Tình trạng chóng mặt diễn ra phổ biến ở người cao tuổi nhưng thường bị xem nhẹ hoặc tự điều trị sai cách. Việc trang bị kiến thức nhận biết chóng mặt lành tính hay dấu hiệu đột quỵ là vô cùng quan trọng để bảo vệ tính mạng kịp thời.
- Thực phẩm chức năng giả – Đường dây sản xuất lớn tại Thanh Hóa bị triệt phá
- Bác sĩ cảnh báo các thói quen làm tăng nguy cơ mắc bệnh ung thư
- Giáo viên mầm non đến phổ thông được nghỉ hè 8 tuần hưởng nguyên lương
Từ ‘say sẩm’ đến những cảnh báo y tế nghiêm trọng
Theo ThS.BS Hồ Văn Hùng, chóng mặt thực chất là một rối loạn đa giác quan liên quan đến sự phối hợp giữa hệ tiền đình, thị giác và cảm giác bản thể. Thống kê y tế cho thấy cứ 10 người trên 60 tuổi thì có 3 người gặp tình trạng này, và tỷ lệ này tăng lên đến 50% ở nhóm trên 85 tuổi. Người bệnh thường mô tả triệu chứng rất khác nhau: có người thấy vạn vật quay cuồng, đảo lộn; người lại cảm thấy bồng bềnh như đi trên mây hoặc chỉ đơn thuần là cơn “xây xẩm mặt mày”.
Sự nguy hiểm nằm ở chỗ chóng mặt có thể bắt nguồn từ những rối loạn lành tính tại tai trong hoặc là tín hiệu của những tổn thương não bộ đe dọa tính mạng. Nhóm nguyên nhân ngoại biên thường gặp là sỏi tai (BPPV), gây chóng mặt dữ dội khi thay đổi tư thế, hoặc bệnh Menière đi kèm ù tai và giảm thính lực. Mặc dù gây khó chịu lớn và ảnh hưởng đến sinh hoạt, các trường hợp này thường mang tính chất lành tính.
Tuy nhiên, nếu nguyên nhân nằm ở hệ thần kinh trung ương như đột quỵ, thiếu máu não cục bộ hay u não, hậu quả sẽ rất khôn lường. Đáng chú ý là chứng migraine tiền đình, một nguyên nhân gây chóng mặt kéo dài thường gặp ở phụ nữ trung niên, đôi khi bị bỏ sót trong quá trình thăm khám ban đầu. Ngoài ra, các yếu tố như rối loạn tuyến giáp, áp lực tâm lý hay tác dụng phụ của thuốc ở người cao tuổi cũng cần được xem xét kỹ lưỡng.
Sai lầm tự điều trị và ‘thời điểm vàng’ trong chẩn đoán
PGS.TS Võ Hồng Khôi cảnh báo về một thực trạng đáng lo ngại là việc lạm dụng các loại thuốc “hoạt huyết” hay tuần hoàn não ngay khi có triệu chứng chóng mặt. Thói quen tự ý dùng thuốc không theo chỉ dẫn có thể làm lu mờ các triệu chứng của đột quỵ hoặc khối u não, khiến việc chẩn đoán bị chậm trễ nghiêm trọng. Trong nhiều trường hợp, sự chủ quan này đã tước đi cơ hội được can thiệp sớm của bệnh nhân trong giai đoạn nhạy cảm nhất.
Hiện nay, y học hiện đại đã áp dụng các công cụ sàng lọc tiên tiến như quy trình HINTS, cho phép bác sĩ phân biệt chính xác chóng mặt lành tính với nguy cơ đột quỵ ngay từ giai đoạn sớm. Đây được coi là “thời điểm vàng” để cứu sống người bệnh và hạn chế tối đa các di chứng thần kinh. Phương pháp điều trị ngày nay cũng không chỉ dừng lại ở việc dùng thuốc mà còn kết hợp phục hồi chức năng tiền đình và hỗ trợ tâm lý để giải quyết tận gốc nguyên nhân gây bệnh.
Các chuyên gia y tế khuyến cáo người dân tuyệt đối không nên chủ quan. Nếu cơn chóng mặt đi kèm với đau đầu dữ dội, đau cổ gáy, yếu chân tay, mất thăng bằng hoặc nói khó, người bệnh cần được đưa đến cơ sở y tế chuyên khoa ngay lập tức. Thay vì tin vào các phương thuốc truyền miệng hay kinh nghiệm cá nhân, việc thăm khám bài bản sẽ giúp loại bỏ các rủi ro nguy hiểm và bảo vệ sức khỏe bền vững cho chính mình.
Theo: VnExpress
