Chùa Thập Tháp lưu giữ bộ Đại tạng kinh Gia Hưng quy mô lớn, được giới nghiên cứu đánh giá là tư liệu Phật giáo Hán văn hiếm có tại Việt Nam hiện nay.
Di sản Phật giáo hơn 350 năm và giá trị lịch sử đặc biệt
Chùa Thập Tháp, còn gọi là Thập Tháp Di Đà Tự, tọa lạc tại phường An Nhơn Bắc, tỉnh Gia Lai trước đây thuộc Bình Định, là một trong những tổ đình tiêu biểu của thiền phái Lâm Tế tại miền Trung Việt Nam. Ngôi chùa được Thiền sư Nguyên Thiều sáng lập vào năm 1668, đánh dấu một giai đoạn phát triển quan trọng của Phật giáo ở khu vực này. Trải qua hơn 350 năm tồn tại, chùa không chỉ là nơi sinh hoạt tôn giáo mà còn là điểm lưu giữ nhiều giá trị văn hóa, kiến trúc cổ đặc sắc.
Với bề dày lịch sử, chùa đã được công nhận là di tích quốc gia vào ngày 9/1/1990. Kiến trúc của chùa mang đậm dấu ấn truyền thống với mái ngói âm dương, các chi tiết trang trí tinh xảo như lưỡng long tranh châu. Không gian chùa phản ánh rõ nét sự giao thoa văn hóa giữa các thời kỳ lịch sử, đặc biệt là ảnh hưởng từ vùng đất từng là kinh đô của vương quốc Champa.
Theo giới nghiên cứu, chùa Thập Tháp không chỉ có giá trị về mặt kiến trúc mà còn được ví như một “bảo tàng sống” lưu giữ các lớp trầm tích văn hóa. Đây cũng là nơi bảo tồn nhiều tư liệu Hán Nôm quý giá, góp phần tái hiện đời sống tinh thần và học thuật của Phật giáo Việt Nam qua nhiều thế kỷ.
Bộ Đại tạng kinh Gia Hưng – tư liệu độc nhất vô nhị tại Việt Nam
Điểm nhấn đặc biệt tại chùa là bộ Đại tạng kinh Gia Hưng Gia Hưng Tạng, hiện gồm khoảng 1.377 tập thuộc 479 bộ, tương đương gần 4.826 quyển. Bộ kinh bao quát đầy đủ các hệ kinh, luật, luận và ngữ lục trong Phật giáo, được đánh giá là một trong những bộ tạng kinh Hán văn còn tương đối đầy đủ tại Việt Nam trong bối cảnh nhiều tư liệu đã thất lạc do biến động lịch sử.
Theo Tiến sĩ Nguyễn Tô Lan, bộ kinh này đã được truyền lại hơn 300 năm và vẫn giữ được tính toàn vẹn đáng kể. Trong khi nhiều bộ kinh khác chỉ còn tồn tại rời rạc trong các thư viện, Gia Hưng Tạng tại chùa Thập Tháp được xem là bộ duy nhất còn giữ cấu trúc tương đối hoàn chỉnh, mang giá trị tư liệu đặc biệt quan trọng.
Không chỉ có ý nghĩa trong nước, bộ kinh còn có giá trị trong phạm vi khu vực Đông Á. Theo Tiến sĩ Nguyễn Huỳnh Huyện, đây là minh chứng cho vai trò của Bình Định xưa như một trung tâm Phật giáo lớn trong thế kỷ XVII–XVIII, đồng thời phản ánh sự giao lưu văn hóa, học thuật giữa Phật giáo Việt Nam và các quốc gia trong khu vực. Hiện nay, các chuyên gia đề xuất đẩy mạnh số hóa, nghiên cứu chuyên sâu và gắn bảo tồn di sản với phát triển du lịch, nhằm phát huy giá trị lâu dài của bộ kinh quý hiếm này.
Theo: Báo Dân trí
