Đất công bảo tàng bị lấn chiếm rồi cấp sổ đỏ

Khoảng 80 m2 đất được Bảo tàng Lịch sử quốc gia quản lý bị lấn chiếm từ năm 2009, sau đó được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho hộ gia đình.

Thanh tra Chính phủ vừa công bố kết luận thanh tra chuyên đề nhà, đất dôi dư sau sắp xếp tại Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch. Trong đó, khu đất tại số 23 và 25 Tông Đản, phường Hoàn Kiếm, Hà Nội, được xác định có nhiều vấn đề trong quản lý, sử dụng.

Theo kết luận do Phó Tổng Thanh tra Chính phủ Lê Sỹ Bảy ký, khoảng 80 m2 đất tại đây được bàn giao cho Bảo tàng Lịch sử quốc gia từ năm 2007. Tuy nhiên, đến năm 2009, phần đất này bị gia đình ông Đặng Quốc Thắng, con trai nguyên giám đốc Bảo tàng Cách mạng Việt Nam Đặng Xuân Thiều, lấn chiếm.

Đáng chú ý, phần đất công bị lấn chiếm sau đó lại nằm trong diện tích được UBND quận Hoàn Kiếm cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho vợ chồng ông Thắng. Bảo tàng không được thông báo về việc cấp giấy chứng nhận này.

Nhà số 23 Tông Đản trước đây là nơi ở của hai nguyên giám đốc Bảo tàng Cách mạng Việt Nam, tiền thân của Bảo tàng Lịch sử quốc gia. Từ năm 1966 đến 2007, ông Đặng Xuân Thiều sử dụng phần nhà phía trong khoảng 211 m2, còn ông Phạm Văn Hảo ở phần phía ngoài rộng khoảng 80 m2.

Sau khi gia đình ông Hảo được bố trí nơi ở khác, phần diện tích 80 m2 được bàn giao lại cho bảo tàng. Việc bàn giao có sự chứng kiến của các sở, ngành, chính quyền và ông Đặng Quốc Thắng.

Tuy nhiên, đến tháng 1/2009, gia đình ông Thắng thuê người tháo dỡ tường ngăn, tiếp tục thi công trên phần diện tích đã được bàn giao cho bảo tàng. Trước đó, cơ quan chức năng đã lập biên bản đình chỉ việc thi công.

Đất công bị cấp sổ, việc xử lý gặp khó

Ngày 29/7/2011, UBND quận Hoàn Kiếm cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho vợ chồng ông Thắng với diện tích 304,3 m2. Theo kết luận thanh tra, diện tích này bao gồm cả khoảng 80 m2 đất thuộc phần bảo tàng được giao quản lý.

Sau khi được cấp giấy chứng nhận, gia đình ông Thắng tiếp tục phá dỡ toàn bộ nhà 23 Tông Đản để xây dựng công trình mới. Phần diện tích do bảo tàng quản lý cũng nằm trong khu vực bị phá dỡ và xây dựng.

Bảo tàng Lịch sử quốc gia đã có văn bản đề nghị Hà Nội đình chỉ việc phá dỡ trái phép. Tuy nhiên, kết luận thanh tra cho biết bảo tàng không nhận được phản hồi. Đến thời điểm thanh tra, toàn bộ diện tích liên quan đã được xây dựng kiên cố.

Thanh tra Chính phủ xác định trách nhiệm để xảy ra lấn chiếm và hủy hoại tài sản công thuộc Bảo tàng Cách mạng Việt Nam và Bảo tàng Lịch sử quốc gia kể từ năm 2011.

Cơ quan thanh tra kiến nghị UBND TP Hà Nội giao Thanh tra thành phố làm rõ dấu hiệu hủy hoại tài sản công, lấn chiếm đất công và việc cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất tại khu vực này.

Vụ việc diễn ra trong bối cảnh cả nước đang rà soát nhà, đất dôi dư sau sắp xếp. Theo Bộ Tài chính, đến cuối tháng 5/2026, cả nước có gần 29.000 cơ sở nhà, đất công dôi dư được rà soát.

Trường hợp tại số 23 Tông Đản cho thấy những bất cập trong quản lý đất công có thể kéo dài nhiều năm và khiến việc xử lý trở nên phức tạp khi tài sản đã được xây dựng, thay đổi hiện trạng. Kết luận thanh tra vì vậy yêu cầu các cơ quan liên quan tiếp tục làm rõ trách nhiệm và hướng xử lý đối với phần đất công này.

Hồng Sơn (tổng hợp)