Theo giới phân tích, những tuyên bố mới nhất của ông Donald Trump về việc tấn công Iran cho thấy sự bế tắc sâu sắc trong quan hệ ngoại giao giữa hai nước.
- Ba mặt trận một ván cờ: Nước đi khiến Iran, Nga, Trung Quốc phải tính lại
- Xung đột tại Hormuz: Hiểm họa đối với tuyến hàng hải và an ninh khu vực
- Bãi cạn Scarborough xuất hiện cấu trúc nổi khiến Philippines phản đối gay gắt
Đối đầu Mỹ-Iran dưới lăng kính của giới quan sát
Phát biểu tại Phòng Bầu dục hôm 10/6, Tổng thống Donald Trump đã gửi đi một thông điệp cứng rắn về việc nối lại các hoạt động quân sự nhắm vào Tehran. Các nhà quan sát cho rằng việc ông Trump nhắc đến khả năng tấn công hạ tầng dân sự như cầu cống và nhà máy điện là một bước leo thang đáng kể trong ngôn từ ngoại giao. Điều này phản ánh sự thất vọng tột độ của Nhà Trắng khi tiến trình đàm phán kéo dài nhiều tháng qua vẫn chưa mang lại kết quả cụ thể.
Giới phân tích tại Washington nhận định rằng các đợt tấn công thực hiện vào hôm qua và hôm nay là cách Mỹ khẳng định quyền đáp trả sau vụ việc trực thăng Apache. Việc Iran bị cáo buộc bắn hạ phương tiện bay của Mỹ đã tạo ra một cái cớ hợp lý để ông Trump tái khởi động các chiến dịch không kích. Dù vậy, ông vẫn để ngỏ cánh cửa đàm phán khi khẳng định các cuộc thảo luận vẫn đang tiếp diễn và thỏa thuận đã sẵn sàng để ký kết.
Tuy nhiên, ngôn ngữ mà ông Trump sử dụng trong cuộc phỏng vấn với Fox News lại mang sắc thái răn đe mạnh mẽ hơn thường lệ. Ông khẳng định quân đội Mỹ sẽ tiếp tục duy trì áp lực quân sự cho đến khi phía Iran chấp nhận ký vào văn bản thỏa thuận. Sự đứt gãy trong lòng tin giữa đôi bên khiến cho việc tìm kiếm một giải pháp hòa bình trở nên phức tạp, khi mỗi hành động quân sự lại làm dày thêm những nghi kỵ vốn đã tồn tại từ lâu.
Triển vọng hòa bình mờ mịt giữa các tuyên bố trả đũa
Trong khi Mỹ khẳng định quyền tự vệ, phía Iran lại đưa ra những cáo buộc về việc vi phạm lệnh ngừng bắn từ phía Mỹ và Israel. Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran nhấn mạnh rằng Tehran đang phải cân nhắc lại việc tiếp tục ngồi vào bàn đàm phán trong bối cảnh bị tấn công liên tiếp. Theo quan điểm của Iran, ngoại giao không thể tồn tại nếu thiếu đi một môi trường hòa bình tối thiểu và sự tôn trọng các cam kết đã có giữa các bên liên quan.
Đêm qua, diễn biến trên thực địa trở nên nóng hơn khi Iran triển khai các đợt tấn công trả đũa vào các mục tiêu của Mỹ tại khu vực Trung Đông. Đây được xem là hành động đáp trả trực tiếp cho các vụ không kích mà Mỹ thực hiện trước đó vài giờ. Sự “ăn miếng trả miếng” này đang đẩy khu vực vào một tình thế nguy hiểm, nơi các rủi ro về tính toán sai lầm có thể dẫn đến một cuộc xung đột quy mô lớn hơn.
Điểm đáng chú ý trong chuỗi sự kiện này là chi tiết về chiếc máy bay không người lái mắc kẹt trong trực thăng Apache của Mỹ gần eo biển Hormuz. Mặc dù các phi công đã thoát nạn an toàn, nhưng vụ việc đã trở thành biểu tượng cho sự đối đầu trực tiếp và nguy hiểm trên không gian chiến trường. Với việc cả hai bên đều không có ý định nhường bộ, câu hỏi về tương lai của thỏa thuận hạt nhân và hòa bình khu vực vẫn còn đang bị bỏ ngỏ.
Đỗ Vân (tổng hợp)
