơ, giá heo hơi dao động 45.000-48.000 đồng/kg; ở miền Trung, giá giảm 1.000 đồng, còn 48.000 đồng/kg.
Anh Nguyễn Nam, hộ chăn nuôi tại phường Quy Nhơn, Gia Lai, cho biết gia đình đã bán đàn 40 con cách đây ba tuần với giá 52.000 đồng/kg. Nếu bán vào thời điểm hiện tại, mức giá chỉ còn 47.000-48.000 đồng/kg, trong khi người nuôi chờ mãi vẫn không thấy thương lái đến hỏi mua. Sau 4 tháng nuôi, lãi được không bao nhiêu, nhưng bán được cũng nhẹ người”, anh Nam chia sẻ.
Đàn heo được anh mua giống hồi giữa tháng 6, giá 2,3 triệu đồng/con. Sau gần 4 tháng, mỗi con tiêu tốn hơn 3,2 triệu đồng tiền cám, khoảng 120.000 đồng tiền thuốc thú y và 100.000 đồng tiền điện nước. Trọng lượng bình quân đạt 112,5kg/con. Với giá bán 52.000 đồng/kg, anh thu về khoảng 5,8 triệu đồng mỗi con.
Sau khi trừ chi phí đã tính, lợi nhuận chỉ còn 80.000 đồng/con, tương đương 3,2 triệu đồng cho cả đàn 40 con. Khoản này chưa tính lãi vay ngân hàng và tiền công chăm sóc. Nếu tính tiền công ở mức chỉ 5 triệu đồng mỗi tháng, coi như người chăn nuôi lỗ gần 15 triệu đồng”, anh Nam nói.
Theo TS Nguyễn Quốc Đạt, Phó Chủ tịch Hội Chăn nuôi Việt Nam, chăn nuôi nhiều năm qua giữ vai trò trụ đỡ nền kinh tế và góp phần bảo đảm an sinh xã hội. Năm 2021, tổng đàn heo cả nước có 28 triệu con, tăng lên 31,5 triệu con vào năm 2025. Việt Nam đứng thứ 5 thế giới về tổng đàn heo, thứ 6 về sản lượng thịt và thứ 4 về tiêu thụ thịt.
Nhu cầu thịt heo trong nước cũng tăng. Mức tiêu thụ bình quân đầu người từ 42,9kg năm 2021 lên 48,3kg năm 2023 và 52,9kg năm 2025, tăng 23,3% sau 5 năm. Tuy nhiên, sản lượng và sức tiêu thụ tăng không đồng nghĩa người chăn nuôi có lãi. Theo biểu đồ của TS Đạt, giá heo hơi hiện ở mức thấp nhất trong 5 năm, trong khi giá thức ăn và các chi phí đầu vào vẫn gây áp lực.
Ông Nguyễn Kim Đoán, Phó Chủ tịch Hiệp hội Chăn nuôi TP Đồng Nai, cho biết giá thành sản xuất heo hơi hiện khoảng 55.000-58.000 đồng/kg, tùy trang trại. Khi giá bán xuống dưới 50.000 đồng/kg, người nuôi đứng trước nguy cơ thua lỗ nặng.
Ngoài giá bán thấp và chi phí cao, người chăn nuôi còn phải ứng phó với nguy cơ dịch bệnh, cạnh tranh từ thịt nhập khẩu giá thấp và thói quen tiêu dùng thay đổi, khi người mua cởi mở hơn với sản phẩm đông lạnh. Ông Đoán cho rằng các hộ cần tính toán lại quy trình sản xuất, giảm chi phí, nâng năng suất và kiểm soát dịch bệnh để cải thiện hiệu quả.
PGS.TS Lã Văn Kính, Phó Chủ tịch Hiệp hội Thức ăn Chăn nuôi, nhận định các doanh nghiệp lớn tiếp tục mở rộng trang trại, trong khi nhiều cơ sở vừa, nhỏ và hộ chăn nuôi thu hẹp quy mô. Lợi nhuận trên mỗi đơn vị sản phẩm của nhóm này cũng ngày càng giảm.
Thức ăn chiếm khoảng 65% tổng chi phí chăn nuôi heo. Con giống, thuốc thú y, thuốc sát trùng và vắc xin mỗi khoản chiếm khoảng 10%; công lao động cùng các chi phí khác chiếm 15%. Theo ông Kính, giảm chi phí thức ăn cần tập trung vào tiết kiệm năng lượng và tối ưu lượng protein trong khẩu phần. Tuy nhiên, các hộ nhỏ lẻ thường khó tiếp cận sự hỗ trợ chuyên sâu của cán bộ kỹ thuật.
Tại TPHCM, các cơ sở chăn nuôi cũng chịu sức ép từ đô thị hóa, chi phí đầu vào tăng, dịch bệnh và đầu ra thiếu ổn định. ThS Lê Việt Bảo, Phó Chi cục trưởng Chi cục Chăn nuôi và Thú y TPHCM, cho biết thành phố hiện có hơn 1,31 triệu con heo, 97.503 con trâu, bò, hơn 21 triệu con gia cầm và gần 40.000 con dê, cừu.
Dù nông hộ chiếm hơn 72% số cơ sở chăn nuôi heo tại thành phố, nhóm này chỉ nắm 3,2% tổng đàn; trong khi 247 trang trại lớn chiếm 76,4%. Theo ông Bảo, các cơ sở nhỏ gặp khó vì quỹ đất thu hẹp, chi phí tăng, giá bán biến động và ứng dụng công nghệ còn hạn chế. Liên kết tiêu thụ thiếu chặt chẽ cũng khiến nhiều hộ phụ thuộc vào thương lái.
TPHCM đang triển khai các chính sách hỗ trợ vốn, nâng cấp hạ tầng, đổi mới công nghệ và phòng, chống dịch bệnh. Các cơ sở có thể tiếp cận vốn ưu đãi, hỗ trợ lãi suất, chứng nhận VietGAP, an toàn dịch bệnh và đầu tư hạ tầng dùng chung. Thành phố cũng hỗ trợ vắc xin, công tiêm phòng cho nông hộ và trang trại nhỏ; thúc đẩy cải thiện giống, cơ giới hóa, ứng dụng IoT, bản đồ số GIS và trí tuệ nhân tạo trong quản lý đàn, giám sát dịch bệnh.
Bên cạnh đó, thành phố khuyến khích phát triển tổ hợp tác, hợp tác xã để người nuôi mua chung vật tư, giảm chi phí, chuẩn hóa quy trình và ký hợp đồng bao tiêu. Mục tiêu là đưa trên 40% giá trị sản phẩm chăn nuôi vào các hình thức hợp tác, liên kết, qua đó giúp cơ sở vừa và nhỏ ổn định đầu ra và tăng sức cạnh tranh.
Khi giá bán thấp hơn giá thành, chỉ tiết kiệm chi phí ở từng khâu có thể chưa đủ để người nuôi đứng vững. Liên kết sản xuất, tiếp cận kỹ thuật và đầu ra ổn định là những yếu tố quan trọng để giảm rủi ro, nhất là với các hộ chăn nuôi quy mô nhỏ.
Đức Vinh (tổng hợp)
