Hàng loạt chương trình tiến sĩ bị đóng băng tuyển sinh do tài trợ liên bang bất ổn, khiến nền khoa học Mỹ đối mặt với nguy cơ suy giảm nghiêm trọng.
- Người đàn ông bám cột điện thoát nạn giữa sông Vu Gia
- Ung thư phổi ở trẻ em: Lời cảnh tỉnh từ câu chuyện đau lòng
- Nguy cơ đại dịch từ cúm gia cầm A/H9N2 ở người
Đóng băng tuyển sinh tiến sĩ ở Mỹ phản ánh sự bất ổn trong nghiên cứu
Phoenix-Avery Sarían, sinh viên năm tư Đại học Bang Ohio, từng mơ theo đuổi ngành thiên văn học từ nhỏ. Tuy nhiên, cô đang gặp khó khi hàng chục chương trình tiến sĩ tại Mỹ bị đóng băng tuyển sinh, buộc phải nộp hồ sơ đến gần 20 trường để tăng cơ hội trúng tuyển.
Theo khảo sát 150 chương trình sau đại học về Thiên văn và Vật lý, một phần ba trường sẽ giảm hoặc ngừng tuyển nghiên cứu sinh trong năm học 2026–2027. Tình hình tương tự diễn ra ở nhiều lĩnh vực khác như Sinh học, khi 40 trong số 45 chương trình đã hoặc sắp cắt giảm quy mô tuyển tiến sĩ.
Các trường đại học danh tiếng cũng chịu ảnh hưởng nặng nề. Đại học Harvard giảm tới 70% chỉ tiêu tiến sĩ ở nhiều ngành, còn Đại học Chicago ngừng tuyển ở 19 chương trình, đồng thời giảm 30% số học viên được tài trợ nội bộ cho đến năm học 2030–2031.
“Không thiếu ý tưởng nghiên cứu hay người làm, nhưng chúng tôi bị kẹt vì nguồn lực”, nhà thiên văn học Emily Levesque (Đại học Washington) chia sẻ.
Đóng băng tuyển sinh tiến sĩ ở Mỹ vì thiếu nguồn tài trợ liên bang
Nguyên nhân chính của tình trạng đóng băng tuyển sinh tiến sĩ ở Mỹ bắt nguồn từ sự bất ổn của ngân sách liên bang. Từ khi chính quyền Donald Trump lên nắm quyền, hàng tỷ USD tài trợ nghiên cứu bị tạm dừng, khiến nhiều trường buộc phải thu hẹp chỉ tiêu tiến sĩ.
Dù một phần kinh phí đã được khôi phục, các trường vẫn lo ngại rủi ro ngân sách, nhất là khi hai chính sách mới có hiệu lực từ tháng 7/2026:
- Loại bỏ chương trình vay GRAD Plus, vốn hỗ trợ tài chính trực tiếp cho sinh viên cao học.
- Giới hạn số tiền vay mà sinh viên sau đại học có thể tiếp cận.
Những thay đổi này khiến việc theo học tiến sĩ trở nên khó khăn hơn, đồng thời tạo áp lực tài chính lớn cho cả người học lẫn cơ sở đào tạo.
Nỗi lo suy giảm năng lực khoa học lâu dài
Giới học giả cảnh báo, nếu tình trạng này kéo dài, năng lực nghiên cứu của Mỹ sẽ suy yếu. Theo Jessaca Leinaweaver, chủ nhiệm khoa Nhân học (Đại học Brown), việc tạm ngừng tuyển sinh làm giảm cơ hội học tập, trao đổi học thuật và hình thành mạng lưới hỗ trợ giữa sinh viên.
Donna Ginther, nhà kinh tế học Đại học Kansas, cho biết: “Nghiên cứu sinh là lực lượng đảm nhiệm phần lớn công việc trong phòng thí nghiệm. Nếu thiếu họ, nước Mỹ sẽ có ít phát minh và công trình khoa học hơn.”
Nguồn tài trợ liên bang hiện chiếm 15–50% doanh thu của các trường đại học Mỹ, tương đương khoảng 39,7 tỷ USD năm 2023. Sự bất ổn trong nguồn quỹ này có thể làm lung lay nền tảng của toàn bộ hệ thống đào tạo và nghiên cứu quốc gia.
Theo: VnExpress
