Dù đạt thỏa thuận tài chính mới cho Ukraine, châu Âu vẫn bộc lộ giới hạn khi không thể sử dụng tài sản Nga bị đóng băng, trước lo ngại bị Moskva trả đũa pháp lý và tài chính.
- Mỹ nêu khả năng sáp nhập Greenland, Đan Mạch phản ứng giận dữ
- Thái Lan – Camphuchia nối lại đàm phán ngừng bắn ngày 24/12
- Bắt nữ sinh quỳ xin mới trả gói hàng, nghi phạm bị công an Hà Nội tạm giữ
Gói vay 90 tỷ euro và nỗ lực duy trì hỗ trợ Ukraine
Ngày 19/12, các lãnh đạo châu Âu đạt thỏa thuận duy trì hỗ trợ tài chính cho Ukraine trong hai năm tới thông qua khoản vay trị giá 90 tỷ euro (105 tỷ USD). Gói vay này được bảo lãnh trực tiếp bằng ngân sách Liên minh châu Âu (EU) và được coi là bước đi quan trọng trong bối cảnh xung đột với Nga đã kéo dài gần bốn năm.
Chủ tịch Hội đồng châu Âu Antonio Costa cho biết quyết định sẽ giúp Ukraine đáp ứng các nhu cầu tài chính cấp bách. Thỏa thuận được đưa ra khi Kiev đang đàm phán các điều khoản hòa bình tiềm năng với Mỹ và đối mặt nguy cơ cạn ngân sách từ đầu năm 2026.
Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky đánh giá gói hỗ trợ là “đáng kể”, nhấn mạnh rằng tài sản của Nga vẫn bị đóng băng, trong khi Ukraine đã nhận được bảo đảm tài chính cho những năm tới.
Tài sản Nga bị đóng băng và bước lùi của kế hoạch ban đầu
Tuần trước, EU hoàn tất các bước pháp lý nhằm đóng băng vô thời hạn khoảng 210 tỷ euro (hơn 246 tỷ USD) tài sản của Nga. Trong số này, riêng Euroclear – tổ chức lưu ký chứng khoán có trụ sở tại Bỉ – đang nắm giữ khoảng 185 tỷ euro, chủ yếu là tài sản của Ngân hàng Trung ương Nga.
Ban đầu, EU từng xem xét sử dụng khoảng 140 tỷ euro tài sản Nga tại Euroclear để làm tài sản thế chấp cho các khoản vay hỗ trợ Ukraine. Tuy nhiên, kế hoạch này vấp phải phản ứng gay gắt từ Moskva. Ông Andrei Kostin, lãnh đạo ngân hàng Vneshtorbank, cảnh báo Nga sẽ đáp trả nếu EU sử dụng tài sản của nước này. Điện Kremlin cũng tuyên bố sẽ truy cứu trách nhiệm pháp lý đối với các quốc gia
Trước nguy cơ bị trả đũa về pháp lý và tài chính, Thủ tướng Bỉ Bart De Wever kiên quyết phản đối phương án sử dụng tài sản Nga tại Euroclear, cho rằng điều này có thể khiến Bỉ và cá nhân ông trở thành mục tiêu của Moskva.
Chia rẽ nội bộ và thách thức vai trò lãnh đạo của EU
Theo giới quan sát, việc không thể sử dụng tài sản Nga bị đóng băng tiếp tục phơi bày những chia rẽ sâu sắc trong nội bộ EU. Không chỉ Bỉ, các quốc gia như Hungary, Slovakia và Cộng hòa Czech cũng phản đối kế hoạch,
Gần 250 tỷ USD tài sản Nga bị đóng băng từ đầu xung đột Ukraine có thể sẽ tiếp tục “nằm im” cho đến khi chiến sự kết thúc. EU buộc phải dùng ngân sách của chính mình để làm tài sản bảo đảm cho Ukraine, thay vì tận dụng nguồn lực từ Nga.
Giới phân tích cho rằng điều này làm suy yếu hình ảnh đoàn kết và khả năng ra quyết định nhanh của EU. Mark Bathgate, giám đốc điều hành Tweeddale Advisors tại London, nhận định việc huy động đồng thuận chính trị giữa các quốc gia châu Âu để chia sẻ chi phí chiến tranh ngày càng khó khăn.
Áp lực đối với EU còn gia tăng trong bối cảnh Mỹ bước vào nhiệm kỳ mới của Tổng thống Donald Trump, với chính sách “Nước Mỹ trên hết” và cách tiếp cận được đánh giá là ít cứng rắn hơn với Nga.
Theo: VnExpress
