Cách tính lương hưu năm 2026 thay đổi theo Luật BHXH 2024 với nhiều điều chỉnh liên quan mức hưởng, thời gian đóng, điều khoản chuyển tiếp và quy định giảm trừ khi nghỉ hưu sớm.
Cách tính lương hưu năm 2026 theo Luật BHXH mới
Từ năm 2026, người lao động có đủ 15 năm tham gia bảo hiểm xã hội (BHXH) và đạt tuổi nghỉ hưu được hưởng lương hưu theo quy định tại Điều 66 Luật BHXH 2024. Cách tính mức hưởng có sự khác biệt giữa nam và nữ, đồng thời thay đổi so với các năm trước.
Đối với lao động nữ, mức hưởng lương hưu hằng tháng tương ứng 45% mức bình quân tiền lương làm căn cứ đóng BHXH cho 15 năm đóng, sau đó mỗi năm đóng thêm được cộng 2%, tối đa 75%.
Đối với lao động nam, mức hưởng 45% được tính tương ứng với 20 năm đóng BHXH. Sau đó, mỗi năm đóng thêm được cộng 2% và tổng mức hưởng tối đa cũng là 75%.
Trường hợp lao động nam có thời gian đóng BHXH từ đủ 15 năm đến dưới 20 năm, mức hưởng được xác định bằng 40% mức bình quân tiền lương tương ứng 15 năm đóng. Từ năm đóng thứ 16 trở đi, mỗi năm được cộng thêm 1%.
Cách tính lương hưu năm 2026 khi nghỉ trước tuổi
Theo Điều 65 Luật BHXH, người đủ điều kiện nghỉ hưu sớm vì suy giảm khả năng lao động sẽ được tính lương hưu theo công thức chung nhưng có áp dụng mức giảm trừ.
Mỗi năm nghỉ hưu sớm so với tuổi quy định sẽ bị trừ 2% mức hưởng. Nếu nghỉ trước tuổi dưới 6 tháng thì không bị giảm; từ đủ 6 tháng đến dưới 12 tháng bị giảm 1%.
Nhóm được nghỉ hưu sớm chủ yếu gồm người suy giảm khả năng lao động theo tỷ lệ quy định, người làm nghề nặng nhọc, độc hại hoặc trong môi trường đặc biệt khó khăn. Do được hưởng chế độ hưu trí sớm hơn so với người nghỉ đúng tuổi, mức lương hưu cuối cùng sẽ bị giảm so với công thức chuẩn.
Mức hưởng tối thiểu theo điều khoản chuyển tiếp
Trước đây, mức lương hưu tối thiểu của người tham gia BHXH bắt buộc được đảm bảo bằng lương cơ sở, Nhà nước sẽ bù phần thiếu nếu mức hưởng thấp hơn. Tuy nhiên, Luật BHXH mới đã bỏ quy định này.
Dù vậy, người tham gia BHXH trước ngày 1/7/2025 vẫn được bảo vệ quyền lợi nhờ điều khoản chuyển tiếp tại Điều 141. Theo Khoản 11 Điều 141, có 7 nhóm lao động đã đóng BHXH bắt buộc từ đủ 20 năm trở lên sẽ được hưởng mức lương hưu tối thiểu bằng mức tham chiếu.
Khi còn áp dụng lương cơ sở, mức tham chiếu bằng lương cơ sở; khi bỏ lương cơ sở, Chính phủ sẽ quy định mức tham chiếu mới nhưng không được thấp hơn mức trước đó.
Nghị định 158/2025/NĐ-CP tiếp tục hướng dẫn rõ hơn tại Khoản 1 Điều 13. Theo đó, đối với 7 nhóm lao động đã tham gia BHXH trước 1/7/2025 và có ít nhất 20 năm đóng BHXH bắt buộc, nếu mức hưởng lương hưu tính toán thấp hơn mức tham chiếu thì được nâng lên bằng mức tham chiếu này.
Như vậy, nhóm lao động nói trên sẽ không bị giảm thu nhập khi chuyển sang áp dụng phương thức tính mới, đồng thời đảm bảo quyền lợi dài hạn khi hưởng lương hưu.
Theo: Dân Trí
