Virus cúm gia cầm A/H9N2 đang thích nghi tốt hơn với tế bào người qua biến đổi di truyền, theo cảnh báo từ chuyên gia, có nguy cơ gây đại dịch dù thường chỉ gây bệnh nhẹ ở chim và ít được giám sát.
- Bộ trưởng Y tế yêu cầu bảo vệ y bác sĩ trong mọi tình huống
- Bốn nam sinh tranh quán quân Olympia 2025
- Cảnh báo rối loạn ăn uống ở tuổi học đường
Cúm gia cầm A/H9N2: Biến đổi tăng khả năng lây nhiễm ở người
Theo nghiên cứu từ Đại học Hong Kong, virus A/H9N2 đã thay đổi di truyền từ năm 2015, giúp nó dễ xâm nhập tế bào người. Thí nghiệm năm 2024 cho thấy mẫu virus gắn kết thụ thể người hiệu quả hơn so với năm 1999, báo hiệu sự thích nghi đang tiến triển. Những thay đổi này có thể dẫn đến khả năng lây lan giữa người, dù hiện virus vẫn chủ yếu gây bệnh nhẹ và ít triệu chứng nghiêm trọng ở người nhiễm.
Virus vẫn cần thêm đột biến để lây truyền bền vững trong cộng đồng. Nó ưu tiên thụ thể chim, đòi hỏi phải thích nghi với nhiệt độ và pH cơ thể người khác biệt. Các chuyên gia nhấn mạnh rằng dù chưa sẵn sàng gây đại dịch, sự tiến hóa dần dần của A/H9N2 không thể bị xem nhẹ, đặc biệt khi kết hợp với các yếu tố tái tổ hợp gen từ chủng khác.
Diễn biến dịch cúm gia cầm thế giới và vị trí của H9N2
Công tác giám sát toàn cầu tập trung vào H5N1 do chủng này lan rộng châu lục và gây tử vong cao. Từ 2020, H5N1 gây khoảng 21 ca tử vong ở người, lây lan trong bò sữa Bắc Mỹ, nâng cao cảnh giác về chuyển đổi vật chủ. Sự ưu tiên này giúp kiểm soát H5N1 nhưng làm giảm chú ý đến các chủng khác có tiềm năng tương đương.
A/H9N2 ghi nhận 173 ca nhiễm người từ 1998, chủ yếu Trung Quốc, theo ông Kelvin To trình bày tại hội nghị Melbourne ngày 27/10. Bà Michelle Wille cho rằng con số thực tế cao hơn vì triệu chứng nhẹ, không nhập viện, và xét nghiệm ưu tiên H5N1. Điều này khiến H9N2 trở thành mối đe dọa bị bỏ qua dù phổ biến thứ hai ở người.
Giám sát và phòng ngừa cúm gia cầm A/H9N2 khẩn cấp
Chuyên gia kêu gọi tăng giám sát A/H9N2 vì nhiều quốc gia không bắt buộc báo cáo chủng độc lực thấp. Thiếu dữ liệu cản trở đánh giá lan truyền, cần cải thiện hệ thống để phát hiện sớm biến đổi và xây dựng biện pháp phòng ngừa kịp thời.
Ông Kelvin To nhấn mạnh theo dõi virus ở động vật có vú gần gia cầm hoặc chim hoang. Nhiễm đồng thời nhiều virus có thể tái tổ hợp gen, tạo chủng mới nguy hiểm. Vật liệu H9N2 từng xuất hiện trong bùng phát trước, tăng lo ngại kết hợp với H5N1, đòi hỏi truyền thông nâng cao nhận thức cộng đồng.
Theo: Khai Mở
