Hải Phòng dự kiến để cấp xã hưởng 100% nguồn thu từ 15 khoản

Hải Phòng dự kiến để cấp xã hưởng 100% từ 15 khoản thu, thành phố hưởng toàn bộ 21 khoản thu khác giai đoạn 2027/2030..

Ngày 06/11, UBND TP. Hải Phòng cho biết thành phố đang dự thảo quy định về phân cấp nguồn thu, nhiệm vụ chi và tỷ lệ điều tiết các khoản thu giữa ngân sách thành phố với ngân sách cấp xã trong giai đoạn 2027/2030. Theo phương án đề xuất, ngân sách thành phố được hưởng 100% từ 21 khoản thu; ngân sách cấp xã hưởng toàn bộ 15 khoản. Ngoài ra, 10 nhóm khoản thu còn lại sẽ được phân chia giữa các cấp ngân sách theo tỷ lệ cụ thể.

Trong nhóm nguồn thu dành riêng cho ngân sách cấp xã có thuế sử dụng đất phi nông nghiệp, thuế sử dụng đất nông nghiệp, lệ phí trước bạ nhà đất, phí và lệ phí do cấp xã thu. Các khoản thu từ tài sản công, quỹ đất công ích do cấp xã quản lý, đóng góp tự nguyện và tiền phạt vi phạm hành chính thuộc thẩm quyền xử lý của cấp xã cũng nằm trong danh mục này.

Phân chia 10 nhóm khoản thu theo tỷ lệ cụ thể

Đối với 10 nhóm khoản thu được phân chia, dự thảo quy định tỷ lệ điều tiết khác nhau tùy loại thu và đối tượng nộp. Với thuế thu nhập cá nhân, thuế thu nhập doanh nghiệp của doanh nghiệp nhà nước, doanh nghiệp FDI và doanh nghiệp tư nhân lớn, ngân sách Trung ương được hưởng 25%, ngân sách thành phố hưởng 75%.

Riêng thuế thu nhập doanh nghiệp ngoài nhà nước còn lại được phân chia theo tỷ lệ: ngân sách Trung ương 25%, thành phố 25% và cấp xã 50%. Đối với thuế tiêu thụ đặc biệt từ doanh nghiệp nhà nước, doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài và doanh nghiệp lớn thuộc nhóm quy định, ngân sách Trung ương hưởng 60%, thành phố hưởng 40%.

Với các doanh nghiệp và hộ kinh doanh còn lại, tỷ lệ phân chia lần lượt là 60% cho ngân sách Trung ương, 15% cho thành phố và 25% cho ngân sách xã. Thuế bảo vệ môi trường được phân chia 80% cho Trung ương và 20% cho thành phố. Tiền cấp quyền khai thác khoáng sản, tài nguyên nước do cơ quan Trung ương cấp phép được phân chia 70% cho ngân sách Trung ương và 30% cho thành phố. Trường hợp do thành phố cấp phép, ngân sách thành phố được hưởng toàn bộ.

Đối với tiền thuê đất và tiền sử dụng đất, tỷ lệ phân chia được xác định theo từng trường hợp, có tính đến việc thành phố có được ngân sách Trung ương bổ sung cân đối hay không. Cụ thể, nếu thành phố được bổ sung cân đối tiền sử dụng đất từ các khu đất nhỏ hẹp do Nhà nước quản lý tại các xã và đặc khu Cát Hải, ngân sách Trung ương hưởng 15%, thành phố 25% và ngân sách xã 60%.

Tại các phường, tỷ lệ tương ứng là 15% cho ngân sách Trung ương, 45% cho thành phố và 40% cho ngân sách phường. Dự thảo cũng đề xuất cơ chế thưởng vượt thu cho ngân sách cấp xã. Theo đó, vào cuối năm, nếu các khoản thu được phân chia vượt dự toán và ngân sách thành phố không bị hụt thu, thành phố có thể sử dụng một phần số tăng thu sau khi trích lập nguồn cải cách tiền lương để thưởng cho địa phương.

Mức thưởng thông thường tối đa bằng 20% phần tăng thu ngân sách thành phố được hưởng từ các khoản thu phân chia. Trường hợp tiền sử dụng đất được giao dự toán cho cấp xã và các khoản thu phân chia khác cùng vượt dự toán, mức thưởng bổ sung được xác định theo số tăng thu tiền sử dụng đất nộp ngân sách thành phố.

Nếu mức tăng thu đạt từ 20% đến dưới 50%, mức thưởng tối đa bằng 20% số tăng thu. Trường hợp tăng từ 50% trở lên, mức thưởng tối đa là 50%. Việc thưởng phụ thuộc vào khả năng ngân sách thành phố và khoản thưởng từ tiền sử dụng đất chỉ được sử dụng cho đầu tư phát triển. Tiền sử dụng đất từ các dự án mới chưa được tính trong dự toán ban đầu không thuộc cơ sở tính thưởng.

Về nhiệm vụ chi, ngân sách thành phố giữ vai trò chủ đạo, bảo đảm nguồn lực cho các nhiệm vụ quan trọng và bổ sung cân đối cho những địa phương chưa tự cân đối được ngân sách. Trong khi đó, ngân sách cấp xã chịu trách nhiệm bảo đảm các khoản chi thuộc phạm vi quản lý, gồm đầu tư hạ tầng và cung cấp dịch vụ thiết yếu tại địa phương.

UBND TP. Hải Phòng dự kiến trình HĐND thành phố xem xét, thông qua cơ chế phân chia ngân sách tại kỳ họp cuối năm 2026. Nếu được thông qua, quy định sẽ có hiệu lực từ ngày 01/1/2027 và áp dụng từ năm ngân sách 2027. Cơ chế thưởng vượt thu cũng được đề xuất áp dụng đối với kết quả thu ngân sách năm 2026 nếu phát sinh.

Ninh Lý (tổng hợp)