Việt Nam đang gia tăng xuất khẩu chuối nhờ nhu cầu cao từ Trung Quốc và Nhật Bản, trong khi chất lượng, lợi thế logistics cùng khả năng kháng bệnh giúp mặt hàng này vươn lên vị trí thứ hai trong nhóm rau quả xuất khẩu.
- Đối tượng Trung Quốc truy nã bị phát hiện sau thời gian lẩn trốn ở Đồ Sơn
- Hơn 3.500 đơn thuốc được lập khống từ 60 thẻ bảo hiểm y tế
- Kho bạc tăng bơm vốn, ngân hàng thêm nguồn hỗ trợ thanh khoản hệ thống
Theo số liệu được công bố, kim ngạch xuất khẩu chuối trong quý II tăng 18,5% so với quý I và tăng 15% so với cùng kỳ năm trước, giúp thị phần chuối trong tổng kim ngạch xuất khẩu rau quả tăng lên 8%, cao hơn đáng kể so với mức 5,4% của năm 2025. Theo Hiệp hội Rau quả Việt Nam (VINAFRUIT), chuối Việt Nam đã vượt Philippines để trở thành nguồn cung chuối lớn nhất trong cơ cấu nhập khẩu của Trung Quốc, đồng thời ngày càng được ưa chuộng tại Nhật Bản nhờ chất lượng ổn định và giá cạnh tranh.Giải mã
Theo VINAFRUIT, có ba yếu tố chính giúp chuối Việt Nam nâng cao sức cạnh tranh tại thị trường châu Á. Trước hết, chuối Việt Nam có chất lượng tốt với mức giá cạnh tranh hơn nhiều đối thủ trong khu vực, trong đó có Philippines – quốc gia nhiều năm giữ vị thế xuất khẩu chuối hàng đầu châu Á.
Bên cạnh đó, lợi thế vị trí địa lý giúp doanh nghiệp Việt Nam giảm đáng kể chi phí logistics và rút ngắn thời gian vận chuyển đến các thị trường tiêu thụ lớn trong khu vực. Đáng chú ý, nhiều giống chuối Việt Nam có khả năng kháng bệnh héo rũ Panama – căn bệnh nguy hiểm đang ảnh hưởng nhiều vùng trồng chuối trên thế giới, trở thành lợi thế quan trọng khi nhiều nước xuất khẩu lớn gặp khó khăn về nguồn cung.
Đà tăng trưởng này không phải hiện tượng nhất thời. Năm 2024, xuất khẩu chuối cả nước đạt 378 triệu USD; hiện diện tích chuối chiếm hơn 19% tổng diện tích cây ăn trái cả nước, tập trung chủ yếu ở Tây Nguyên, Đông Nam Bộ và miền Tây, trong đó Đồng Nai được xem là “thủ phủ” với vùng chuyên canh năng suất cao đạt khoảng 55 tấn/ha.
Trước triển vọng này, nhiều doanh nghiệp lớn đang chạy đua mở rộng vùng nguyên liệu. Chuối hiện là cây trồng chiến lược của Công ty CP Hoàng Anh Gia Lai, nơi ông Đoàn Nguyên Đức (bầu Đức) làm Chủ tịch HĐQT, với hàng nghìn hecta đang canh tác và trở thành mặt hàng mang lại doanh thu chính giúp doanh nghiệp vượt qua giai đoạn khó khăn. Trong khi đó, Thaco Agri đặt mục tiêu sở hữu 16.000 ha chuối trong năm 2026 và nâng lên 20.000 ha vào năm 2027.
Nghịch lý thú vị của câu chuyện chuối Việt nằm ở chỗ: trong khi ngành rau quả cả nước đang dồn nguồn lực quảng bá cho sầu riêng – loại trái cây được ví như “vua” xuất khẩu, thì chuối, một loại quả bình dân, giá rẻ, lại âm thầm vươn lên vị trí thứ hai chỉ nhờ sự ổn định về chất lượng và khả năng chống chịu dịch bệnh tốt hơn đối thủ.
Với kim ngạch 121,5 triệu USD chỉ trong một quý, trung bình mỗi ngày ngành chuối Việt Nam thu về hơn 1,3 triệu USD từ xuất khẩu – một con số cho thấy quy mô không hề nhỏ của loại trái cây vốn thường bị xem là “hàng chợ”.
Tuy nhiên, theo ông Phạm Quốc Liêm, Chủ tịch Hội đồng quản trị Công ty CP Nông nghiệp U&I (Unifarm), Phó Chủ tịch VINAFRUIT, Trung Quốc hiện chiếm tới 70% tổng lượng chuối xuất khẩu của Việt Nam, nên việc mở rộng sang Nhật Bản, Hàn Quốc, Trung Đông và châu Âu là cần thiết để giảm thiểu rủi ro phụ thuộc vào một thị trường duy nhất.
Cuộc đua mở rộng diện tích của các “đại gia” nông nghiệp cũng đặt ra bài toán cân bằng: để ngành chuối phát triển bền vững và hướng tới mục tiêu xuất khẩu 1 tỷ USD, doanh nghiệp không thể chỉ dựa vào mở rộng diện tích hay tăng sản lượng, mà cần nâng cao giá trị trên mỗi tấn sản phẩm thông qua chế biến sâu và xây dựng chuỗi liên kết bền vững từ vùng nguyên liệu đến tiêu thụ.
Lê Toan (tổng hợp)
