Dự luật trừng phạt Nga được sửa sau cái chết của thượng nghị sĩ Graham

Một ngày sau khi cố Thượng nghị sĩ Lindsey Graham qua đời ngày 14/7/2026, các đồng nghiệp tại Thượng viện Mỹ công bố phiên bản sửa đổi của dự luật trừng phạt Nga mà ông theo đuổi hơn một năm, với mức thuế quan tối đa giảm từ 500% xuống 100%.

Dự luật do ông Graham và Thượng nghị sĩ Dân chủ Richard Blumenthal trình lần đầu tháng 4/2025, nhằm gây sức ép buộc Trung Quốc, Ấn Độ và các nước khác giảm mua dầu khí Nga. Ngay trước khi mất, ông Graham cho biết đã đạt thỏa thuận với Tổng thống Trump để tiếp tục thúc đẩy văn kiện.

Phiên bản mới thu hẹp đáng kể phạm vi áp thuế: thay vì có thể nhắm vào mọi nước mua năng lượng Nga với mức 500%, dự luật sửa đổi chỉ áp mức 100% lên 5 khách hàng lớn nhất. Với dầu thô, đó là Trung Quốc, Ấn Độ, Slovakia, Hungary và Azerbaijan; với khí đốt tự nhiên, là Trung Quốc, Pháp, Nhật Bản, Hungary và Bỉ.

Các nước mua dưới 15% tổng lượng khí đốt xuất khẩu của Nga và đang thực hiện các bước giảm nhập khẩu có thể được miễn trừ. Quy định này được cho là sẽ giúp Nhật Bản, Pháp, Hungary và Bỉ thoát khỏi diện bị trừng phạt.

Bên cạnh thuế quan, dự luật còn đề xuất trừng phạt “đội tàu bóng tối” — các tàu Nga chở dầu ngoài hệ thống phương Tây — cùng Ngân hàng Trung ương Nga, các tổ chức tài chính và các dự án lớn như Yamal LNG, Arctic LNG 1, 2, 3. Phiên bản mới cũng trao cho Tổng thống Trump quyền miễn áp dụng trừng phạt nếu xét thấy phù hợp với lợi ích quốc gia — điều kiện then chốt để văn kiện nhận được sự ủng hộ của Nhà Trắng.

Dự luật hiện có 26 nghị sĩ đồng bảo trợ. Một trợ lý nghị sĩ giải thích lý do các điều khoản được nới lỏng: “Đây là phiên bản duy nhất hiện nhận được sự ủng hộ của Nhà Trắng cùng các nghị sĩ thuộc cả đảng Cộng hòa và đảng Dân chủ, đồng thời có khả năng được thông qua để tăng sức ép lên Nga như chúng tôi mong muốn.” Ông Trump bày tỏ tin tưởng dự luật sẽ được thông qua và gọi đây là điều ông Graham “tâm huyết hơn bất cứ điều gì”.

Tuy nhiên, đề xuất của ông Trump về việc bổ sung trừng phạt Iran và Hezbollah vào cùng dự luật vấp phải sự thận trọng của Thượng nghị sĩ Blumenthal — người lo ngại rằng mở rộng phạm vi có thể làm chậm tiến trình thông qua văn kiện.

Nghĩa Nguyễn (tổng hợp)