Đàm phán Mỹ-Iran tại Pakistan vừa kết thúc khi phái đoàn hai nước rời đi mà không đạt được thỏa thuận cụ thể nào về vấn đề hạt nhân và lệnh ngừng bắn.
- Khủng hoảng niềm tin từ những suất ăn học đường tại Việt Nam
- Bóng đá Việt Nam: Vì sao chưa thể sản sinh ra cầu thủ triệu đô
- Cháy nhà trọ tại TPHCM: Hỏa hoạn nghiêm trọng tại phường Tân Thới Hiệp khiến 2 người chết
Khoảng cách quan điểm về cam kết không phổ biến vũ khí hạt nhân
Theo giới quan sát, điểm mấu chốt khiến các cuộc đối thoại tại Islamabad không thể đi đến đích là sự thiếu hụt lòng tin về vấn đề hạt nhân. Phía Mỹ duy trì lập trường cứng rắn khi yêu cầu Tehran phải đưa ra những cam kết cụ thể và có thể kiểm chứng về việc dừng phát triển công cụ hạt nhân. Ngày 12/4 Ông JD Vance cho rằng Iran đã không chấp nhận các điều khoản mang tính nền tảng mà Washington đặt ra để đổi lấy một thỏa thuận hòa bình. Giới phân tích nhận định rằng yêu cầu này chạm đến giới hạn chịu đựng của Tehran, khiến các bên không thể tìm thấy điểm chung trên bàn nghị sự.
Trong khi đó, đại diện Bộ Ngoại giao Iran nhấn mạnh rằng vẫn còn tồn tại những khoảng cách đáng kể trong cách tiếp cận vấn đề của hai bên. Tehran cho rằng họ đã thể hiện thiện chí khi chấp nhận ngồi vào bàn đàm phán thông qua trung gian nhưng không chấp nhận các yêu sách từ phía Mỹ. Một số nhà quan sát cho rằng Iran đang sử dụng chiến thuật trì hoãn khi tuyên bố không vội vàng và sẽ duy trì tình trạng tại eo biển Hormuz. Họ khẳng định tiến trình ngoại giao chưa kết thúc nhưng cần một đề xuất mang tính thực tế và công bằng hơn từ phía đối tác để có thể tiếp tục đối thoại.
Thất bại trong việc đạt được thỏa thuận lần này được phía Mỹ mô tả là một tín hiệu không khả quan đối với Tehran trong bối cảnh hiện tại. Tuy nhiên, các chính trị gia Iran lại cho rằng sự bế tắc này thực tế mang lại những tác động tiêu cực hơn đối với vị thế của Washington tại khu vực. Những bất đồng về “hai hoặc ba vấn đề quan trọng” như cách gọi của ông Baqaei cho thấy cấu trúc an ninh khu vực vẫn đang trong trạng thái bấp bênh. Việc hai phái đoàn rời đi mà không có một thông cáo chung rõ ràng về lịch trình tiếp theo là một chỉ dấu cho thấy sự bế tắc sâu sắc chưa có lời giải.
Triển vọng mong manh của tiến trình đàm phán Mỹ-Iran trong tương lai
Mặc dù các cuộc gặp trực tiếp đã tạm dừng, vai trò của Pakistan trong tư cách là nước chủ nhà và trung gian hòa giải vẫn được xem là điểm sáng duy nhất. Ngoại trưởng Mohammad Ishaq Dar khẳng định Pakistan sẽ tiếp tục nỗ lực thúc đẩy các bên tiến gần hơn đến giải pháp thông qua đối thoại hỗ trợ. Các vòng đàm phán dù căng thẳng nhưng được đánh giá là mang tính xây dựng khi các bên đã thảo luận về cách thức duy trì lệnh ngừng bắn. Pakistan bày tỏ lòng biết ơn khi cả Mỹ và Iran đều chấp nhận lời mời đến Islamabad, cho thấy cửa sổ ngoại giao chưa hoàn toàn đóng lại.
Sự tan rã của các nỗ lực đàm phán lần này đặt ra câu hỏi lớn về tương lai ổn định của eo biển Hormuz và các điểm nóng khác. Các nguồn tin thân cận với phái đoàn Iran cho biết nước này hiện không có ý định thay đổi tình trạng hiện tại cho đến khi đạt được một thỏa thuận “hợp lý”. Điều này ám chỉ rằng Tehran vẫn nắm giữ những quân bài chiến lược để gây sức ép lên Washington trong các vòng thương lượng sau này. Giới chức Iran tin tưởng rằng các cuộc tiếp xúc với các nước láng giềng và đối tác khu vực như Pakistan sẽ là kênh liên lạc thay thế hiệu quả.
Nhìn chung, cục diện sau cuộc gặp tại Pakistan cho thấy một nền hòa bình bền vững vẫn là mục tiêu xa vời đối với cả hai phía. Mỹ vẫn kiên định với yêu cầu về một cam kết khẳng định không tìm kiếm vũ khí hạt nhân hoặc năng lực đạt được vũ khí đó một cách nhanh chóng. Ngược lại, Iran vẫn đang chờ đợi một cách tiếp cận khác từ phía Mỹ thay vì những yêu cầu mà họ coi là không thực tế trên bàn đàm phán. Các nỗ lực quốc tế hiện đang hướng về việc duy trì lệnh ngừng bắn hiện tại để tránh một cuộc xung đột quy mô lớn có thể bùng phát bất cứ lúc nào.
Theo: Cafef
