Bật chế độ máy bay trong suốt chuyến bay từ lâu đã trở thành một quy định quen thuộc với hành khách hàng không. Dù công nghệ hiện đại đã giảm đáng kể nguy cơ gây nhiễu; yêu cầu này vẫn được duy trì như một biện pháp phòng ngừa. Không chỉ vậy; thao tác nhỏ này còn giúp tiết kiệm pin; mang lại trải nghiệm bay yên tĩnh và tạo ra “khoảng nghỉ” khỏi kết nối liên tục.
Vì sao chế độ máy bay từng là quy định bắt buộc
Khi thiết bị hàng không còn nhạy cảm; việc tắt sóng di động hoặc bật chế độ máy bay được đưa ra nhằm phục vụ hai mục đích chính. Thứ nhất; tránh áp lực lên hệ thống trạm phát sóng mặt đất. Trong giai đoạn cất và hạ cánh, điện thoại di động liên tục kết nối rồi ngắt kết nối với nhiều trạm phát sóng khác nhau, gây rối loạn hạ tầng viễn thông.
Thứ hai, ngăn nhiễu sóng tới hệ thống điều khiển bay. Sóng vô tuyến từ thiết bị cá nhân có thể gây ảnh hưởng tới radar; radio hoặc thiết bị định vị của máy bay. Cục Hàng không Dân dụng Mỹ từng cảnh báo hiện tượng nhiễu có thể tác động đến tai nghe phi công và liên lạc với đài kiểm soát không lưu. Điều này tương tự âm thanh rè bất thường khi loa nhận tín hiệu GSM.
Chế độ máy bay vẫn cần thiết trong thực tế hiện nay
Ngày nay, các thiết bị như smartphone hay máy tính bảng thường không phát ra tín hiệu đủ mạnh để gây nguy hiểm nghiêm trọng. Tuy nhiên; nếu hàng trăm hành khách cùng bật và sử dụng điện thoại, tín hiệu cộng hưởng vẫn có thể gây nhiễu nhẹ, ảnh hưởng tới công việc của phi công. Đại diện hãng Wizz Air cho biết, nếu quên bật chế độ máy bay, nguy cơ mất an toàn là thấp nhưng vẫn có thể xuất hiện nhiễu âm thanh, dễ nhận ra từ buồng lái.
Chính vì vậy, các hãng hàng không vẫn duy trì quy định này như một lớp phòng vệ cuối cùng, thay vì bỏ hẳn dựa trên xác suất rủi ro thấp.
Công nghệ mới và khả năng thay đổi thói quen
Sự ra đời của wifi trên máy bay và dịch vụ 5G qua hệ thống picocell cho phép hành khách kết nối internet an toàn ở độ cao hàng chục nghìn mét. Từ năm 2023, Liên minh châu Âu cho phép gọi điện và truy cập mạng trên máy bay mà không ảnh hưởng tới điều khiển bay.
Công nghệ này hoạt động bằng cách truyền tín hiệu từ thiết bị hành khách tới trạm thu phát nhỏ trên máy bay, rồi chuyển tiếp về mạng mặt đất qua vệ tinh. Nhờ vậy, tránh hoàn toàn nguy cơ nhiễu trực tiếp tới hệ thống điều khiển. Nhiều hãng như Emirates, Qatar Airways hay Delta đã cung cấp wifi tốc độ cao, dù dịch vụ gọi thoại vẫn được hạn chế để giữ cabin yên tĩnh.
Lợi ích khác ngoài an toàn của chế độ máy bay
Việc bật chế độ máy bay không chỉ giảm thiểu rủi ro kỹ thuật. Theo các chuyên gia du lịch, đây còn là cách:
- Giảm phân tâm khi cất/hạ cánh: Không cầm điện thoại giúp hành khách tập trung và phản ứng nhanh trong tình huống khẩn cấp.
- Tiết kiệm pin: Ở độ cao hành trình, điện thoại tìm kiếm sóng liên tục nếu không bật chế độ máy bay, khiến pin hao nhanh.
- Tận hưởng “khoảng nghỉ kỹ thuật số”: Đây là thời gian lý tưởng để đọc sách, nghe nhạc, ngủ hoặc đơn giản là tạm rời xa thông báo và cuộc gọi.
Chuyên gia Laura Lindsay của Skyscanner nhận định: “Với nhiều người, thời gian ngắt kết nối trên máy bay là một phần không thể thiếu của kỳ nghỉ”.
Việt Nam và xu hướng tương lai
Tại Việt Nam, các hãng hàng không vẫn yêu cầu hành khách bật chế độ máy bay trong toàn bộ chuyến bay. Một số hãng đã thử nghiệm cung cấp wifi nhưng chưa phổ biến, do chi phí đầu tư và nhu cầu thực tế.
Xu hướng toàn cầu cho thấy, khi công nghệ chống nhiễu trở nên phổ cập và internet trên máy bay phổ biến hơn, quy định này có thể chuyển từ “bắt buộc” sang “khuyến khích”. Khi đó, hành khách sẽ được quyền lựa chọn giữa kết nối liên tục hoặc tận hưởng vài giờ bay tách biệt khỏi thế giới online.
Dù nguy cơ gây nhiễu đã giảm đáng kể, chế độ máy bay vẫn giữ vai trò như một “lá chắn” bảo vệ an toàn cho chuyến bay – minh chứng cho nguyên tắc hàng không: an toàn luôn đặt lên hàng đầu.
Nguồn: MucWumen
