Đình Thạch Lỗi, ngôi đình cổ hơn ba thế kỷ ở xã Cẩm Giang, Hải Phòng là di tích kiến trúc độc đáo mà còn là biểu tượng của tình yêu, lòng trung nghĩa “uống nước nhớ nguồn” của người dân xứ Đông qua bao thế hệ.
- Nước mắm giả An Giang: Công an thu giữ hàng nghìn lít hàng giả
- Bão Kalmaegi mạnh cấp 13-14 hướng vào Trung Bộ từ 6/11
- Ninh Bình đổi mới toàn diện công tác quy hoạch xây dựng
Đình Thạch Lỗi và huyền tích tình yêu trung nghĩa
Giữa làng Thạch Lỗi (huyện Cẩm Giàng xưa), nay thuộc xã Cẩm Giang, Hải Phòng, ngôi đình cổ sau hơn 300 năm, đình được dựng từ thế kỷ XVII trên nền miếu cổ, thờ hai vị thành hoàng là tướng quân Lý Quốc Bảo – người có công giúp vua Lý Nam Đế đánh giặc, và phu nhân Vũ Thị Hương – người con gái làng Thạch Lỗi hiền hậu, đảm đang.
Câu chuyện về tình yêu của hai vị được dân làng kể lại đầy xúc động. Khi ông ra trận, bà ở nhà chăm lo việc đồng áng, vận động dân góp lương thực nuôi quân. Khi hay tin chồng hy sinh, bà gieo mình xuống ao Phe Chung để giữ trọn nghĩa phu thê. Cảm động trước tấm lòng son sắt ấy, vua sắc phong bà là Thái hậu Khánh phu nhân.
Đình là di tích cổ lưu giữ kiến trúc đặc sắc
Đình Thạch Lỗi tọa lạc trên khuôn viên hơn 1.000 m², hướng nam, trước mặt là hồ nước rộng 9.000 m² với gò đất nổi giữa hồ. Kiến trúc đình theo kiểu tiền nhất, hậu đinh, gồm tam quan, sân đình, tòa tiền tế 7 gian, đại đình 9 gian và 3 gian hậu cung. Đây là một trong những ngôi đình quy mô lớn và còn giữ nguyên nét cổ xưa ở đồng bằng Bắc Bộ.
Đặc biệt, đình có kiểu mái đôi độc đáo, hai lớp mái trong – ngoài tạo chiều sâu uy nghiêm. Bốn đầu đao uốn cong mềm mại, tinh xảo. Trong đình hiện còn lưu giữ bia đá năm 1689, ba đạo sắc phong thời Nguyễn cùng nhiều cổ vật quý. Những hoa văn rồng, phượng, tứ linh chạm khắc tinh tế trên các vì kèo thể hiện phong cách nghệ thuật Hậu Lê và Nguyễn.
Đình Thạch Lỗi – nơi hội tụ truyền thống và lịch sử
Không chỉ mang giá trị kiến trúc, còn là chứng nhân của nhiều giai đoạn lịch sử. Dưới thời phong kiến, nơi đây từng là chốn họp bàn của các nho sĩ, là địa điểm ôn luyện kinh sử, khích lệ tinh thần học hành. Trong kháng chiến chống Pháp, đình là căn cứ liên lạc bí mật; đến thời chống Mỹ, lại trở thành lớp học và nơi cất giữ lương thực.
Năm 1996, đình được xếp hạng di tích lịch sử – văn hóa cấp quốc gia, khẳng định giá trị văn hóa, tâm linh và lịch sử đặc biệt của công trình này trong kho tàng di sản xứ Đông.
Giữ gìn đình Thạch Lỗi – giữ hồn quê xứ Đông
Theo ông Vũ Lệnh Vỹ, Trưởng ban Khánh tiết, năm 2024, đình được trùng tu, phục hồi mái cong, thay hệ thống cửa và chắn song gỗ lim. Kinh phí hơn 1 tỷ đồng được huy động từ Nhà nước và nhân dân đóng góp. Việc trùng tu không chỉ là trách nhiệm mà còn là niềm tự hào của mỗi người dân.
Đình Thạch Lỗi không chỉ là di tích mà còn là trung tâm sinh hoạt văn hóa làng. Hằng năm, vào ngày 12/2 âm lịch, lễ hội đình diễn ra rộn ràng với nghi thức rước kiệu, tế lễ, trò chơi dân gian, hát tuồng, thu hút con em quê hương gần xa trở về. Không khí lễ hội tạo nên bức tranh sống động, gắn kết cộng đồng và lưu giữ truyền thống.
Đình Là điểm đến văn hóa tâm linh hấp dẫn
Giữa nhịp sống hiện đại, ngôi đình cổ vẫn giữ được dáng dấp xưa, soi bóng xuống mặt hồ tĩnh lặng. Người dân Thạch Lỗi xem việc gìn giữ đình là cách gìn giữ linh hồn quê hương. Ông Đỗ Hữu Huỳnh, người làng, chia sẻ: “Người đi xa mấy chục năm vẫn nhớ ngày hội để trở về dâng hương, gặp lại bạn cũ. Với chúng tôi, đình là sợi dây kết nối cội nguồn”.
Ông Vũ Lệnh Vỹ mong rằng, sau tu bổ, đình sẽ trở thành điểm đến du lịch văn hóa tâm linh của xứ Đông, giúp thế hệ trẻ hiểu hơn về lịch sử, đạo lý và bản sắc quê hương. Để làm được điều đó, cần sự chung tay của chính quyền, ngành văn hóa và cộng đồng địa phương.
Theo: Di Tích đất và người sứ đông
