Người có thói quen ăn cơm trắng vào buổi sáng vẫn có thể duy trì món ăn quen thuộc nếu biết phối hợp thực phẩm và điều chỉnh khẩu phần phù hợp.
- Công an Thanh Hóa bắt giữ hai thanh niên cầm kiếm cố thủ trên tầng hai
- Hai người đàn ông cầm kiếm cố thủ trên mái nhà, công an vây bắt
- Xác minh danh tính nữ sinh lớp 11 tử vong trên sông Cầu
Cơm trắng cung cấp carbohydrate, nhưng chỉ ăn cơm hoặc dùng kèm rất ít thức ăn có thể khiến bữa sáng thiếu cân đối. Nhu cầu năng lượng còn tùy thuộc tuổi, thể trạng, mức vận động và tình hình sức khỏe của mỗi người.
Cơm trắng thường xuất hiện trong bữa sáng của nhiều Việt, từ cơm nóng ăn với trứng, thịt đến cơm nguội rang. Món ăn này tiện lợi và cung cấp năng lượng, cơm trắng không phải yếu tố duy nhất quyết định chất lượng bữa sáng.
Để bữa ăn đa dạng hơn, PGS.TS.BS Nguyễn Trọng Hưng, Giám đốc Trung tâm Tư vấn, Phục hồi dinh dưỡng và Kiểm soát béo phì thuộc Viện Dinh dưỡng Quốc gia, khuyến nghị kết hợp cơm với nguồn đạm như trứng, cá, thịt nạc, thịt gà, đậu phụ hoặc các loại đậu, đồng thời bổ sung rau xanh. Chất đạm hỗ trợ duy trì cơ bắp và cảm giác no; rau cung cấp chất xơ, vitamin cùng khoáng chất. Vì vậy, cơm ăn với trứng hoặc cá và một phần rau luộc sẽ đa dạng dinh dưỡng hơn một bát cơm dùng riêng với nước mắm.
Khẩu phần cơm nên được điều chỉnh theo nhu cầu từng người, thay vì áp dụng một mức chung. Người lao động chân tay hoặc vận động nhiều có thể cần nhiều năng lượng hơn người làm việc văn phòng ít di chuyển. Nếu thường xuyên ăn vượt nhu cầu trong thời gian dài trong khi ít vận động, cơ thể có thể tăng cân; ngược lại, cắt giảm cơm quá mức cũng có thể khiến bữa sáng không đủ năng lượng.
Người mắc tiểu đường hoặc tiền tiểu đường cần lưu ý lượng carbohydrate trong bữa sáng. Cơm trắng có chỉ số đường huyết tương đối cao so với nhiều thực phẩm giàu chất xơ, nhưng mức tăng đường huyết còn phụ thuộc khẩu phần, cách chế biến và món ăn đi kèm. Không nhất thiết phải loại bỏ hoàn toàn cơm trắng; nên phối hợp với rau và thực phẩm giàu đạm, đồng thời tuân thủ kế hoạch dinh dưỡng phù hợp. Người dùng insulin hoặc một số thuốc hạ đường huyết cần trao đổi với nhân viên y tế về lượng carbohydrate và thời điểm ăn để hạn chế nguy cơ hạ đường huyết.
Cách chế biến cũng ảnh hưởng đến chất lượng bữa ăn. Cơm rang nhiều dầu, thịt chế biến sẵn, đồ muối mặn hay món kho đậm vị có thể làm tăng lượng chất béo, natri và năng lượng. Duy trì thường xuyên cách ăn này có thể không có lợi cho việc kiểm soát cân nặng, huyết áp và sức khỏe tim mạch. Có thể thay đổi bằng cơm ăn cùng trứng luộc, cá, thịt nạc, đậu phụ hoặc rau; ưu tiên hấp, luộc, áp chảo ít dầu và nêm nếm vừa phải. Không cần kiêng tuyệt đối món yêu thích, nhưng nên cân đối khẩu phần và tần suất.
Ăn cơm trắng mỗi ngày không đồng nghĩa với chế độ ăn thiếu lành mạnh, nếu thực phẩm được lựa chọn đa dạng trong cả ngày. Việc lặp lại một món mặn cùng cơm vào mỗi buổi sáng có thể làm giảm cơ hội bổ sung nhiều nguồn chất xơ, vitamin và khoáng chất. Người ăn có thể luân phiên món đi kèm, đồng thời thỉnh thoảng thay cơm bằng yến mạch, bánh mì nguyên cám, khoai hoặc ngũ cốc nguyên hạt phù hợp. Những lựa chọn giàu chất xơ giúp đa dạng chế độ ăn, nhưng không có nghĩa cơm trắng là thực phẩm xấu hay phải loại bỏ hoàn toàn.
Một bữa sáng lành mạnh không nhất thiết cầu kỳ hoặc tốn kém. Người quen ăn cơm có thể tiếp tục thói quen này bằng cách chọn một nguồn đạm, thêm rau hoặc thực phẩm giàu chất xơ, hạn chế món quá mặn và nhiều dầu mỡ. Người mắc tiểu đường, bệnh thận hoặc có yêu cầu dinh dưỡng riêng nên điều chỉnh chế độ ăn theo hướng dẫn của bác sĩ hay chuyên gia dinh dưỡng.
Đức Vinh (tổng hợp)
