N.T.H., quê Thanh Hóa, phát hiện suy thận giai đoạn 4 lúc 22 tuổi sau nhiều tháng bỏ qua các dấu hiệu cảnh báo và duy trì lối sống thiếu lành mạnh khi làm việc xa nhà tại Hà Nội.
- Khởi tố 4 bị can vụ gian lận điểm thi môn Toán tại Tuyên Quang
- Mỹ dùng chiến lược gì để ép Iran thay đổi mà không gây chiến
- Bé 12 tuổi mất tích trong lũ, tìm kiếm xuyên đêm chưa có kết quả
Năm 2022, H. đang làm tại một salon tóc ở Hà Nội thì xuất hiện các triệu chứng chán ăn, mệt mỏi, buồn nôn, khó ngủ, khó thở và hơi thở có mùi. Cô nghĩ do áp lực công việc và không đi khám. Cho đến một ngày, H. đột ngột khó thở dữ dội, huyết áp tăng cao và được bạn bè đưa vào cấp cứu tại Bệnh viện E — kết quả xét nghiệm cho thấy chức năng thận đã suy giảm nghiêm trọng, được chẩn đoán suy thận giai đoạn 4.
H. phải lọc máu cấp cứu ngay sau đó. “Khi gọi điện về cho mẹ, tôi không nói nổi tình trạng bệnh của mình. Tôi chỉ bảo sẽ nghỉ việc về quê”, cô nhớ lại. Sau hai tuần điều trị tại Hà Nội, H. trở về Thanh Hóa. Gia đình tìm mọi cách điều trị bảo tồn, nhưng sau hơn một năm, bệnh tiến triển thành suy thận mạn giai đoạn cuối. H. phải lọc máu chu kỳ 3 lần mỗi tuần để duy trì sự sống.
Cha cô từng nói sẽ hiến thận cho con nếu có điều kiện, nhưng cả bố lẫn mẹ H. đều mắc viêm gan B nên không đủ điều kiện hiến. Bốn năm gắn với máy lọc thận, H. nói điều ước của cô giờ rất đơn giản: “Khi còn khỏe, mình có rất nhiều ước mơ. Đến lúc mắc bệnh rồi mới thấy chỉ cần khỏe mạnh đã là hạnh phúc.”
Nhìn lại những năm trước khi phát hiện bệnh, H. thừa nhận mình uống 2-3 cốc trà sữa hoặc nước tăng lực mỗi ngày, thường xuyên ăn đồ giao qua mạng, và hay nhịn tiểu vì bận làm. “Khi nằm trên giường bệnh, tôi nhận ra mình đã quá thờ ơ với sức khỏe và bây giờ phải trả giá”, cô nói.
ThS.BS Nguyễn Thế Thịnh, Khoa Phẫu thuật Thận – Tiết niệu và Nam khoa, Bệnh viện E, cho biết thận không suy yếu vì một vài lon nước ngọt hay vài lần nhịn tiểu — mà vì những hành vi đó lặp lại trong thời gian dài. “Nếu ngày nào bạn cũng uống 2-3 lon nước ngọt trong nhiều tháng, nhiều năm, lượng đường và axit phosphoric sẽ làm tăng gánh nặng cho thận, đồng thời làm tăng nguy cơ béo phì, đái tháo đường và rối loạn mỡ máu — những yếu tố hàng đầu gây tổn thương thận”, bác sĩ Thịnh phân tích.
Suy thận giai đoạn đầu thường không có triệu chứng rõ ràng, khiến nhiều người chỉ phát hiện khi chức năng thận đã suy giảm nặng. Bác sĩ Thịnh khuyến nghị mỗi người nên uống đủ nước, ăn giảm muối, hạn chế nước ngọt, không nhịn tiểu kéo dài và khám sức khỏe định kỳ ít nhất một lần mỗi năm — đặc biệt những người có tăng huyết áp, đái tháo đường, béo phì hoặc tiền sử gia đình mắc bệnh thận. Xét nghiệm nước tiểu, đo creatinin máu và đánh giá mức lọc cầu thận có thể phát hiện sớm tổn thương, giúp điều trị kịp thời trước khi bệnh tiến đến giai đoạn phải chạy thận hoặc ghép thận.
Trần Yên (tổng hợp)
