Tổng thống Trump phê phán các đồng minh phương Tây vì sự thờ ơ trong cuộc xung đột Iran, dù NATO khẳng định đã nỗ lực hỗ trợ hậu cần cho phía Mỹ.
- Căng thẳng Trung Đông: Mỹ không kích tàu dầu, Iran thiết lập vành đai an ninh biển
- Israel không kích Iran nhằm trả đũa các vụ tấn công tên lửa trước đó
- Căng thẳng Trung Đông: Mỹ bắn tàu dầu, Iran tuyên bố lập vành đai an ninh mới
Mark Rutte và nỗ lực xoa dịu căng thẳng xuyên Đại Tây Dương
Tại cuộc gặp ở Washington ngày 24/6, Tổng thống Donald Trump đã gửi đi một thông điệp cứng rắn tới các đồng minh về sự thiếu vắng họ trên chiến trường. Ông khẳng định Mỹ hoàn toàn có khả năng giành chiến thắng một mình nhưng việc các nước thành viên “muốn giúp một tay” là điều nên làm. Sự kỳ vọng này của Nhà Trắng cho thấy một tiêu chuẩn mới mà ông Trump muốn áp đặt lên các đối tác trong liên minh quân sự.
Để giảm bớt sự căng thẳng, Tổng thư ký Mark Rutte đã nhắc lại những đóng góp âm thầm nhưng quan trọng của châu Âu về mặt địa chiến lược. Ông dẫn chứng số lượng khổng lồ các chuyến bay quân sự Mỹ đã sử dụng căn cứ tại châu Âu để tiến đánh các mục tiêu tại Iran. Theo góc nhìn của liên minh, đây là sự hỗ trợ thiết thực và hiệu quả nhất mà họ có thể cung cấp cho chiến dịch của Mỹ mà không cần trực tiếp tham chiến.
Dù có những phát ngôn chỉ trích công khai, phía NATO vẫn tin tưởng vào mối liên kết bền chặt với Washington trong tương lai. Ông Rutte khẳng định sau cuộc họp rằng Mỹ vẫn là lá chắn an ninh đáng tin cậy nhất cho châu lục trước các mối đe dọa từ bên ngoài. Những nỗ lực ngoại giao này nhằm đảm bảo hội nghị thượng đỉnh sắp tới tại Thổ Nhĩ Kỳ sẽ không biến thành một cuộc tranh cãi về trách nhiệm tài chính và quân sự.
NATO đối mặt áp lực từ chính sách quốc phòng mới của Mỹ
Chính quyền ông Trump đang chuyển dịch trọng tâm khi yêu cầu các nước châu Âu phải đóng vai trò chủ đạo trong việc phòng thủ thông thường. Việc Lầu Năm Góc cắt giảm số lượng vũ khí hỗ trợ cho các hoạt động chung là minh chứng rõ nhất cho sự thay đổi này. Mỹ không còn muốn là bên duy nhất chi trả và cung cấp thiết bị, đồng thời thúc giục các đồng minh phải gia tăng ngân sách quốc phòng một cách quyết liệt.
Sự thiếu tin tưởng giữa đôi bên càng trầm trọng hơn do những quyết định đơn phương từ phía Mỹ trong quá khứ. Việc phát động chiến tranh mà không thông báo trước cho các đối tác đã tạo ra một tiền lệ xấu trong quan hệ quốc tế. Các đồng minh châu Âu lo ngại rằng họ đang bị đặt vào tình thế “đã rồi” trong các cuộc phiêu lưu quân sự mà họ không hề mong muốn hoặc thấy cần thiết.
Trong bối cảnh đó, châu Âu đang đứng trước một thực tế khắc nghiệt về khả năng phòng thủ độc lập của mình. Nhiều chuyên gia cảnh báo rằng nếu không có sự hỗ trợ về các loại vũ khí chủ chốt từ Mỹ, lục địa này sẽ trở nên cực kỳ dễ bị tổn thương. Cuộc đối đầu giữa quan điểm “nước Mỹ trên hết” và nhu cầu an ninh tập thể đang đặt khối liên minh trước những thử thách sống còn về sự tồn vong
Hồng Sơn (tổng hợp)
