TÂY ÚC – Một con cá heo mũi chai tên Fraggle liên tục nâng xác con non lên mặt nước trong 6 ngày giữa đàn, hành vi được các nhà nghiên cứu xem là biểu hiện của sự gắn kết mẫu tử và quá trình đối diện mất mát.
- Đối tượng Trung Quốc truy nã bị phát hiện sau thời gian lẩn trốn ở Đồ Sơn
- Hơn 3.500 đơn thuốc được lập khống từ 60 thẻ bảo hiểm y tế
- Kho bạc tăng bơm vốn, ngân hàng thêm nguồn hỗ trợ thanh khoản hệ thống
Tổ chức Geographe Marine Research ghi lại hình ảnh trên tại cửa sông Leschenault, phía nam thành phố Perth, bang Tây Úc, sau khi theo dõi cặp mẹ con từ thời điểm con non chào đời. Các nhà nghiên cứu cho biết đây là lần thứ tư liên tiếp Fraggle mất con và cá thể này vẫn ở cạnh xác con trong khi những con cá heo khác trong đàn luôn bơi gần bên.
Cá heo Fraggle dùng mõm nâng xác con non lên mặt nước tại cửa sông Leschenault, Tây Úc. (Ảnh minh họa: HPM).
Theo Geographe Marine Research, “cá heo sẽ đảm bảo chắc chắn một giai đoạn tang thương có thể kéo dài nhiều ngày, đến lúc đó nó buộc phải buông tay để ăn và sinh tồn”. Trước khi con non qua đời, các nhà nghiên cứu từng lo ngại việc sinh vào mùa đông Nam bán cầu có thể khiến cá thể non khó sống sót, dù những ngày đầu chưa ghi nhận dấu hiệu bất thường.
Hành vi được ghi nhận ở nhiều loài động vật biển có vú
Cá heo mũi chai là loài động vật có đời sống xã hội gắn kết, thường di chuyển theo đàn và hỗ trợ nhau trong việc săn mồi, nuôi con cũng như bảo vệ đồng loại. Hành vi cá mẹ mang xác con non không phải hiếm gặp, nhưng mỗi lần xuất hiện đều thu hút sự quan tâm vì phản ánh mối liên kết đặc biệt giữa mẹ và con.
Một trường hợp nổi tiếng khác là cá voi sát thủ Tahlequah, cá thể từng mang xác con non vượt khoảng 1.600km trên biển Salish gần British Columbia (Canada) trong hơn hai tuần vào năm 2018. Đến tháng 01/2025, Tahlequah tiếp tục mang xác một con non khác mang số hiệu J61 trong ít nhất 11 ngày, trở thành tư liệu quan trọng đối với các nghiên cứu về hành vi này.
Giới khoa học gọi hiện tượng trên là “hành vi chăm sóc hậu tử”, mô tả việc con mẹ tiếp tục nâng đỡ và giữ xác con non nổi trên mặt nước dù con đã không còn sự sống. Tiến sĩ Lori Marino, nhà thần kinh học và đồng sáng lập Chủ tịch Dự án Khu bảo tồn Cá voi (Whale Sanctuary Project), cho rằng nhiều loài cá heo có thể duy trì hành động này trong nhiều ngày, thậm chí nhiều tuần, như một biểu hiện của nỗi đau mất con.
Các nhà nghiên cứu cũng chỉ ra rằng cá heo và cá voi không có tay để đặt con xuống như con người, nên muốn giữ xác con nổi chúng phải liên tục dùng cơ thể nâng đỡ trong khi vẫn cần hô hấp và kiếm ăn. Một số chuyên gia nhận định sự gắn kết mẫu tử cùng tác động của hormone sau sinh có thể khiến cá mẹ chưa thể rời xác con ngay, và hiện tượng tương tự cũng từng được ghi nhận ở tinh tinh, khỉ đột cùng một số loài động vật có vú khác.
Sen Vàng (tổng hợp)
