Iran vừa đưa ra một đề xuất mang tính toàn diện nhằm tái lập trật tự khu vực, nhưng Tổng thống Donald Trump vẫn tỏ ra hoài nghi về thiện chí này.
- Hà Nội: Khởi tố đối tượng lấy trộm đồ trị giá 10 tỷ đồng của mẹ bạn trai
- Động lực làm việc của người giàu: Vì sao vẫn không ngừng cống hiến?
- Thành phố Đồng Nai sẵn sàng trở thành trung tâm logistics
Đề xuất của Iran về lộ trình an ninh và hạt nhân
Ngày 3/5 Bản dự thảo hòa bình 14 điểm đã được Iran gửi tới Mỹ thông qua ngả Pakistan, phác thảo một lộ trình cụ thể nhằm giảm bớt sự đối đầu gay gắt tại Trung Đông. Giai đoạn khởi đầu kêu gọi các bên ký kết hiệp ước không xâm lược lẫn nhau và chấm dứt thù địch hoàn toàn chỉ trong vòng 30 ngày. Kế hoạch này không chỉ nhắm tới Iran mà còn bao quát cả các đồng minh trong khu vực và phía Israel nhằm tạo ra một hành lang an ninh rộng lớn.
Về mặt kinh tế và vận tải, Tehran đề xuất bình thường hóa hoạt động tại eo biển Hormuz, tuyến đường huyết mạch của ngành dầu khí thế giới. Việc giảm bớt sự hiện diện quân sự tại các vùng biển lân cận được kỳ vọng sẽ làm giảm bớt áp lực lên thị trường năng lượng quốc tế vốn đang đầy biến động,. Đổi lại, Iran yêu cầu Washington nới lỏng các lệnh cấm vận hàng hải đang bóp nghẹt nền kinh tế của quốc gia này.
Trọng tâm của giai đoạn hai là chương trình hạt nhân, nơi Iran cam kết giữ mức làm giàu uranium ở ngưỡng 3,6% trong suốt 15 năm. Mặc dù từ chối phá bỏ các cơ sở hạ tầng hạt nhân, Tehran đề nghị xử lý kho dự trữ uranium hiện có thông qua xuất khẩu hoặc tái chế. Các mốc thời gian dỡ bỏ trừng phạt kinh tế sẽ được quy định chặt chẽ, tương ứng với tiến độ thực thi các cam kết mà phía Iran đã đưa ra.
Phản ứng hoài nghi từ Nhà Trắng và tương lai đàm phán
Giai đoạn cuối cùng hướng đến một tầm nhìn dài hạn với việc thiết lập đối thoại chiến lược giữa Iran và các nước Ả Rập nhằm ổn định toàn bộ khu vực. Phản ứng trước thông tin này, Tổng thống Donald Trump tuyên bố ông chưa thấy đủ bằng chứng về sự hối lỗi từ phía Tehran,. Ông nhấn mạnh rằng cái giá mà Iran phải trả cho những bất ổn vừa qua vẫn chưa tương xứng để Mỹ có thể gật đầu chấp thuận.
Bối cảnh hiện tại cho thấy một tình thế mong manh khi các cuộc không kích của Mỹ và Israel đã tạm ngưng được bốn tuần. Sự bế tắc trong đàm phán đang gây ra những hậu quả nghiêm trọng đối với nền kinh tế toàn cầu, đặc biệt là nguy cơ suy thoái do thiếu hụt năng lượng. Tổng thống Trump không loại trừ khả năng quay lại các phương án quân sự mạnh tay nếu cảm thấy phía Iran không có những bước đi tích cực.
Cơ quan tình báo của IRGC cho rằng Washington đang bị dồn vào thế bí, buộc phải chọn giữa một cuộc chiến tốn kém hoặc một thỏa thuận không như ý,. Theo giới quan sát, việc Iran công bố đề xuất này là một bước đi ngoại giao nhằm buộc Mỹ phải đưa ra lựa chọn rõ ràng trước cộng đồng quốc tế. Hiện tại, mọi sự chú ý đang đổ dồn vào phản hồi chính thức của Nhà Trắng sau khi ông Trump xem xét chi tiết văn bản.
Theo: Báo Dân trí
