Ngày 15/8, Tổng thống Mỹ Donald Trump dự kiến gặp Tổng thống Nga Vladimir Putin tại Alaska để bàn về việc chấm dứt xung đột ở Ukraine. Các lãnh đạo châu Âu hoan nghênh sáng kiến này nhưng khẳng định giải pháp ngoại giao phải bảo vệ lợi ích an ninh của Ukraine và châu Âu, đồng thời phản đối nhượng bộ lãnh thổ khi chiến sự vẫn tiếp diễn.
- Cộng đồng quốc tế dậy sóng trước kế hoạch kiểm soát Gaza của Israel
- CSGT Hà Nội bắt hai đối tượng tàng trữ ma túy
- Lãnh đạo Ân Độ – Nga thảo luận xung đột Ukraine và quan hệ song phương
Ủng hộ đàm phán nhưng giữ lập trường kiên định
Tại Chevening House (Anh), Phó Tổng thống Mỹ JD Vance đã gặp Ngoại trưởng Anh David Lammy cùng đại diện Ukraine và các đồng minh châu Âu để thảo luận về kế hoạch thúc đẩy hòa bình của ông Trump.
Tuyên bố chung của lãnh đạo Pháp, Ý, Đức, Ba Lan, Anh, Phần Lan và Chủ tịch Ủy ban châu Âu bày tỏ ủng hộ tiến trình ngoại giao nhưng nhấn mạnh Ukraine cần các đảm bảo an ninh đáng tin cậy để bảo vệ chủ quyền và toàn vẹn lãnh thổ. Các bên tái khẳng định nguyên tắc biên giới không thể thay đổi bằng vũ lực và cho rằng đàm phán chỉ khả thi khi có ngừng bắn hoặc giảm giao tranh.
Ukraine từ chối nhượng lãnh thổ
Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelenskiy và các đồng minh châu Âu phản đối mọi đề xuất trao đổi lãnh thổ. Chánh văn phòng Tổng thống, ông Andriy Yermak, nhấn mạnh “đường chiến tuyến không phải là biên giới” và Kyiv sẽ không chấp nhận bất kỳ nhượng bộ nào cho Moscow.
Một số nguồn tin châu Âu cho biết đã đưa ra đề xuất phản biện, yêu cầu ngừng bắn trước khi đàm phán, và nếu có trao đổi lãnh thổ thì phải mang tính hai chiều, kèm bảo đảm an ninh.
Nhiều cuộc tiếp xúc ngoại giao trước hội đàm
Thủ tướng Anh Keir Starmer và Tổng thống Pháp Emmanuel Macron đã điện đàm, cam kết tìm kiếm “nền hòa bình công bằng và lâu dài” cho Ukraine. NBC News dẫn lời một quan chức Mỹ cho biết chính quyền Trump cân nhắc mời ông Zelenskiy tham gia cùng ông Trump và ông Putin tại hội đàm Alaska.
Ông Zelenskiy đã liên tục liên lạc với các đồng minh sau chuyến thăm Moscow của đặc phái viên Steve Witkoff – được ông Trump đánh giá là “đạt tiến triển lớn”.
Bối cảnh chiến sự và thách thức
Kể từ khi xung đột bùng phát tháng 2/2022, Nga tuyên bố sáp nhập Crimea và bốn vùng Luhansk, Donetsk, Zaporizhzhia, Kherson, nhưng chưa kiểm soát hoàn toàn. Giao tranh vẫn diễn ra ác liệt dọc hơn 1.000 km tiền tuyến, với Nga kiểm soát khoảng 1/5 lãnh thổ Ukraine.
Người dân Ukraine, như bà Olesia Petritska ở Kyiv, khẳng định sẽ không chấp nhận rút quân hay nhượng đất. Các nhà phân tích nhận định đợt thúc đẩy hòa bình hiện tại là nỗ lực thực tế hơn so với trước, nhưng triển vọng vẫn khó đoán.
Các lãnh đạo châu Âu và Ukraine thống nhất rằng bất kỳ giải pháp hòa bình nào cũng phải được quyết định với sự tham gia của Kyiv và dựa trên nguyên tắc bảo vệ chủ quyền. Hội đàm Trump – Putin tại Alaska tới đây sẽ là một bước quan trọng, nhưng triển vọng chấm dứt xung đột phụ thuộc vào khả năng dung hòa lợi ích giữa các bên.
Theo: Reuters
