Dù cùng tham gia đối đầu với Iran, nhưng những diễn biến thực tế cho thấy sự rạn nứt giữa Saudi Arabia và UAE đang trở nên trầm trọng vì khác biệt chiến lược.
- Quan hệ Mỹ-Iran và bài toán quân sự đầy rủi ro của Washington
- Đài Loan kiên quyết bảo vệ hợp tác an ninh Mỹ và Đài Loan trước sức ép lớn
- Lời cảnh báo của tổng thống Trump về hậu quả nếu Tehran chậm trễ hành động
Sự khác biệt trong chính sách đối đầu và kiềm chế
Theo các nguồn tin từ giới chức Mỹ, cả Saudi Arabia và UAE đã bí mật triển khai các cuộc tấn công vào lãnh thổ Iran. Tuy nhiên, đằng sau những hành động quân sự chung là hai tầm nhìn hoàn toàn khác biệt về tương lai khu vực. Trong khi UAE chọn con đường đối đầu trực diện, Saudi Arabia lại đang ưu tiên chính sách kiềm chế. Các chuyên gia phân tích cho rằng, Riyadh lo ngại những động thái quân sự quá đà của Mỹ và Israel dưới thời Tổng thống Donald Trump có thể khiến Trung Đông rơi vào vòng xoáy hỗn loạn không thể kiểm soát.
Ngay từ tuần đầu tiên của chiến sự, UAE đã sử dụng các loại chiến đấu cơ và máy bay không người lái có nguồn gốc từ Trung Quốc để tập kích Iran. Đáng chú ý, mức độ bị tấn công của UAE là vô cùng lớn với hơn 2.800 tên lửa và thiết bị bay không người lái từ phía Tehran, vượt xa những gì Israel phải hứng chịu. Ngược lại, Saudi Arabia dù triển khai không quân đánh phá các điểm phóng tên lửa tại Iran và Iraq, nhưng họ vẫn âm thầm thảo luận về một hiệp ước không xâm lược. Riyadh dường như đang cố gắng tìm kiếm một sự tự chủ mới trong chính sách đối ngoại của mình.
Vào tháng 2 năm 2026, tại một triển lãm quốc phòng ở Saudi Arabia, người ta vẫn thấy hình ảnh xe tăng và binh sĩ Mỹ hiện diện như một biểu tượng của liên minh. Thế nhưng, thực tế địa chính trị đã thay đổi nhanh chóng khi bước sang tháng 3, các cơ sở dầu khí của UAE liên tục bị đánh phá. Sự thiếu hụt một phản ứng thống nhất giữa hai “ông lớn” này bắt nguồn từ việc Saudi Arabia đã chủ động liên minh với Pakistan, Thổ Nhĩ Kỳ và Ai Cập. Đây được xem là cách để họ giảm bớt sự phụ thuộc vào Mỹ và đối phó với thách thức kép từ cả Iran lẫn Israel.
Cạnh tranh tầm ảnh hưởng và sự tan vỡ của các liên minh cũ
(Ảnh: Chụp màn hình báo Thanh Niên)
Mâu thuẫn giữa hai quốc gia này không chỉ dừng lại ở hồ sơ Iran mà còn kéo dài qua nhiều mặt trận từ Yemen đến Sudan. Tại Yemen, dù cùng chống lại lực lượng Houthi thân Iran, Saudi Arabia lại ủng hộ chính phủ đương nhiệm trong khi UAE hậu thuẫn phe ly khai miền Nam. Tương tự tại Sudan, hai bên cũng đặt cược vào các lực lượng đối chọi nhau là SAF và RSF. Sự cạnh tranh này cho thấy cả Riyadh và Abu Dhabi đều đang ráo riết khẳng định vị thế bá chủ khu vực, không chỉ về quân sự mà còn trong cuộc đua công nghệ trí tuệ nhân tạo.
Một dấu mốc quan trọng ghi nhận sự đổ vỡ là vào ngày 01/5/2026, khi UAE chính thức rút khỏi Tổ chức Các nước xuất khẩu dầu mỏ (OPEC). Đây là một đòn giáng mạnh vào vai trò dẫn dắt của Saudi Arabia trong khối này, xuất phát từ những bất đồng không thể hàn gắn về chiến lược sản lượng. Tiếp đó, vào ngày 11/5, Mỹ xác nhận Israel đã triển khai hệ thống Vòm Sắt đến UAE để tăng cường phòng thủ. Những bước đi này cho thấy UAE đang ngày càng gắn kết chặt chẽ với trục Mỹ – Israel để bảo đảm an ninh cho riêng mình.
Đỉnh điểm của sự riêng rẽ được thể hiện qua chuyến thăm bí mật của Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu tới UAE vào ngày 13/5, giữa lúc xung đột Iran đang leo thang. Dù phía UAE lên tiếng bác bỏ, nhưng Tel Aviv khẳng định đây là một bước đột phá lịch sử. Trong khi UAE “đặt cược” vào liên minh với Israel thông qua Hiệp định Abraham năm 2020, thì Saudi Arabia lại dựa vào Pakistan – quốc gia trung gian hòa đàm – để điều động chiến đấu cơ hỗ trợ. Những hướng đi ngược chiều này đang khiến khối đoàn kết Ả Rập trở nên mong manh hơn bao giờ hết.
Theo: Báo Thanh Niên
