Vì sao rau đay được nhiều gia đình lựa chọn trong bữa cơm mùa hè?

Những bát canh rau đay có độ nhớt đặc trưng từ lâu đã trở thành món ăn quen thuộc của nhiều gia đình Việt. Ngoài cảm giác thanh mát, loại rau này còn chứa nhiều dưỡng chất, trong đó đáng chú ý là sắt, vitamin C và chất xơ.

Rau đay có tên khoa học là Corchorus olitorius L., thuộc họ bông (Malvaceae). Theo bác sĩ chuyên khoa 1 Nguyễn Trần Như Thủy, Bệnh viện Đại học Y Dược TP.HCM – cơ sở 3, phần lá và ngọn non là những bộ phận thường được sử dụng trong chế biến thực phẩm. Rau có thể nấu canh hoặc luộc, với đặc điểm nổi bật là chất nhầy tự nhiên xuất hiện khi vò và nấu chín.

Dữ liệu của Bộ Nông nghiệp Mỹ (USDA) cho thấy, 100 g rau đay sống cung cấp khoảng 4,76 mg sắt và 37 mg vitamin C. Sau khi luộc và để ráo, lượng sắt còn khoảng 3,14 mg, vitamin C khoảng 33 mg. Đây là những dưỡng chất góp phần tạo nên giá trị của loại rau quen thuộc này.

Rau đay còn chứa beta-caroten, folate, canxi, kali và chất xơ. Trong đó, vitamin C có vai trò hỗ trợ cơ thể hấp thu sắt từ nguồn thực vật. Chất xơ cùng đặc điểm chất nhầy tự nhiên cũng khiến rau đay thường được lựa chọn trong các món ăn có tác dụng hỗ trợ hoạt động tiêu hóa.

Theo kinh nghiệm sử dụng trong y học cổ truyền, rau đay được dùng với mục đích thanh nhiệt, nhuận tràng. Dân gian cũng thường chế biến loại rau này cho phụ nữ sau sinh với quan niệm hỗ trợ lợi sữa. Tuy nhiên, những kinh nghiệm trên không đồng nghĩa với việc rau đay có thể điều trị bệnh hoặc thay thế các phương pháp y khoa.

Theo bác sĩ Thủy, chưa có đủ cơ sở khoa học để khẳng định ăn rau đay thường xuyên trực tiếp giúp tăng tuổi thọ. Một chế độ ăn hợp lý cần kết hợp nhiều nhóm thực phẩm, thay vì phụ thuộc vào một loại rau. Vận động đều đặn, ngủ đủ và kiểm soát bệnh mạn tính cũng là những yếu tố quan trọng đối với sức khỏe lâu dài.

Canh rau đay kết hợp với tôm và thịt tạo nên món ăn giàu dinh dưỡng
(Ảnh minh họa: HPM)

Rau đay có thể chế biến thành canh nấu cua đồng, tôm hoặc kết hợp với mướp, mồng tơi, khoai sọ. Những nguyên liệu đi kèm giúp món ăn thêm đa dạng và cung cấp chất đạm cùng các dưỡng chất khác. Việc luân phiên rau đay với những loại rau xanh khác là cách phù hợp để làm phong phú thực đơn.

Những người dễ đầy bụng hoặc đang bị tiêu chảy nên cân nhắc lượng rau sử dụng. Với trẻ nhỏ từ khoảng 6 tháng tuổi, rau đay có thể được đưa vào thực đơn ăn bổ sung nếu đã nấu chín, nghiền hoặc cắt nhỏ phù hợp. Phụ nữ mang thai cũng có thể ăn rau đay như thực phẩm thông thường khi cơ thể dung nạp tốt.

Tuy nhiên, phụ nữ mang thai không nên tự sử dụng nước sắc đậm đặc hay chế phẩm từ rau đay với mục đích an thai khi chưa được hướng dẫn chuyên môn. Người bị thiếu máu do thiếu sắt cũng không nên chỉ trông chờ vào việc ăn rau đay. Loại rau này có thể bổ sung dinh dưỡng nhưng không thay thế việc xác định nguyên nhân và điều trị bệnh.

Thành Luân (tổng hợp)